अंतरिक्षस्थितो जिष्णुरद्राक्षीच्च सुरैः सह
जिष्णु देवतांसोबत आकाशात उभा होता.
षष्टिकोटिसहस्राणि षष्टिकोटिशतानि च
साठ कोटी हजार आणि साठ कोटी शंभर,
निर्माल्यलंघनाद्दोषो महान्भवति निश्चितम्
निर्माल्य ओलांडल्याने मोठा दोष नक्कीच होतो.
निर्माल्यदोषभीतास्ते क्षेत्रे न विविशुः सुराः
निर्माल्याचा दोष होईल या भीतीने देव त्या क्षेत्रात गेले नाहीत.
गणैर्नानाविधैः गेयैर्गीयमानश्च किंनरैः
विविध गणांसह, वेगवेगळ्या गाण्यांनी किंनरांनी गात असताना,
प्रफुल्लनयनैर्दृष्टः कोऽयं धन्यो महातपाः
फुललेल्या डोळ्यांनी त्यांनी पाहिलं, 'हा कोण आहे, असा पुण्यवान आणि मोठा तपस्वी?'
पप्रच्छुरमराः सर्वे कोऽयं रुद्रनिभो गणः 5.2.19.
सर्व देवांनी विचारलं, 'हा कोण आहे, जो रुद्रासारखा दिसणारा गण आहे?'
पृष्टस्तदा सुरैः सर्वैर्विस्मयाविष्टमानसैः
तेव्हा सर्व देवांनी, ज्यांच्या मनात आश्चर्य होतं, त्यांनी विचारलं.
देवानां पुरतो देवि निःशेषं कथितं तदा
देवी, त्या वेळी सर्व देवांसमोर सगळं पूर्णपणे सांगितलं गेलं.
हृष्टेन तेन मे दत्तं गणत्वं यत्सुदुर्लभम्
आनंदाने त्याने मला दुर्मिळ असा गणपद दिला.
पप्रच्छुरमरास्तच्च सादरं गणसत्तम
देवतांनी आदराने ते विचारलं, हे श्रेष्ठ गण.
महाकालवने पुण्ये लंघितं चरता त्वया
पवित्र महाकाळ वनात, तू फिरताना ते ओलांडलंस.
उपायस्तेन कथितो देवानां पुरतस्तदा
तो उपाय त्या वेळी देवांसमोर सांगितला गेला.
ईशानेश्वरदेवस्य तिष्ठतीशानभागतः
तो ईशान या देवाचा अंश म्हणून उभा आहे.
निर्माल्यलंघनोद्भूतं यत्पापं जायते महत्
निर्माल्य ओलांडल्याने जे मोठं पाप जन्माला येतं,
ततो देवगणाः सर्वे महाकालवने पुनः
मग सर्व देवगण पुन्हा महाकाळ वनात आले.
यथा लिंगं च तद्दृष्टं सर्वदोषक्षयंकरम् दोषो नष्टः सुराणां च ततो नामास्य चक्रिरे ।। 5.2.19.
जेव्हा त्यांनी ते लिंग पाहिलं, जे सर्व दोष नष्ट करणारं होतं, तेव्हा देवांचा दोष नाहीसा झाला; म्हणून त्यांनी त्याला हे नाव दिलं.
अस्माकं तेन कथितं नागचंडेन धीमता
हे आम्हाला बुद्धिमान नागचंडाने सांगितलं.
कृत्वास्य नाम ते देवा जग्मुः स्वर्गेहमुत्तमम् निर्माल्यलंघनोद्भूतं तेषां नश्यति पातकम्
त्याचं नाव घेतल्यावर देवांनी आपापल्या उत्तम स्वर्गात प्रस्थान केलं; उरलेल्या फुलांवर पाय पडल्याने जे पाप होतं, ते त्यांचं नाहीसं झालं.
नागचंडेश्वरं देवं ये पश्यंति दिनेदिने
जे लोक दररोज नागांचे चंडेश्वर देवाचं दर्शन घेतात,
आह्लादं निर्वृतिं स्वास्थ्यमारोग्यं चारुरूपताम्
त्यांना आनंद, समाधान, सुख, उत्तम आरोग्य आणि सुंदर रूप मिळतं.
प्राप्नोत्यभिमतान्कामान्देवानामपि दुर्लभान्
त्यांना आपल्या मनासारख्या इच्छा मिळतात, ज्या देवांनाही सहज मिळत नाहीत.
एष ते कथितो देवि प्रभावः पापनाशनः
हे देवी, मी तुला हा पाप नष्ट करणारा प्रभाव सांगितला.
यस्य दर्शनमात्रेण धनवानिह जायते
ज्याचं फक्त दर्शन घेतलं, त्याने या जगात धन मिळतं.
दक्षकोपात्त्वं च देवि पुरा प्राणैर्विसर्जितैः
हे देवी, पूर्वी दक्षाच्या रागामुळे तू आपलं प्राण सोडलंस.
प्रारब्धा च मया देवि त्वया सार्द्धं रतिस्तदा अनुरागवशाच्चैव मन्मथेन प्रपीडिता
त्या वेळी, हे देवी, मी तुझ्यासोबत संग सुरू केला; प्रेमाच्या ओढीने आणि मदनाच्या छळाने मी व्याकुळ झालो होतो.
महारतिं समीक्ष्याथ देवाः संक्षुब्धमानसाः
ही मोठी आसक्ती पाहून देवांची मनं अस्वस्थ झाली.
दिव्यं वर्षशतं रुद्रो गौर्या सह सदा रतिम्
रुद्र आणि गौरी यांनी दिव्य शंभर वर्षं नेहमीच संग उपभोगला.
अनयोर्बीजसंपत्योः पुत्रो यो हि भवेत्तदा
या दोघांच्या संगातून जेव्हा बीज एकत्र येईल, तेव्हा जो पुत्र जन्माला येईल—
तस्य तेजोपि नो वोढुं समर्था निश्चितं वयम्
त्याचं तेज पेलण्याची आमची ताकद नक्कीच नाही.