ऋषयोऽपि महाभागाः सदा पर्वणिपर्वणि
महान आणि पुण्यवान ऋषीही प्रत्येक सणासुदीला नेहमीच
अस्मिंस्तीर्थे सदाचाराः स्नानं कुर्वन्ति ये नराः
या तीर्थात जे सज्जन लोक स्नान करतात,
महाबाधासु घोरासु महामारीषु तत्परैः
मोठ्या संकटात किंवा भयंकर साथींमध्येही, जे भक्त असतात,
पायसै र्विविधैर्भोगैस्तेषां दोषो न जायते
त्यांना विविध प्रकारच्या पक्वान्नांनी आणि आनंदांनी काहीही दोष लागत नाही.
पूजयेत्क्षेत्त्रपालं च सर्वाऽऽपदि समाहितः
प्रत्येक आपत्तीत मन लावून क्षेत्रपालाची पूजा करावी.
स्नात्वा कुटुंबके तीर्थे पूजयित्वा महेश्वरम्
कुटुंबासह या तीर्थात स्नान करून, महेश्वराची पूजा करावी.
सौवर्णमणि मुक्ताभिर्वासोऽलंकारसंयुतम्
सोन्याचे, मौल्यवान रत्नांचे आणि मोत्यांचे अलंकार असलेल्या वस्त्रांनी,
फाल्गुने च सिते पक्षे या वै चतुर्दशी भवेत्
फाल्गुन महिन्यात शुक्ल पक्षातील चतुर्दशीच्या दिवशी,
तद्दिने च नरः स्नात्वा रात्रौ जागरणं चरेत् 5.1.67.
त्या दिवशी स्नान करून, रात्री जागरण करावे.
धूपैर्दीपैश्च नैवेद्यैर्वासोऽलंकारकादिभिः
धूप, दिवे, नैवेद्य, वस्त्र, अलंकार आणि अशा गोष्टींनी,
तस्य पापं क्षयं याति शिवलोके महीयते
त्याचे पाप नष्ट होते आणि तो शिवलोकात सन्मान मिळवतो.
अश्वमेधफलं तस्य जागरे च क्षणेक्षणे
प्रत्येक जागरणाच्या क्षणाला त्याला अश्वमेध यज्ञाचे फळ मिळते.
कृत्वा तु विधिवद्व्यास शिवपूजाऽर्चनं तथा
हे व्यास, विधिपूर्वक शिवाची पूजा आणि अर्चना केल्यानंतर,
कपिलानां सवत्सानां सहस्राणि चतुर्दश
चौदाशे वासरांसह गायी द्याव्यात.
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डेऽवन्तीक्षेत्र माहात्म्ये कुटुंबेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तषष्टितमोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीस्कांद महापुराणाच्या पंचम अवंत्यखंडातील अवंतीक्षेत्र माहात्म्याच्या एक्याहत्तर हजार श्लोकांच्या संहितेतील 'कुटुंबेश्वर माहात्म्यवर्णन' नावाचा सत्त्याहत्तरावा अध्याय समाप्त.
देवप्रयागमाख्यातं सर्वपापप्रणाशनम्
देवप्रयागाचे वर्णन झाले, जे सर्व पापांचा नाश करणारे आहे.
देवानां च परं स्थानं यत्र तीर्थं परंतप
हे शत्रूंना जाळणाऱ्या, जिथे तीर्थ आहे, तेच देवतांचं सर्वश्रेष्ठ स्थान आहे.
क्षिप्रायाः पूर्वभागे च तत्र तीर्थं प्रतिष्ठितम्
क्षिप्रा नदीच्या पूर्वेकडील बाजूला ते पवित्र तीर्थ आहे.
देवं माधवमित्याख्यं भुवि सर्वफलप्रदम्
तेथे 'माधव' नावाचा देव आहे, जो पृथ्वीवर सर्व फल देणारा म्हणून ओळखला जातो.
आनंदभैरवस्तत्र सर्वदेवनमस्कृतः
त्या ठिकाणी आनंदभैरव आहेत, ज्यांना सर्व देवता नमस्कार करतात.
न तस्य जायते व्यास यातना भैरवी कदा
व्यास, जो इथे भक्तीपूर्वक पूजा करतो, त्याला भैरवीच्या यातना कधीच भोगाव्या लागत नाहीत.
ज्येष्ठे मासे सिते पक्षे दशम्यां बुध हस्तयोः दशाला जायते वत्स गंगाजन्म परं शुचि
ज्येष्ठ महिन्यातल्या शुक्ल पक्षातील बुधवारी आणि हस्त नक्षत्राच्या दहाव्या दिवशी, वत्सा, गंगेचा पवित्र आणि श्रेष्ठ जन्म घडतो.
तद्दिने च नरः स्नात्वा सर्वतीर्थफलं लभेत्
त्या दिवशी जो माणूस तिथे स्नान करतो, त्याला सर्व तीर्थांचं फळ मिळतं.
यस्य श्रवणमात्रेण व्रतभंगो न जायते
फक्त या गोष्टीचं श्रवण केल्यानेही व्रत भंग होत नाही.
बहुव्रतधरो दांतो वेदवेदांगपारगः।। 5.1.68.
तो अनेक व्रतांचा आचर करणारा, संयमी आणि वेद-वेदांगात पारंगत आहे.
किंचिद्दोषप्रसंगेन व्रतपूर्तिर्न चाभवत्
तरीही, काही किरकोळ दोषामुळे त्याचं व्रत पूर्ण झालं नाही.
तस्य गेहागतो ब्रह्मन्नातिथ्यार्थं महातपाः
ब्रह्मन्, त्याच्या घरी एक महान तपस्वी पाहुणा म्हणून आला.
सत्कृत्य नारदं भूमन्विधिदृष्टेन कर्मणा
त्याने नारदाचं विधिपूर्वक, शास्त्रानुसार आदरपूर्वक स्वागत केलं.
भगवन्भवता सर्वं विदितं ज्ञानचक्षुषा
भगवन्, तुमचं ज्ञानदृष्टीमुळे सर्व काही माहित आहे.
येन पापप्रसंगेन व्रतभंगोऽभवद्ध्रुवम्
कुठल्या पापाच्या संगतीमुळे त्याचं व्रत नक्कीच भंगलं?