ख्यातं पृथिव्यां प्रथममगस्त्येश्वरमुत्तमम् 5.2.1.
पृथ्वीवर प्रथम आणि श्रेष्ठ म्हणून अगस्त्येश्वर प्रसिद्ध आहे.
उमोवाच अगस्त्येश्वरनामेह कथं लब्धमनेन वै
उमा म्हणाली: या स्थळाला अगस्त्येश्वर हे नाव कसे मिळाले?
सर्वपापप्रशमनीं समीहितफलप्रदाम्
हे स्थान सर्व पापं शांत करतं आणि इच्छित फळं देते.
पुराऽसुरैर्जिता देवा निरुत्साहाश्च ते ततः भ्रष्टैश्वर्य्यास्तदा देवि चेरुर्देवा महीतले
पूर्वी असुरांनी देवांना जिंकले आणि त्यांचा उत्साह व ऐश्वर्य हरपल्यामुळे, हे देवी, देवता पृथ्वीवर भटकू लागले.
ततः कदाचित्ते दीना दीप्तमादित्यवर्चसम्
मग कधीतरी ते दुःखी देवता तेजस्वी सूर्यप्रमाणे उजळणाऱ्याला पाहिले.
अभिवाद्य ततो देवा दृष्ट्वा तं तेजसा वृतम्
तेव्हा त्या तेजाने वेढलेल्या त्या पुरुषाला पाहून देवांनी नमस्कार केला.
दानवैर्निर्जिता युद्धे सर्वे स्वर्गाच्च पातिताः
दानवांनी युद्धात हरवल्यामुळे सर्व देव स्वर्गातून खाली पडले.
इत्युक्तः स तदा देवैरगस्त्यः कुपितोऽभवत्
देवांनी असे सांगितल्यावर अगस्त्य त्या वेळी रागावला.
तदा दीप्तांशुजालेन निर्दग्धा दानवास्तथा
मग त्याच्या प्रखर तेजाने दानव जळून गेले.
दह्यमानास्ततो दैत्या स्तस्यागस्त्यस्य तेजसा
मग त्या अगस्त्याच्या तेजामुळे दैत्य होरपळले.
ततो ऽगस्त्यो महात्मा वै तान्हत्वा शोकमूर्छितः 5.2.1.
मग त्या महात्मा अगस्त्यांनी त्यांना मारल्यानंतर त्यांना फार दुःख झालं.
कृतं घोरं महत्पापं हता यद्दानवा मया किं करोमि क्व गच्छामि कथं शुध्येय चाप्यहम्
मी मोठं आणि भयंकर पाप केलं, कारण मी दानवांना मारलं. आता मी काय करू? कुठे जाऊ? मी कसा शुद्ध होऊ?
एवं चिंतयतस्तस्य समागच्छत्पितामहः
अशा विचारात असताना त्यांच्याकडे ब्रह्मा आले.
लक्ष्यसे मुनिशार्दूल कारणं कथ्यतां त्वरम्
मुनिश्रेष्ठ, तुला पाहिलं आहे, लवकर कारण सांग.
देवदेव जगन्नाथ दाहोंतर्मानसं मम
देवतांचा देव, जगाचा स्वामी, माझ्या मनात जळजळ होते आहे.
ममोपायं समाचक्ष्व प्रसादत्सुरसत्तम
देवतांमधील श्रेष्ठ, कृपेनं मला उपाय सांग.
प्रोवाचेदं सुरश्रेष्ठः शृणु त्वं यत्नतः परम्
देवतांमधील श्रेष्ठ म्हणाले, तू काळजीपूर्वक ऐक.
महाकालवने दिव्ये यक्षगंधर्वसेविते
महाकाळाच्या दिव्य अरण्यात, जिथे यक्ष आणि गंधर्व वावरतात,
पिशाचस्यापि तीर्थस्य भागे दक्षिणतः स्थितम्
पिशाच्चांच्या तीर्थाच्या दक्षिणेला त्या अरण्याचा एक भाग आहे.
आराधय शुभं लिंगं सर्वपापप्रणा शनम्
तिथे सर्व पापे दूर करणाऱ्या शुभ लिंगाची पूजा कर.
तस्मिन्स लिंगे देवेशि समाराधनतत्परः 5.2.1.
देवतांच्या देवी, तिथे तो त्या लिंगाच्या पूजेत पूर्णपणे मन लावून राहिला.
अहं तुष्टस्तदा देवि मुनेस्तस्य महात्मनः
देवी, त्या महात्मा ऋषीच्या भक्तीमुळे मी तृप्त झालो.
प्रोक्तं मया महाभाग मुने शृणु समाहितः
महाभाग्यवती, मी सांगितलं आहे, ऋषी, तू लक्षपूर्वक ऐक.
तुष्टोऽहमनया भक्त्या तपसा दुष्करेण तु
या भक्तीमुळे आणि कठीण तपामुळे मी प्रसन्न झालो आहे.
प्रणष्टा ब्रह्महत्या ते दानवोत्था मुनीश्वर
दानवांमुळे झालेली ब्रह्महत्या तुझ्यासाठी नाहीशी झाली आहे, मुनिश्रेष्ठ.
यदि देव प्रसन्नस्त्वं शरणागतवत्सलः
देवा, जर तू प्रसन्न असशील आणि शरण आलेल्यांवर दयाळू असशील—
तपस्यथ तथा धर्मे न मे विघ्नो भवेदिति मया प्रोक्तं विशालाक्षि मुने एवं भविष्यति
जर तू तप आणि धर्म पाळलास, तर मला कोणतीही अडचण येणार नाही. विशाल नेत्र असलेल्या देवी, मी असं सांगितलं आणि ऋषी, तसंच होईल.
यस्त्वया पूजितो देवो ब्रह्महत्याविनाशनः
ज्या देवाची तू पूजा केलीस, तो ब्रह्महत्येचा नाश करणारा आहे.
अगस्त्येश्वरदेवोपि विख्यातो भुवनत्रये कृपया तस्य लिंगस्य पंचमुद्राविभूषितः
अगस्त्येश्वर देवसुद्धा तीनही लोकांत प्रसिद्ध आहे, कारण त्या शिवलिंगावर त्याच्या करुणेमुळे पाच मुद्रा शोभून दिसतात.
ये नरास्तन्महालिंगं निरीक्षिष्यंति भक्तितः
जे पुरुष त्या महान लिंगाचे भक्तीभावाने दर्शन घेतात,