रुद्रा ह्येकादश प्रोक्ता द्वादशार्कास्तथैव च
तेथे अकरा रुद्र आणि बारा सूर्य सांगितले आहेत.
अष्टौ च दिग्गजाश्चैव मनवश्च चतुर्दश
आठ दिशा हत्ती आणि चौदा मनूही तेथे आहेत.
गंधर्वासरसश्चैव किंनरोरगराक्षसाः । सिद्धास्तपस्विनो वत्स तत्रैव समुपस्थिताः
गंधर्व, अप्सरा, किन्नर, नाग, राक्षस, सिद्ध आणि तपस्वी, बाळा, तेथेच उपस्थित आहेत.
अष्टौ वै भैरवाः ख्याताश्चत्वारः पवनात्मजाः
तेथे आठ प्रसिद्ध भैरव आणि चार पवनपुत्र आहेत.
एते देवगणाः प्रोक्ता रौद्राश्चैव तथा गणाः 5.1.45.
हे सर्व देवांचे समूह आणि रौद्र गण सांगितले गेले आहेत.
दक्षः प्रजापतिश्रेष्ठो दितिर्वै देवमातरः । सुरभीप्रमुखा गावः स्थावराणि चराणि च
दक्ष हा श्रेष्ठ प्रजापती, दिती ही देवांची माता, सुरभीसह गायी, तसेच सर्व स्थावर आणि जंगम प्राणी.
तीर्थानि यानि सर्वाणि नद्यः प्रस्रवणानि च
सर्व तीर्थस्थळे, नद्या आणि झरे.
सप्त पुर्यस्त्रयो ग्रामा नवारण्या नवोषराः
सात नगरे, तीन गावे, नऊ अरण्ये आणि नऊ ओसाड जागा.
समुद्राश्चैव चत्वारो रत्नानि विविधानि च राजर्षयस्तथा शांता ब्राह्मणा वेदपारगाः
चार समुद्र, विविध प्रकारची रत्ने, शांत राजर्षी आणि वेदपारंगत ब्राह्मण.
वेदाः पुराणस्मृतयो गाथा गीतिप्रहे लिकाः
वेद, पुराणे, स्मृती, गीते आणि गाण्याच्या रचना.
तस्य दर्शनमात्रेण जातोऽहं विज्वरोऽमलः
फक्त तिचे दर्शन घेतल्यावर मी तापमुक्त आणि निर्मळ झालो.
स्नातोऽहं सर्वतीर्थेषु शुचिर्भूत्वा समाहितः
मी सर्व तीर्थांमध्ये स्नान करून शुद्ध आणि एकाग्र झालो.
दृष्ट्वा पद्मावतीं शुद्धां सर्वकामवरप्रदाम्
शुद्ध आणि सर्व इच्छित वर देणारी पद्मावतीचे दर्शन घेतले.
न दुःखी न च दारिद्रो न मूर्खो नाजितेंद्रियः
तेथे दुःख नाही, दारिद्र्य नाही, अज्ञान नाही, किंवा इंद्रियांवर ताबा नसलेला कोणी नाही.
अन्योन्यं सर्वमित्राणि अन्योन्यं चोपकारिणः 5.1.45.
सर्वजण एकमेकांचे मित्र आहेत आणि एकमेकांना मदत करतात.
उद्यानानि च रम्याणि वनान्युपवनानि च
तेथे रमणीय बागा, वन आणि उपवने आहेत.
नानारत्नसमाकीर्णैर्हेमकुंभैः सुशोभनैः
विविध रत्नांनी आणि सुंदर सोन्याच्या भांड्यांनी सजलेले आहे.
सदैव वसते यत्र उमया सह शंकरः
जिथे शंकर नेहमी उमेसह वास करतो.
चंद्रज्योत्स्नाकलापूर्णमरीचिभिः सदा बभौ
तेथे नेहमी चंद्रप्रकाशाच्या किरणांनी उजळून राहते.
सदैव पुष्पिता श्यामा बाल्यरूपवती यथा
ती नेहमी फुललेली, काळसर आणि बाल्यरूपासारखी दिसते.
गिरिगह्वरकुंजेषु गुहाध्वांतांतरेषु च
पर्वतांच्या गुहांमध्ये आणि अंधाऱ्या कपारींमध्ये.
गृहदीर्घिकासु रम्यासु शालामालासु सर्वतः
आकर्षक घरगुती तळ्यांमध्ये आणि सर्वत्र शाळांच्या रांगांमध्ये.
कुमुद्वतीप्रफुल्लानि विराजंते सरांसि च
कुमुदवतीच्या पूर्ण उमललेल्या फुलांनी तलाव शोभून दिसतात.
नद्यः सरांसि सर्वाणि वापीकूपसुपल्वलाः
नद्या, सर्व तलाव, तळी, विहिरी आणि पाणथळ जागा—
यस्मात्सर्वेषु कालेषु प्रफुल्ला च कुमुद्वती 5.1.45.
कारण सर्व ऋतूंमध्ये कुमुदवती नेहमीच फुललेली असते,
कुमुद्वत्यां नरा ये तु श्राद्धं कुर्युः समाहिताः
जे पुरुष एकाग्रतेने कुमुदवतीवर श्राद्ध करतात,
अक्षयं लभते श्राद्धं पितॄणां दत्तमक्षयम्
त्यांना श्राद्धाचा अक्षय लाभ मिळतो; पितरांना दिलेले दान कधीही संपत नाही.
यत्किंचित्क्रियते कर्म तत्सर्वं चाक्षयं भवेत्
तेथे जे काही कर्म केले जाते, ते सर्व अक्षय होते.
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डेऽवन्तीक्षेत्रमाहात्म्ये कुमुद्वतीप्रभावकथनंनाम पञ्चचत्वारिंशोऽध्यायः
अशा प्रकारे, एक्याऐंशी हजार श्लोकांच्या स्कांद महापुराणाच्या पाचव्या अवंत्याखंडातील अवंती क्षेत्र महात्म्यातील 'कुमुदवतीचे माहात्म्य' या पंचेचाळीसाव्या अध्यायाचा समारोप झाला.
शृणु व्यास महाभाग यथा ब्रह्माब्रवीत्सुरान्
हे भाग्यवान व्यास, ऐक, ब्रह्मदेवाने देवांना कसे सांगितले ते.