इति स्मृत्वा तदा व्यास स्वयंभूः प्रत्यभाषत
हे आठवून, त्या वेळी स्वयंभू व्यास बोलला.
नदी न गोमतीतुल्या कृष्णतुल्या न देवता
गोमतीसारखी दुसरी नदी नाही आणि कृष्णेसारखी दुसरी देवी नाही.
इति ते निश्चयं ज्ञात्वा ऋषयः शौनकादयः
हे समजून शौनक आणि इतर ऋषींना खात्री पटली.
तत्रैव गोमतीतीरे चक्रुस्ते ला धृतव्रताः 5.1.62.
मग गोमतीच्या काठावर, दृढ व्रत धारण केलेल्या त्या ऋषींनी यज्ञ केले.
एवं बहुतिथे काले चरतस्तस्य वै व्रतम्
अशा प्रकारे, अनेक दिवस त्यांनी आपलं व्रत पाळत राहिले.
तस्यैव कामपूर्त्यर्थं विद्यार्थिनौ रामजनार्दनौ
त्याच्या इच्छापूर्तीसाठी, विद्या मिळवण्यासाठी राम आणि जनार्दन त्याच्याकडे आले.
निवासं चक्रतुस्तस्य गुरोर्गेहे परंतप
त्यांनी आपल्या गुरूंच्या घरीच आपला निवास केला, हे शत्रूंचा संहार करणारा.
उषस्युषसि तत्रैव दृश्यते न तदा गुरुः
पुढच्या पहाटे तिथेच गुरू दिसले नाहीत.
इति पृष्टे तयोरेवं गुरुपत्नी ह्युवाच ह
त्यांनी विचारल्यावर गुरूंच्या पत्नीने त्यांना सांगितले.
तत्रैव याति वै नित्यं गुरुस्ते स्नानकारणात्
तुमचे गुरू रोज स्नानासाठी तिथेच जातात.
इति श्रुत्वा तदा कृष्णो रामेण सह संयुतः
हे ऐकून कृष्ण आणि राम दोघेही एकत्र मन लावून राहिले.
गुरोरागमनं कांक्षे अत्रैव स्थितिकांक्षया
ते दोघे गुरू येण्याची वाट पाहू लागले, तिथेच थांबण्याची इच्छा ठेवून.
तत उत्थाय तौ वीरौ गुरोरावंदनं ततः
मग ते दोन्ही वीर उठले आणि गुरूंना नमस्कार केला.
श्रूयतां भो महायोगिन्नस्माकं वासकार णम् 5.1.62.
हे महायोगी, आमच्या इथे थांबण्याचे कारण ऐका.
प्रातःकाले च ते ब्रह्मन्समयो नास्ति नौ प्रभो
हे ब्राह्मण, सकाळी आमच्यासाठी ठराविक वेळ नाही, प्रभो.
उवाच भगवान्व्यास आत्मनो व्रतकारणम्
भगवान व्यासांनी आपल्या व्रताचे कारण सांगितले.
गोमतीस्नानं कर्तव्यं प्रातःकाले सदा बुधैः
शहाण्या लोकांनी सकाळी गोमतीमध्ये स्नान करावेच.
इति निश्चित्य युष्माभिर्यद्योग्यं क्रियतां तथा
म्हणून तुम्ही जे योग्य वाटेल तेच ठरवून करा.
गोमत्याराधनं चक्रे कुशस्थल्यां द्विजोत्तम
त्यांनी कुशस्थळी येथे गोमतीचे पूजन केले, हे श्रेष्ठ द्विज.
कंथडेश्वरस्योत्तरे भागे गोमती सा समागता
कंठडेश्वराच्या उत्तरेला गोमती नदी मिळाली.
प्रातरुत्थाय ते सर्वे गोमतीं सरितां वराम्
सकाळी लवकर उठून ते सगळे गोमती या उत्तम नदीकडे गेले.
स्नानदानादिकं सर्वमत्रैव समुपासय
तिथे स्नान, दान आणि इतर सर्व कृत्ये करा.
गोमत्यत्र समालीना यज्ञकुण्डे सरस्वती
त्या गोमतीत, यज्ञकुंडात सरस्वती उपस्थित होती.
सर्वेषामपि लोकानां मार्गोऽ त्रैव च विद्यते 5.1.62.
इथेच सर्व लोकांसाठीचा मार्ग सापडतो.
गोमतीकुण्डमाख्यातं सर्वपापप्रणानशनम्
गोमतीकुंड असे नाव असलेले हे तीर्थ सर्व पापांचा नाश करणारे आहे.
तत्र स्नात्वा नरो नित्यं रात्रौ जागरणं चरेत्
तेथे मनुष्याने दररोज स्नान करावे आणि रात्री जागरण करावे.
वैष्णवांश्च नरांश्चैव कृष्णजन्मोत्सुकान्वरान्
त्याने वैष्णव भक्तांना आणि कृष्णजन्मोत्सव साजरा करणाऱ्या भक्तांना बोलवावे.
गोब्राह्मणानां पूजाश्च क्रियते यैः समाहितैः
जे मन लावून गायी आणि ब्राह्मणांची पूजा करतात,
गोमतीस्नानजात्पुण्याद्वासुदेवसमागमात्
गोमतीमध्ये स्नान केल्याने मिळणारे पुण्य आणि वासुदेवाच्या भेटीमुळे,
तथा चैत्रसिते पक्षे यावच्चैकादशी भवेत्
तसेच चैत्र महिन्याच्या शुक्ल पक्षात एकादशी येईपर्यंत,