अमराणां कटकं ह्यत्र तस्माजातामरावती
इथे अमरांचा तळ आहे; म्हणूनच अमरावती निर्माण झाली.
स्नानदानादिकं कृत्वा पश्यत्येव महेश्वरम्
स्नान, दान आणि इतर विधी करून मग महेश्वराचे दर्शन होते.
सर्वभोगानवाप्नोति मृतः शिवपुरं व्रजेत्
सर्व सुखोपभोग मिळतात; मृत्यूनंतर शिवाच्या नगरीत जाता येते.
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवंत्यखण्डेऽवन्तीक्षेत्रमाहात्म्येऽमरावतीनामकथनंनाम षट्चत्वारिंशोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीस्कांद महापुराणाच्या एक्याऐंशी हजार श्लोकांच्या संहितेतील पाचव्या अवंतीखंडातील अवंतीक्षेत्र महात्म्यातील 'अमरावतीचे वर्णन' नावाचा छेचाळीसावा अध्याय संपला.
विशाला च समाख्याता सर्वलोकेषु गीयते
विशाळा हे नाव सर्व लोकांत प्रसिद्ध आहे आणि सर्वत्र तिचे गाणे गायले जाते.
तथाहं संप्रवक्ष्यामि ब्रह्मणा कथितं पुरा
आता मी ब्रह्मदेवाने पूर्वी सांगितलेले कथन सांगणार आहे.
उमया सहितो देव एक एवाचरद्वने
उमा सोबत देव एकटा त्या अरण्यात फिरत होता.
विष्णुर्दशाकृतिर्यत्र देव्यो वै लोकमातरः
तेथे दहा रूपातील विष्णू आणि सर्व लोकांच्या माता असलेल्या देव्या होत्या.
कल्पोद्भेदाश्च लिंगाश्च चतुराशीतिसंख्यकाः
कल्पांच्या विविध रूपांचा आणि लिंगांच्या चौर्याऐंशी प्रकारांचा उल्लेख आहे.
पितरो लोकपालाश्च सिद्धाः सिद्धिप्रदाश्च ये
पूर्वज, लोकांचे रक्षण करणारे देव, आणि सिद्धी देणारे सिद्ध हे सर्व तिथे होते.
किंनरा देवगन्धर्वा ह्यप्सराश्च वरांगनाः
किंनर, दैवी गंधर्व आणि सुंदर अप्सरा हेही तिथे उपस्थित होते.
यक्षा गुह्यकसंघाश्च पिशाचोरगराक्षसाः
यक्ष, गुह्यकांचे समूह, पिशाच्च, सर्प आणि राक्षस हेही तिथे होते.
उपासांचक्रिरे तत्र देवदेवमुमापतिम् उवाच श्लक्ष्णया वाचा शंकरं जगदाश्रयम्
त्या सर्वांनी तिथे देवांचा देव, उमा-पती, जगाचा आधार असलेल्या शंकराची भक्तीपूर्वक पूजा केली आणि गोड शब्दांनी त्यांना संबोधले.
पश्य एतान्महाभागान्ध्यायमानांस्तवाश्रितान् ।।5.1.47.
हे पाहा, हे अत्यंत भाग्यवान लोक तुझ्या स्तुतीत मग्न होऊन ध्यान करीत आहेत.
नानुपेक्ष्याश्च तान्सर्वान्वातवर्षातपार्दितान्
वारा, पाऊस आणि उन्हामुळे त्रस्त झालेल्या या सर्वांचा उपेक्षा करू नये.
यथायोग्यं वासनार्थं स्थानं परमशोभनम्
त्यांच्या निवासासाठी योग्य आणि सुंदर असे स्थान द्यावे.
एषा मे वासना स्वामिन्भवतां यदि रोचते कल्पयामास पुरीं रम्यां सर्वभूतमनोरमाम्
हे स्वामी, ही माझी इच्छा आहे—तुम्हाला आवडल्यास सर्व जीवांना आकर्षित करणारे रम्य असे एक सुंदर शहर वसवावे.
बहुयोजनविस्तीर्णां दिव्यां दिव्यजनप्रियाम्
ते शहर अनेक योजन विस्तारलेले, दिव्य आणि देवांना प्रिय असावे.
दिव्याभिप्रायसंयुक्तां दिव्यस्थानमनोरमाम्
त्या नगरीत दिव्य संकल्प असावेत आणि तिचे स्थानही अत्यंत मनोहर असावे.
क्रयविक्रयसंपन्नहट्टाट्टालकचत्वराम्
तेथे खरेदी-विक्रीची बाजारपेठ, उंच मनोरे आणि चौक असावेत.
स्फाटिकाभित्तिरचितां वैडूर्यमणिभूमिकाम्
त्या नगरीच्या भिंती स्फटिकाच्या आणि जमिनी वैडूर्य मण्यांनी बनलेल्या असाव्यात.
आरक्तमणिदेहल्यां द्वारशाखाभिमंडिताम्
दारे लाल मण्यांच्या उंबरठ्यांनी आणि सुंदर दाराच्या चौकटींनी सजलेली असावीत.
मणिरत्नसमाभूमिद्वाराजिरगृहांतराम्
गृहांच्या आतील भाग आणि दारे मौल्यवान रत्नांनी आणि मण्यांनी बनवलेली असावीत.
हेमस्तं भध्वजोपेताः पताकाश्च गृहेगृहे 5.1.47.
प्रत्येक घरात सोन्याचे खांब, ध्वज आणि पताका लावलेल्या असाव्यात.
वापीकूपतडागानि सरांसि विमलानि च
त्या नगरीत तलाव, विहिरी, पाणवठे आणि सरोवरे अशी स्वच्छ जलाशये असावीत.
हंसकारंडवाकीर्णां शिखंडिगणशोभिताम्
त्या जलाशयांमध्ये हंस, बगळे आणि मोरांच्या थव्यांनी शोभा आलेली असावी.
क्वचिन्नृत्यंति मयूराः क्वचित्कूजंति कोकिलाः
कुठे मोर नाचतात, तर कुठे कोकीळा गातात.
नरनारीगणाकीर्णां वर्णाश्रमनिषेविताम्
ती नगरी पुरुष आणि स्त्रिया यांच्या समूहांनी भरलेली आहे, आणि सर्व वर्णाश्रमांनी तिला मान दिला आहे.
चंद्रमालाकृतश्रेणीतोरणानीव च शोभते
ती नगरी चंद्रमाळेसारख्या सुंदर कमानींनी सजलेली आहे.
यत्रालकापुरी रम्या कुबेरभवनांकिता
त्या ठिकाणी कुबेराच्या महालाने शोभलेली रम्य अलका नगरी आहे.