आसीत्पुरा बृहत्कल्पे धर्म मूर्तिर्जनाधिपः
पूर्वी एका मोठ्या कल्पात धर्माचा मूर्तिमंत राजा होता.
सोमसूर्यादयो यस्य तेजसा निष्प्रभाः कृताः
ज्याच्या तेजामुळे सोम, सूर्य आणि इतर सगळे तेजहीन झाले होते.
यथेच्छारूपधारी च संग्रामेष्वपराजितः
तो इच्छेनुसार कोणतंही रूप धारण करू शकत असे, आणि युद्धात कधीच हरला नव्हता.
राज्ञस्तस्याग्रमहिषी प्राणेभ्योऽपि गरीयसी
त्या राजाची मुख्य राणी त्याच्या प्राणांपेक्षाही अधिक प्रिय होती.
नृपो नृपसहस्रेण न कदाचित्प्रमुच्यते विस्मयेनावृतमना वशिष्ठमृषिसत्तमम्
तो राजा हजारो राजांमध्येही कधीच मुक्त झाला नाही; त्याचं मन वसिष्ठ ऋषींच्या अद्भुततेने भारावून गेलं होतं.
भगवन्केन धर्मेण मम लक्ष्मीरनुत्तमा
भगवान, कोणत्या धर्मामुळे मला ही श्रेष्ठ संपत्ती मिळाली?
वशिष्ठ उवाच पुरा त्वमवनीपाऽऽसीः शूद्रजातिसमुद्भवः
वसिष्ठ म्हणाले: पूर्वी तू राजा होतास, पण शूद्र जातीमध्ये जन्म घेतलेला होतास.
निवसन्दुष्टहृदयो वर्षाणि सुबहून्यपि
तू अनेक वर्षे वाईट मनाने राहिलास.
सदा ब्रह्मस्वहारी त्वं सदा वेदविनिंदकः 5.2.22.
तू नेहमी ब्राह्मणांची संपत्ती चोरायचास आणि वेदांची निंदा करत राहिलास.
अथ पंचत्वमापन्नः काले नरकमाप्तवान्
नंतर, आयुष्य संपल्यावर, योग्य वेळी नरकात गेलास.
रौरवे कुम्भिपाके च महारौरवसंज्ञके
रौरव, कुम्भीपाक आणि महा-रौरव या नरकात,
मूषायां धीमतो राजन्नसिपत्रे च दारितः
मूषा या ठिकाणी, राजन, आणि असिपत्रावर फाडला गेलास.
विधाय कार्कटं रूपं यमेन त्वयि पार्थिव
यमाने तुला कर्कटकाचं रूप दिलं, हे पृथ्वीच्या राजांनो.
दत्तं जप्तं कृतं यच्च हुतं देवार्चनादि यत्
जे काही दिलं, जपलं, केलं, किंवा देवांना अर्पण केलं, आणि देवपूजेचे सर्व कर्म,
निक्षिप्तस्त्वं तदा तेन भाविपुण्येन कर्मणा
त्या भविष्यातील पुण्यामुळे, त्या कर्माने तुला तिथे ठेवण्यात आलं.
कदाचित्तीरभूम्यां त्वं गतः संक्रीडितुं शनैः
कधीतरी, तू हळूहळू नदीच्या काठी खेळायला गेला होतास.
आकाशमार्गं चोड्डीनः स त्वया ताडितो भृशम्
आकाशाच्या मार्गाने फेकले गेले असताना, त्याने तुला जोरात मारले.
मुक्तस्त्वं चंचुपुटतो वायसेनाकुलेन तु
पक्ष्याच्या चोचीमधून, अस्वस्थ वाऱ्यामुळे, तू सोडला गेलास.
शिवस्य क्षिप्तस्त्वं शीघ्रं चञ्च्वाक्षेपप्रपीडितः 5.2.22.
शिवाने तुला वेगाने खाली फेकले, आणि पक्ष्याच्या चोचीने व त्याच्या हलवण्याने त्रस्त केलास.
विमुच्य देहं तज्जीर्णं यावत्तं कार्कटं पुरा
जसा तो जुना कर्कटकाने आपले जीर्ण शरीर सोडले, तसाच तूही ते शरीर टाकलेस.
तस्य लिंगस्य माहात्म्याद्भूत्वा विद्याधरेश्वरः
त्या लिंगाच्या महिमेमुळे, तू विद्याधरांचा अधिपती झालास.
स्वर्गे व्रजंस्त्वं संपृष्टः सुरसंघैश्च सादरम्
स्वर्गात गेल्यावर, देवांच्या समूहांनी तुला आदराने विचारपूस केली.
ततो रुद्रगणैः सर्वं सुराणां कथितं पुरा
मग रुद्रांच्या गणांनी हे सर्व प्राचीन काळी देवांना सांगितले.
तस्य लिंगस्य देवेशाः प्रभावोऽयमुपस्थितः
देवताधिपतींनो, त्या लिंगाची ही शक्ती आता प्रकट झाली आहे.
कार्कटीयोनि मुक्तस्य प्राप्तं स्वर्गसुखं यतः
कर्कटकाच्या योनीतून मुक्त होऊन, तुला स्वर्गसुख मिळाले.
तदाप्रभृति देवोऽयं कर्कटेश्वरसंज्ञकः
त्या वेळेपासून, हा देव कर्कटेश्वर या नावाने ओळखला जातो.
आगतोऽसि पुनर्भूमौ लब्धं राज्यमकंटकम्
तू पुन्हा पृथ्वीवर आला आहेस, आणि काट्यांपासून मुक्त राज्य मिळवले आहेस.
तस्मात्पार्थिव भूयस्त्वं लिंगमाराधय द्रुतम्
म्हणून, राजन, तू पुन्हा लिंगाची लवकर पूजा कर.
पूर्वं कर्म स्मृतं तेन स्वकीयं पार्थिवेन तु 5.2.22.
त्यामुळे, राजन, तुझे पूर्वीचे कर्म आठवले गेले आहे.
तस्मिँल्लिंगे लयं प्राप्तः स्वशरीरेण पार्वति भुक्त्वा भोगांश्चिरं भूमौ ते यांति परमां गतिम्
त्या लिंगात स्वतःच्या शरीराने विलीन होऊन, पार्वती, पृथ्वीवर दीर्घकाळ सुख उपभोगून, ते परमगतीला जातात.