यावंतः पतिताः पूर्वे पापिनः सर्व एव हि
पूर्वी जितकेही पापी नरकात पडले, ते सर्व,
तदाप्रभृति सर्वाणि कुंडानि नरकस्य वै
त्या वेळेपासून नरकातील सर्व कुंडे,
न चैवार्तरवं किंचिच्छ्रूयते तव मंदिरे 5.1.50.
तरीही, तुझ्या निवासस्थानी कुठलाही दुःखाचा आवाज ऐकू येत नाही.
एक एवागतो लोके वृत्तिदो नो यमाधिप
फक्त एकच असा आहे की जो यमाधिपतीला शरण जात नाही.
धर्मराजस्तदाश्रुत्य किंकराणां परं वचः
धर्मराजाने दूतांचे हे श्रेष्ठ वचन ऐकले.
येन पुण्यप्रभावेन पापिष्ठः शिवतां गतः
कशाच्या पुण्यामुळे हा मोठा पापी शिवत्वाला पोहोचला?
भुवि पुण्यतमे देशे महाकालवने शुभे
पृथ्वीवर सर्वात पुण्यवान अशा शुभ महाकालवनात,
येषां शिप्रोदक स्पर्शो जायते भुवि किंकराः
हे दूतांनो, पृथ्वीवर शिप्रेच्या पाण्याचा स्पर्श ज्यांना होतो—
मनसा वपुषा वाचा पापानि विविधानि च
मनाने, शरीराने आणि वाणीने माणूस अनेक प्रकारची पापं करतो.
शिप्राशिप्रेति यो ब्रूते यत्र कुत्रापि मानवः
कोणताही मनुष्य जिथे कुठे 'शिप्रा, शिप्रा' असं उच्चारतो,
यत्र कीटपतंगाश्च शिप्रावारिचराश्च ये
जिथे जिथे किडे, पतंग आणि शिप्राच्या पाण्यात राहणारे जीव आहेत,
कृत्वान्यत्र महापापं येऽन्ते शिप्रातटं श्रिताः
जे लोक इतरत्र मोठं पाप करून शेवटी शिप्राच्या काठी येतात,
माधवे मासि संप्राप्ते निमज्जंति नरोत्तमाः 5.1.50.
माधव महिन्यात जेव्हा काळ येतो, तेव्हा उत्तम पुरुष शिप्रेत स्नान करतात.
वायसेनाहृतं मांसं तस्य राज्ञः कृतागसः
त्या राजाने केलेल्या अपराधामुळे, वाऱ्याने उडवलेलं त्याचं मांस,
वापीकूपतडागादि अधिकाधिकसत्फलम्
तलाव, विहीर किंवा सरोवर यांचं फळ नेहमीच उत्तम मिळतं.
तस्माद्दशगुणा तापी गोदा पुण्या ततोधिका तस्माद्दशगुणा शिप्रा पवित्रा पापनाशिनी
म्हणून तापी नदीचं पुण्य दहा पट आहे, गोदा त्याहून अधिक पुण्यवान; आणि शिप्रा दहा पट जास्त पवित्र व पाप नष्ट करणारी आहे.
दमनस्य शरीरस्य मांसं शिप्रासमागतम्
दमनसच्या शरीराचं मांस शिप्रेला लागल्यावर,
ईदृशा च नदी रम्या अवन्त्यां भुवि वर्तते
अशी सुंदर नदी अवंतीमध्ये पृथ्वीवर आहे.
धर्मराजवचः श्रुत्वा गणा विस्मय मागताः
धर्मराजाचं बोलणं ऐकून सर्व गण आश्चर्यचकित झाले.
गीयते च पुराणेषु यस्या माहात्म्यमुत्तमम्
पुराणांमध्ये तिचं श्रेष्ठ माहात्म्य गायलं जातं.
दमनस्य च निर्मुक्तिः शिप्रामाहात्म्यमुत्तमम्
दमनसची मुक्ती आणि शिप्राचं सर्वोच्च माहात्म्य सांगितलं आहे.
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डेऽवन्तीक्षेत्रमाहात्म्ये शिप्रामाहात्म्ये पञ्चाशत्तमो ऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीस्कांद महापुराणाच्या पंचम अवंत्यखंडातील अवंतीक्षेत्रमाहात्म्याच्या शिप्रामाहात्म्य या पन्नासाव्या अध्यायाचा समारोप झाला.
यथाऽमृतभवा ख्याता पाताले नागसंमते
जसं पाताळात नागांना प्रिय असलेली अमृतभवा प्रसिद्ध आहे,
एकदा रुद्रो भिक्षार्थं नागलोके बुभुक्षितः
एकदा रुद्र भिक्षेसाठी, नागलोकात उपाशी होता.
भिक्षां देहि वचो दीनं वाचयित्वा गृहेगृहे
'भिक्षा द्या' असं दीन शब्द उच्चारून तो घराघरात गेला.
तदा क्रोधाभिरक्ताक्षः शूलपाणिः क्षुधार्दितः
तेव्हा रागाने डोळे लाल झालेले, त्रिशूल हातात घेतलेले, भुकेने व्याकुळ झालेले
एकविंशतिकुण्डानि पीयूषस्य द्विजोत्तम
द्विजश्रेष्ठा, तेथे एकवीस अमृताने भरलेली भांडी होती.
तत्र गत्वा स भगवाञ्छंभुः सर्वात्मसंभवः
तेथे जाऊन सर्वांचा आधार असलेले भगवान शंभू पोहोचले.
रिक्तानि पीयूषकुण्डानि कृत्वा तत्रैव सोत्थितः
त्यांनी ती अमृताची भांडी रिकामी केली आणि मग तिथून उठले.
कस्येदं कर्म किं जातं सुधा यस्मादितो गता
हे कोणाचे कृत्य? काय घडले, की इथले अमृत नाहीसे झाले?