तस्य तीर्थवरं तीर्थं सर्वतीर्थफलप्रदम्
त्यातील श्रेष्ठ तीर्थ सर्व तीर्थांचे फळ देते.
कुटुम्बार्थं तपस्तेपे पुरा दक्षः प्रजापतिः
कुटुंबाच्या हितासाठी प्रजापती दक्षाने पूर्वी तप केले.
प्रजाकामः स धर्मात्मा सुचिरं व्रतमाचरत्
संततीच्या इच्छेने त्या धर्मात्म्याने दीर्घकाळ व्रत पाळले.
अस्मिंस्तीर्थे शुचिः स्नातो जपन्ब्रह्म सनातनम्
या तीर्थात शुद्ध होऊन स्नान करून, सनातन ब्रह्म जपावे.
तेन तीर्थप्रसादेन लभेत्स बहुलां प्रजाम्
त्या तीर्थाच्या कृपेने मनुष्याला भरपूर संतती मिळते.
ब्रह्माऽपि तत्र वै पश्चात्तपः कृत्वा सुदुष्करम्
तेथेच ब्रह्मदेवानेही नंतर अतिशय कठीण तप केले.
महादेवोऽपि तत्रैव प्राप्तवान्ब्रह्मणः पदम्
महादेवानेही तेथेच ब्रह्मपद प्राप्त केले.
भद्रपीठधरा देवी भद्रकालीति विश्रुता
मंगलासन धारण करणारी देवी भद्रकाळी म्हणून प्रसिद्ध आहे.
द्वारे तिष्ठति तत्रैव भैरवः क्षेत्रपालकः 5.1.67.
दारातच भैरव हा क्षेत्रपालक म्हणून उभा आहे.
पुत्रवत्पालितो देव्या सदा तिष्ठति तत्स्थले
तो नेहमी देवीच्या मायेने, जणू काही मुलासारखा, तिथेच राहतो.
ऋषयोऽपि महाभागाः सदा पर्वणिपर्वणि
महान आणि पुण्यवान ऋषीही प्रत्येक सणासुदीला नेहमीच
अस्मिंस्तीर्थे सदाचाराः स्नानं कुर्वन्ति ये नराः
या तीर्थात जे सज्जन लोक स्नान करतात,
महाबाधासु घोरासु महामारीषु तत्परैः
मोठ्या संकटात किंवा भयंकर साथींमध्येही, जे भक्त असतात,
पायसै र्विविधैर्भोगैस्तेषां दोषो न जायते
त्यांना विविध प्रकारच्या पक्वान्नांनी आणि आनंदांनी काहीही दोष लागत नाही.
पूजयेत्क्षेत्त्रपालं च सर्वाऽऽपदि समाहितः
प्रत्येक आपत्तीत मन लावून क्षेत्रपालाची पूजा करावी.
स्नात्वा कुटुंबके तीर्थे पूजयित्वा महेश्वरम्
कुटुंबासह या तीर्थात स्नान करून, महेश्वराची पूजा करावी.
सौवर्णमणि मुक्ताभिर्वासोऽलंकारसंयुतम्
सोन्याचे, मौल्यवान रत्नांचे आणि मोत्यांचे अलंकार असलेल्या वस्त्रांनी,
फाल्गुने च सिते पक्षे या वै चतुर्दशी भवेत्
फाल्गुन महिन्यात शुक्ल पक्षातील चतुर्दशीच्या दिवशी,
तद्दिने च नरः स्नात्वा रात्रौ जागरणं चरेत् 5.1.67.
त्या दिवशी स्नान करून, रात्री जागरण करावे.
धूपैर्दीपैश्च नैवेद्यैर्वासोऽलंकारकादिभिः
धूप, दिवे, नैवेद्य, वस्त्र, अलंकार आणि अशा गोष्टींनी,
तस्य पापं क्षयं याति शिवलोके महीयते
त्याचे पाप नष्ट होते आणि तो शिवलोकात सन्मान मिळवतो.
अश्वमेधफलं तस्य जागरे च क्षणेक्षणे
प्रत्येक जागरणाच्या क्षणाला त्याला अश्वमेध यज्ञाचे फळ मिळते.
कृत्वा तु विधिवद्व्यास शिवपूजाऽर्चनं तथा
हे व्यास, विधिपूर्वक शिवाची पूजा आणि अर्चना केल्यानंतर,
कपिलानां सवत्सानां सहस्राणि चतुर्दश
चौदाशे वासरांसह गायी द्याव्यात.
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डेऽवन्तीक्षेत्र माहात्म्ये कुटुंबेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तषष्टितमोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीस्कांद महापुराणाच्या पंचम अवंत्यखंडातील अवंतीक्षेत्र माहात्म्याच्या एक्याहत्तर हजार श्लोकांच्या संहितेतील 'कुटुंबेश्वर माहात्म्यवर्णन' नावाचा सत्त्याहत्तरावा अध्याय समाप्त.
देवप्रयागमाख्यातं सर्वपापप्रणाशनम्
देवप्रयागाचे वर्णन झाले, जे सर्व पापांचा नाश करणारे आहे.
देवानां च परं स्थानं यत्र तीर्थं परंतप
हे शत्रूंना जाळणाऱ्या, जिथे तीर्थ आहे, तेच देवतांचं सर्वश्रेष्ठ स्थान आहे.
क्षिप्रायाः पूर्वभागे च तत्र तीर्थं प्रतिष्ठितम्
क्षिप्रा नदीच्या पूर्वेकडील बाजूला ते पवित्र तीर्थ आहे.
देवं माधवमित्याख्यं भुवि सर्वफलप्रदम्
तेथे 'माधव' नावाचा देव आहे, जो पृथ्वीवर सर्व फल देणारा म्हणून ओळखला जातो.
आनंदभैरवस्तत्र सर्वदेवनमस्कृतः
त्या ठिकाणी आनंदभैरव आहेत, ज्यांना सर्व देवता नमस्कार करतात.