स्त्रियोऽमृतमया धन्या संसारे सारकारणम्
स्त्रिया या खरोखर अमृतमय, धन्य आणि संसारातील मुख्य कारण आहेत.
एताभिर्वरनारीभिर्जगदेवं वशीकृतम्
या उत्तम स्त्रियांनीच जगाला आपल्या वशात केले आहे.
कृतश्चापि स्ववशता स्त्रीगौरवगतस्य च
स्त्रियांना दिलेल्या सन्मानामुळे आणि त्यांच्या स्वातंत्र्यामुळे हे घडले आहे.
स्त्रिय एव हि देवानामिंद्रादीनां भयाश्रयाः
खरंतर, स्त्रिया या इंद्रासारख्या देवतांनाही भीती देणाऱ्या आहेत.
पराभवः प्रभवति विवशत्वं च भीषणम्
पराभव येतो आणि भीषण अशा असहायतेची अवस्था निर्माण होते.
इत्युक्तो मन्मथो भद्रे ब्रह्मणा च विसर्जितः
असं म्हणून, हे भद्रे, ब्रह्मदेवांनी मनमथाला परत पाठवलं.
रतिप्रीतिसमायुक्तो झषकेतुर्मनोभवः 5.2.13.
रती आणि आनंदासोबत एकत्र होऊन, मत्स्यध्वज मनोभवाने मार्गक्रमण सुरू केलं.
पंडितांस्तापसान्वीरान्सुधियश्च जितेंद्रियान्
त्याने पंडित, तापस्वी, वीर, बुद्धिमान आणि इंद्रियांवर विजय मिळवलेल्यांनाही जिंकून टाकलं.
भूतप्रेतपिशाचांश्च यक्षगंधर्वकिंनरान्
त्याने भूत, प्रेत, पिशाच, यक्ष, गंधर्व आणि किन्नर यांनाही वश केले.
ममार्थे च कृतो यत्नश्चिंतयित्वा पुनःपुनः तस्य देवस्य कः शक्तः क्षोभणार्थं मया विना
माझ्यासाठी त्याने पुन्हा पुन्हा विचार करून सर्वतोपरी प्रयत्न केला—माझ्यावाचून त्या देवाला असं हलवू शकेल असा दुसरा कोण आहे?
इत्युक्त्वा तु समायातो यत्राहं तपसि स्थितः
असं म्हणून तो जिथे मी तप करत होतो तिथे आला.
दृष्टवान्मां तदा कामः पिंजकूटजटासटम्
तेव्हा कामदेवाने मला पाहिलं, माझ्या जटा पर्वताच्या शिखरासारख्या उंच रचलेल्या होत्या.
प्रेक्षमाणमृजुस्थानं नासावंशाग्र लोचनम्
त्याने मला सरळ बसलेला पाहिलं, माझं लक्ष नाकाच्या टोकावर केंद्रित होतं.
प्रविष्टः कररंध्रेण मदनो हृदये मम
माझ्या हाताच्या फटीतून मदन माझ्या हृदयात शिरला.
समाधेर्भावना दिव्या लक्ष्यप्रत्यक्षरूपिणी
समाधीची ती दिव्य भावना, जी ध्येयाचं प्रत्यक्ष दर्शन घडवते,
उन्मत्ततां गतोऽहं वै विकृतिं मदनात्मिकाम्
मी खरंच वेडा झालो, मदनामुळे मनात विकृती निर्माण झाली.
दृष्टो मयात्महृदये मन्मथोऽपथ्यकारकः 5.2.13.
माझ्या स्वतःच्या हृदयात मी मनमथाला, अमंगल घडवणाऱ्याला, पाहिलं.
अमानुषीं व्रजेद्योनिं योगिनं प्रविशेद्यदि
तो जर योग्याच्या अंगात शिरला, तर तो अमानुष जन्माला जाऊ शकतो.
एतस्मिन्नंतरे सोऽपि संतप्तो मदनो भृशम्
दरम्यान, मदनही फारच संतप्त झाला.
सहकारतरोर्मूले भूत्वा मधुसखस्तदा
मग तो आंब्याच्या झाडाच्या मुळाशी वसंताचा मित्र झाला.
स चापि हृदये प्राप्तो मदीये लीलया शरः
आणि त्या बाणाने खेळत खेळत माझ्या हृदयात प्रवेश केला.
तन्नेत्रविस्फुलिंगेन क्रोशतां नाकवासिनाम्
माझ्या डोळ्यातून निघालेल्या ठिणगीमुळे स्वर्गवासी मोठ्याने ओरडले.
तस्मिन्दग्धे ततः कामे रतिः शोकपरायणा
काम जळून खाक झाल्यावर रती दुःखात पूर्णपणे बुडून गेली.
हा नाथ हा मम प्राण हा स्वामिन्किं जहासि माम्
हाय, स्वामी! हाय, माझ्या प्राण्या! हाय, माझ्या मालका, तू मला का सोडून चाललास?
एवं च विलपंतीं तां वागुवा चाशरीरिणी प्रसादाद्देवदेवस्य उत्थास्यति शिवस्य च
ती अशा प्रकारे आक्रोश करत असताना, देवांचा देव आणि शिव यांच्या कृपेने एक देहहीन वाणी ऐकू आली.
प्रार्थितोऽहं ततो देवि तस्मिन्नवसरे प्रिये
त्या वेळी, हे देवी, मला विनंती करण्यात आली, प्रिये.
येनानेन प्रभो नष्टा सृष्टिर्वै धरणीतले ।। 5.2.13.
या कारणाने, प्रभु, पृथ्वीवरील सृष्टी नष्ट झाली आहे.
ततोऽहमब्रुवं देवि तां रतिं दीनभाषिणीम्
मग मी त्या दुःखीपणे बोलणाऱ्या रतीला, हे देवी, सांगितले.
ततो दग्धं मयास्यांगं जीवये त्वत्प्रसादतः
माझ्या कृपेने, तिचे जळालेले शरीर मी पुन्हा जिवंत करीन.
तस्मादनंग एवैष प्रजासु विचरिष्यति
म्हणून, तो आता सर्व प्राण्यांमध्ये अनंग म्हणून वावरत राहील.