सर्वदुःखोपशमनं सर्वपाप प्रमोचनम्
ज्यामुळे सर्व दुःख कमी होतं आणि सर्व पापांपासून मुक्ती मिळते—
मम देवि त्वया सार्द्धं कलहः समपद्यत
हे देवी, तुझ्यासोबत माझ्याही वाद झाला.
यदा त्वं हिमशैलस्य दुहिता वरवर्णिनि
जेव्हा तू, हिमालयाच्या कन्या, सुंदर रंगाची—
विनिवृत्ते विवाहे च त्वया सार्द्धं वरानने
जेव्हा तुझ्यासोबत विवाह मागे घेतला गेला, हे सुंदर मुखवाली—
नीलोत्पलनिभप्रख्या नीलकुंचितमूर्द्धजा मध्ये समुपविष्टासि कृष्णांजनसमप्रभा
नीळ कमळासारखे काळे, वळवलेले केस असलेली, काळ्या काजळासारखी चमकणारी, तू मधोमध बसली होतीस.
कालि सुंदरि मत्पार्श्वे वल्लभे त्वमुपाविश
काळी, सुंदर आणि प्रिय, माझ्या शेजारी ये बस.
भुजंगीवासिता शुभ्रे संश्लिष्टा चंदने तरौ
सापांची वस्त्रं घातलेली, शुभ्र, चंदनाच्या झाडांनी वेढलेली—
इत्युक्तासि मया देवि गिरिजे चारुहासिनि
अशी मी तुला संबोधलं, हे देवी, हे गिरिजे, सुंदर हास्य असलेली.
यदा त्वया मदर्थे हि प्रेरिता वेदपारगाः 5.2.
जेव्हा माझ्यासाठी तू वेदांमध्ये पारंगत असणाऱ्यांना पाठवलंस—
तदा त्वया मदर्थेऽपि प्रार्थितो जनको मम
तेव्हा माझ्यासाठीच तू माझ्या वडिलांना विनंती केलीस.
यदाप्युक्तं त्वया दैन्यान्मदर्थे गच्छ नारद
आणि जेव्हा माझ्यासाठी दुःखाने तू म्हणालीस, 'नारद, जा.'
सत्येयं लौकिकी गाथा न वृथा परिजायते
ही लोकातील म्हण खरंच खरी आहे; ती कधीच खोटी ठरत नाही.
अवश्यमर्थी प्राप्नोति खंडनां तुंडमुंडनाम्
मागणी करणाऱ्याला नक्कीच नकार, अपमान आणि तिरस्कार सहन करावा लागतो.
तस्या मे नियतस्त्वेष ह्यवमानः पदेपदे
तिच्यासाठी माझ्याकडून प्रत्येक पावलावर हा अपमान ठरलेलाच आहे.
नाकुलीना वृथाचारा न दुष्टा न समत्सरा
ती ना मुंगूस कुळातील आहे, ना वाया वागणारी आहे, ना वाईट आहे, ना दुसऱ्याचा हेवा करणारी आहे.
अकुलीनो वृथाचारो मात्सर्येणाश्रितः सदा
जो चांगल्या कुळातला नाही, वाया वागतो, तो नेहमीच दुसऱ्याचा हेवा करत असतो.
आदित्यस्त्वां विजानातु भगवान्द्वादशात्मकः
बारा रूपांनी युक्त असलेला भगवंत सूर्य तुझी ओळख करो.
पूषादेवो विजानाति द्वादशात्मा दिवाकरः
बारा रूपांचा तेजस्वी पूषा देव तुझी ओळख करतो.
यत्तु मामाह कृष्णेति महाकालेति विश्रुतः 5.2.
माझ्याबद्दल 'कृष्ण' आणि 'महाकाळ' म्हणून जे म्हटले गेले,
निदर्शनार्थं न द्वेषाच्छ्रुत्वा तं क्षंतुमर्हसि
ते उदाहरण म्हणून सांगितले होते, द्वेषाने नव्हे; हे ऐकून तू मला माफ करावे.
मन्यते तावदात्मानमन्येभ्यो रूपवत्तमम्
तो स्वतःला इतरांपेक्षा सुंदर समजतो.
तदेतरं विजानाति ह्यात्मानं नेतरं जनम्
तो स्वतःला वेगळा समजतो, दुसऱ्या लोकांना नाही.
स नास्तिकोप्युद्विजते जनः किं पुनरास्तिकः
नास्तिकालाही काही त्रास होत नाही, तर आस्तिकाला तर अजिबात नाही.
अनात्मज्ञासि गिरिजे मृडे पंडितमानिनि
गिरिजे, मृडा, तू स्वतःला ज्ञानी समजतेस, पण तुला आत्म्याची ओळख नाही.
काठिन्यं कष्टमभ्येति धातुभ्यो बहुघातिता
धातूंनी वारंवार मार लागल्याने कठोरपणा आणि दुःख निर्माण होते.
इत्युक्ताऽसि मया देवि पुनः प्रोक्तं त्वया वचः
देवी, मी तुला असे सांगितले; पुन्हा तूही बोललीस.
व्यालेभ्योऽनेकजिह्वत्वं भस्मतः स्नेहवर्जनम्
सापांकडून अनेक जिभा मिळतात; राखेमुळे आपुलकी राहत नाही.
श्मशानवासाद्भीरुत्वं नग्नत्वं च न लज्जया
श्मशानात राहिल्याने भीती वाटते, आणि नग्नपणा लाजेमुळे नसतो.
एवं तदाभवद्रौद्रः कलहो भयकृच्छुभे 5.2.
त्या वेळी तिथे भयंकर भांडण झाले, ज्यामुळे भीती आणि गोंधळ निर्माण झाला.
भीताश्च देवगंधर्वा यक्षगंधर्वराक्षसाः
देव, गंधर्व, यक्ष, गंधर्व आणि राक्षस घाबरले.