वाजिनो वारणाश्चैव धनधान्यमनंतकम् 5.2.21.
"घोडे, हत्ती, आणि अमाप धनधान्य—"
केन कर्मविपाकेन ममेदं यौवनं दृढम्
"कुठल्या कर्माच्या फळामुळे माझं तारुण्य एवढं टिकून आहे?"
दृश्यते वासरे भागे रात्रौ चैव न दृश्यते
हे दिवसाच्या एका भागात दिसतं, पण रात्री मात्र दिसत नाही.
दुष्कृतावर्जनं ब्रह्मन्ममेदं वक्तुमर्हसि
ब्राह्मण, वाईट कृत्यांपासून कसं दूर राहावं हे मला सांगावं.
शृणु पुत्रि पुरावृत्तं बालभावेन यत्कृतम्
मुली, पूर्वी जे घडलं आणि बालिशपणामुळे केलं गेलं, ते ऐक.
विदूरथस्य तनयस्तव भर्ता स निश्चितम्
तुझा नवरा नक्कीच विदूरथाचा मुलगा आहे.
बहवः कुक्कुटास्तेन भक्षिता राजसूनुना
त्या राजपुत्राने अनेक कोंबड्या खाल्ल्या.
एवं भक्षयतस्तस्य बहुशो वत्सरा गताः पृष्टाः किं कारणं नात्र समायांति हि कुक्कुटाः
अशा प्रकारे तो खात राहिला आणि बरीच वर्षं गेली; कोंबड्या इथे का येत नाहीत असं विचारल्यावर काहीच उत्तर मिळालं नाही.
अथ केनापि कथितं कुक्कुटानां च भक्षणम् भक्षिताः कुक्कुटाः सर्वे विना कारणतो नृप
मग कुणीतरी सांगितलं की कोंबड्या खाल्ल्या गेल्या; त्या राजाने कुठलाही कारण न देता सगळ्या कोंबड्या संपवल्या.
ताम्रचूडोऽथ संक्रुद्धो ददौ शापं दुरात्मने
मग ताम्रचूड रागावून त्या दुष्टाला शाप दिला.
तदाप्रभृत्यभूत्क्षीणो राजपुत्रो दिनेदिने 5.2.21.
त्या वेळेपासून राजपुत्र दिवसेंदिवस अशक्त होत गेला.
अथ केनापि कामेन वामदेवाश्रमं गतः पप्रच्छ वामदेवं स नमस्कृत्य पुनःपुनः
मग एका इच्छेने तो वामदेवाच्या आश्रमात गेला आणि वामदेवाला वारंवार नमस्कार करून विचारू लागला.
भगवन्केन पापेन क्षीयतेऽहर्निशं वपुः
भगवन्, कोणत्या पापामुळे माझं शरीर दिवस-रात्र क्षीण होतंय?
वामदेवोऽथ तं प्राह कुक्कुटा भक्षितास्त्वया
मग वामदेव म्हणाला, 'तू कोंबड्या खाल्ल्या आहेत.'
तमेव शरणं गच्छ स उपायं वदिष्यति
त्याच्याकडे जाऊन शरण जा; तो तुला उपाय सांगेल.
दृष्ट्वा च ताम्रचूडं तं महाभक्त्या कृतांजलिः
ताम्रचूडाला पाहून त्याने मोठ्या भक्तीने हात जोडले.
अज्ञानाद्भक्षिता देव कुक्कुटाः पुष्टिकारणात्
देवा, अज्ञानामुळे आणि शरीराला बळ मिळावं म्हणून कोंबड्या खाल्ल्या.
प्रोवाच ताम्रचूडोऽथ यस्मात्प्रार्थयसे नृप
मग ताम्रचूड म्हणाला, 'राजा, तू विनंती केल्यामुळे...'
शास्ता गोप्ता च लोकानां राजा दंडधरः प्रभुः
राजा हा लोकांचा रक्षक, शिक्षक आणि शासन करणारा असतो.
अतो न दृश्यते पुत्रि तिर्यग्भावं समाश्रितः
म्हणूनच, मुली, तो आता दिसत नाही, कारण त्याने पशुरूप घेतलं आहे.
इति तस्य वचः श्रुत्वा गालवस्य महात्मनः पप्रच्छ परया भक्त्या शापांतो हि कथं भवेत् ।। 5.2.21.
महात्मा गालव यांच्या शब्दांनी ऐकून, तिने अत्यंत भक्तीभावाने विचारले, "हा शाप कसा संपेल?"
गालवः कथयामास ध्यानेनालोक्य यत्नतः
गालव यांनी मन लावून ध्यान करून, काळजीपूर्वक उत्तर दिले.
महाकाल वने लिंगं पक्षियोनिविमोचनम् तस्य दर्शनमात्रेण शापस्यांतो भविष्यति
महाकाळ वनात 'पक्षीयोनिविमोचन' नावाचे लिंग आहे; त्याचे केवळ दर्शन घेतल्याने शापाचा अंत होईल.
सा प्रणम्य मुनिश्रेष्ठमाजगाम त्वरान्विता
तिने त्या श्रेष्ठ ऋषींना वंदन करून, घाईने निघाली.
प्रफुल्लनयनाभ्यां सा दृष्टा लोलेक्षणा प्रिया
फुललेल्या डोळ्यांनी, ती आपल्या प्रियकराला दिसली, ज्याची नजर चंचल होती.
ततस्तेन तदा राज्ञा प्रोक्ता सा मृगलोचना
तेव्हा त्या वेळी, राजाने तिला, त्या हरिणासारख्या डोळ्यांच्या स्त्रीला, बोलावले.
तया प्रोक्तं महाराज गम्यतेऽद्य मया सह
ती म्हणाली, "राजा, आज मी तुझ्यासोबत येणार आहे."
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा त्वरमाणो मुदान्वितः
तिचे शब्द ऐकून, तो आनंदाने घाईघाईने निघाला.
पूजयित्वाथ तल्लिंगं पक्षियोनिविमोचनम्
मग त्यांनी त्या 'पक्षीयोनिविमोचन' लिंगाची पूजा केली.
तस्यां रात्रौ न संजातः कुक्कुटो यादृशः सदा
त्या रात्री, नेहमीप्रमाणे कोंबडा दिसला नाही.