तत्र विश्वपतिः श्रीमान्विश्वेशो विश्वकृद्विभुः
तेथे, विश्वाचा स्वामी, तेजस्वी, सर्वांचा अधिपती आणि विश्वनिर्माता असा सर्वत्र व्यापलेला प्रभू आहे.
एवं कुशस्थली ख्याता हेमशृङ्गेति या पुरा
पूर्वी जी कुशस्थळी म्हणून ओळखली जायची, तीच आता हेमशृंग या नावाने प्रसिद्ध आहे.
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवंत्यखण्डेऽवन्तीक्षेत्रमाहात्म्ये व्याससनत्कुमारसंवादे कुशस्थलीनामहेतुकथावर्णनंनामैकचत्वारिंशोऽध्यायः
अशा प्रकारे, श्रीस्कांद महापुराणाच्या पंचम अवंत्यखंडातील अवंती क्षेत्र महात्म्य, व्यास-सनत्कुमार संवाद, कुशस्थळी नावामागील कारणाचे वर्णन असलेल्या एकेचाळीसाव्या अध्यायाचा समारोप झाला.
तथा शृणु सुरैः पूर्वं दैत्यसैन्यपराजितैः
आता ऐक, पूर्वी जेव्हा देवांना दैत्यांच्या सैन्याने पराभूत केले होते.
आश्रितं मेरुशिखरं वनकंदगुहावृतम्
तेव्हा देवांनी वनांनी आणि डोंगराच्या गुहांनी वेढलेल्या मेरूच्या शिखरावर आश्रय घेतला.
अन्योन्यं च समासाद्य समभ्यर्च्य परस्परम्
तेथे एकमेकांना भेटून, त्यांनी परस्परांची पूजा केली.
निवेदयांचक्रिरे सर्वं तत्रागमनकारणम्
आपण इथे का आलो, याची सर्व कारणे त्यांनी एकमेकांना सांगितली.
जगाम त्रिदशैः साकं देवदेवं महेश्वरम्
मग ते सर्व देवांसह देवांचा देव, महेश्वराकडे गेले.
ऋद्धिसिद्धिप्रदं नित्यं मुनिचारणसेवितम्
जो नेहमी समृद्धी आणि सिद्धी देतो, ज्याची ऋषी आणि चारण नेहमी सेवा करतात.
ऋषिभिर्भार्गवादिभिर्देवर्षिनारदोत्तमैः
भृगु आणि इतर ऋषी, तसेच श्रेष्ठ देवर्षी नारद यांनी त्याची सेवा केली.
प्रजापतिगणाकीर्णं मानवैश्च चतुर्दशैः
प्रजापतींच्या समूहांनी आणि चौदा मनूंनी भरलेले,
संसेव्यं च सदाचारैः पुण्यवद्भिर्जनैस्तथा
सदैव चांगल्या वागणुकीचे आणि पुण्यवान लोकांनी वावरलेले,
मणिरत्नैश्च सोपानै र्दिव्यं सरसशोभितम् 5.1.42.
मणी आणि मौल्यवान रत्नांनी सजलेले, सुंदर दिव्य सरोवरांनी शोभलेले,
षडूर्मिरहितं स्थानं यत्र तिष्ठन्ति पक्षिणः स्तुतिमारेभिरे कर्तुं देवदेवजगत्पतेः
जिथे सहा प्रकारच्या दुःखांचा लवलेशही नाही, जिथे पक्षी राहतात आणि देवांचा देव, जगाचा स्वामी याची स्तुती करायला सुरुवात करतात,
नृसिंहरूपायोग्राय नमो वाराहरूपिणे
नरसींहरूप उग्र परमेश्वरास वंदन आणि वराहरूप धारण करणाऱ्याला नमस्कार,
वासुदेवाय शांताय यदूनां पतये नमः
शांत, वासुदेव आणि यदूंचे स्वामी यांना नमस्कार,
इति स्तवाभियुक्तानां वागुवाचाशरीरिणी
अशा प्रकारे स्तुती करण्यात मग्न असताना, एक देहहीन वाणी ऐकू आली,
महाकालवने रम्ये ब्रह्मर्षिगणसेविते
महा काळाच्या रम्य अरण्यात, ब्रह्मर्षींच्या समूहाने सेविलेल्या ठिकाणी,
नाम्ना कुशस्थली रम्या सिद्धगंधर्वसेविता
कुशस्थळी नावाचे सुंदर स्थान आहे, जिथे सिद्ध आणि गंधर्व सेवा करतात,
कल्पक्षये क्षयं यांति स्थावराणि चराणि च
कल्पाच्या शेवटी, सर्व स्थावर आणि जंगम जीव नष्ट होतात,
सरितः सागराः सर्वे सरांस्युपवनानि च
सर्व नद्या, समुद्र, सरोवरे आणि उपवनं,
ज्योतींषि चंद्रसूर्यौ च सर्वं विष्णुमयं जगत् 5.1.42.
सर्व तेजोमय वस्तू, चंद्र, सूर्य — हे सर्व विश्व विष्णुमय आहे,
सर्वमादाय भगवाञ्छंकरस्तत्र तिष्ठति
सर्व काही स्वतःत सामावून, भगवंत शंकर तिथेच राहतात,
सर्वयज्ञमयो वेदः सर्वधर्ममयी दया
सर्व यज्ञांचा सार म्हणजे वेद आणि सर्व धर्मांचा सार म्हणजे दया,
तस्माद्धितकरं क्षेत्रं कुरूणां वै सुरोत्तमाः
म्हणून, हे श्रेष्ठ देवांनो, कुरूंचे हे क्षेत्र खरोखरच हितकारक आहे,
तस्माद्दशगुणा काशी काश्या दशगुणा गया
म्हणून, काशी दहा पट श्रेष्ठ, आणि काशीपेक्षा गायादेखील दहा पट श्रेष्ठ,
उपरागसहस्राणि व्यतिपातायुतानि च
अनेक हजार ग्रहणं आणि दहा हजार योग,
लक्षमिंदुक्षये दानं सहस्रं चायनद्वये
शंभर हजार चंद्रांच्या क्षयाच्या वेळी केलेले दान, दोन अयनांच्या वेळी केलेल्या हजार दानासमान आहे.
तस्माद्धितकरा देवा पुरी ह्येषा कुशस्थली
म्हणून, हे देवांनो, कुशस्थळी नावाचं हे शहर फारच हितकारक आहे.
तत्सर्वं भोः सुरश्रेष्ठाः सर्वं तच्चाक्षयं भवेत्
हे सुरश्रेष्ठांनो, हे सर्व काही कायमच टिकून राहील.