यावत्त्रिकूटे द्वारे त्वं स्थास्य सि ऋषिसत्तम
त्रिकूट पर्वताच्या प्रवेशद्वारी, ऋषिश्रेष्ठा, तू ज्या काळापर्यंत उभा राहशील,
कुशस्थली महापुण्या पवित्रा पापहारिणी तत्रैवाहं चिरं कालं मातृभिर्निवसामि वै ।। 5.1.55.
कुशस्थळी हे अत्यंत पवित्र, पुण्यवान आणि पापांचा नाश करणारे स्थान आहे. तिथे मी मातांसोबत फार काळ वास्तव्य करतो.
तत्रापि त्वं सदा सिद्धक्षेत्राधिपत्यमाप्नुयाः
तिथेही तुला सदा सिद्ध क्षेत्राचा अधिपत्य लाभेल.
यत्र पुण्यवतां वासो देव्यस्तिष्ठंति कोटिशः
जिथे पुण्यवान लोकांचे निवासस्थान आहे, तिथे कोट्यवधी देव्या वास करतात.
यजंति चैव मां भक्त्या धूपदीपाग्नितर्पणैः
त्या भक्तिभावाने मला धूप, दीप आणि अग्नितर्पण याने पूजतात.
न तेषां दुर्लभं किंचित्त्रिषु लोकेषु विद्यते
त्यांच्यासाठी तिन्ही लोकांत काहीच दुर्लभ नाही.
प्राप्यंते विविधा भोगा देवानामपि दुर्लभाः
त्यांना देवांनाही दुर्मिळ असे अनेक सुखभोग प्राप्त होतात.
न शस्त्रानलतोयौघात्कदा चित्संभविष्यति
शस्त्र, अग्नी किंवा पाण्याच्या प्रवाहाने त्यांना कधीच काही अपाय होणार नाही.
सर्वपापविशुद्धात्मा मृतः शिवपुरं व्रजेत् ।। एवं व्यास पुरीं प्राप्य रम्यां चोज्जयिनीं शुभाम्
सर्व पापांपासून शुद्ध झालेला जो माणूस मरण पावतो, तो शिवाच्या नगरीत जातो. अशा प्रकारे, व्यासाने रम्य आणि शुभ उज्जयिनी नगरी गाठली.
समाश्रिता तदा देवी सततं विंध्यवासिनी
तिथे नेहमीच देवी विंध्यवासिनीचा आश्रय घेतला जातो.
स्त्रियो वा रजो दोषार्ता वंध्याः काकबकादिकाः
ज्या स्त्रिया ऋतुस्रावामुळे दूषित आहेत, वंध्या आहेत किंवा कावळा, बगळा यांसारख्या आहेत,
विमलोदेऽपि ताः स्नात्वा दृष्ट्वा वै विंध्यवासिनीम् 5.1.55.
त्या अपवित्र असल्या तरी स्नान करून विंध्यवासिनीचे दर्शन घेतल्यावर,
अपुत्रा प्राप्नुयुः पुत्रान्कन्या वीरपतिं वरम्
अपुत्रिका स्त्रियांना पुत्र मिळतो, कन्यांना वीर आणि योग्य पती मिळतो.
विद्यावाञ्जायते विप्रः क्षत्रियो विजयी भवेत्
ब्राह्मण विद्वान होतो, क्षत्रिय विजयी होतो.
कथां पुण्यवतीमेतां सर्वकामवरप्रदाम्
ही पुण्यवान कथा सर्व इच्छित वर देणारी आहे.
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवंत्यखण्डेऽवन्तीक्षेत्रमाहात्म्ये विंध्यवासिनी विमलोदतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चपञ्चाशत्तमोऽध्यायः
श्रीस्कांद महापुराणाच्या एक्याऐंशी हजार श्लोकांच्या संहितेतील पाचव्या अवंत्यखंडातील अवंती क्षेत्र माहात्म्यातील विंध्यवासिनी व विमलोदतीर्थ माहात्म्याचे वर्णन करणारा पंचपंचाशीतितम अध्याय येथे संपला.
यत्र तु स्नानमात्रेण महापापैः प्रमुच्यते
जिथे केवळ स्नान केल्याने मोठ्या पापांपासून मुक्ती मिळते,
अमा वै शनिवारेण यदायाति समाहितः
जेव्हा अमावस्या शनिवारी येते आणि कोणी एकाग्रतेने तिथे पोहोचतो,
पश्येच्छनैश्चरं देवं स्थावरं लिंगमुत्तमम्
आदराने, ज्या शिवाचे प्रतीक आहे, ते श्रेष्ठ स्थावर आणि जंगम लिंग पाहावे.
भूयस्तु श्रोतुमिच्छामि विस्तरेण तपोधन
हे तपस्वी, मला अजून विस्ताराने ऐकायचे आहे.
यस्याः श्रवणमात्रेण महापापक्षयो भवेत्
फक्त ऐकले तरी मोठ्या पापांचा नाश होतो.
रेवा चर्मण्वती क्षाता तिस्रो नद्यः पुराऽनघ
रेवा, चर्मण्वती आणि क्षाता या तीन नद्या पूर्वी, हे निष्पापा,
पुण्याः पुण्यजला रम्याः पवित्राः पापहारकाः
पवित्र, पुण्याने भरलेल्या, रम्य, शुद्ध आणि पाप नष्ट करणाऱ्या होत्या.
एकदोपवने रम्ये मांधातृक्षेत्र उत्तमे
एकदा सुंदर उपवनात, उत्तम मांधात्री क्षेत्रात,
किंचिद्दोषप्रसंगेन मिथो भेदो ह्यजायत
त्यांच्या एकमेकांतील थोड्याशा दोषामुळे त्यांच्यात फूट पडली.
महाकालवने रम्ये समा याता सरिद्वरा 5.1.56.
महाकाळाच्या रम्य अरण्यात त्या श्रेष्ठ नद्यांनी एकत्र वेळ घालवला.
सर्वतीर्थवरं श्रेष्ठं नामा रुद्रसरः स्मृतम्
सर्व तीर्थांमध्ये श्रेष्ठ, 'रुद्रसर' नावाने ओळखले जाणारे, हेच सर्वात उत्तम मानले जाते.
तत्रागत्य पुरा क्षाता शिप्रासंगं समाश्रिता यत्र धूतरजा जातः सद्यः प्रोक्तो विभावसुः
तेथे जाऊन, त्या पूर्वी क्षाता नदीने शिप्रेत एकरूपता साधली; जिथे धूळ निघून गेली, तिथेच अग्नी प्रकट झाला असे सांगितले जाते.
एतद्वेदितुमिच्छामि त्वत्तो ब्रह्मविदांवर
हे ब्रह्मज्ञांमध्ये श्रेष्ठ, मला हे तुझ्याकडून जाणून घ्यायचे आहे.
सनत्कुमार उवाच पुरानुसूर्यां सावित्रीं त्वष्टा स्वतनयां ददौ
सनत्कुमार म्हणाले: पूर्वी त्वष्ट्याने आपली कन्या सावित्री सूर्याला दिली.