उत्तरीभिश्चतुर्थं च पञ्चमं मूलकैस्तथा
चौथे आणि पाचवेही उत्तरेकडील मूळांनीच बनवावेत.
कुजाय लोहितांगाय ग्रहमघ्यस्थिताय च
कुजासाठी, लोहितांगासाठी आणि ग्रहांमध्ये असणाऱ्यासाठी—
शिवललाटसंभूत धरणीगर्भसंभव 5.1.37.
शिवाच्या कपाळातून जन्मलेला, पृथ्वीच्या गर्भातून उत्पन्न झालेला—
ज्वलितांगारवर्णाभ स्निग्धविद्रुमभा सुर
देवा, ज्वलंत अंगारासारखा रंग आणि मऊ प्रवाळासारखा तेज असलेला—
आवन्त्यमण्डले जातो धरण्यां च शिवेन वै
अवंत्य प्रदेशात जन्मलेला, पृथ्वीवर शंकराने प्रकट केलेला.
एवं संपूजितो भौमश्चतुर्थ्यां मुनिसत्तम
अशा प्रकारे चतुर्थीला, श्रेष्ठ ऋष्या, त्या भौमाचे पूजन केले जाते.
मृतः स्वर्गमवाप्नोति यावदिन्द्राश्चतुर्दश
जो असे मरण पावतो, तो चौदा इंद्रांच्या काळापर्यंत स्वर्गप्राप्ती करतो.
चामुंडायास्ततो रक्तमभूदास्यं च भासुरम्
नंतर चामुंडेच्या अंगातून रक्त बाहेर आले आणि तिचा चेहरा तेजस्वी झाला.
कृष्णं कृतांतकल्पांतं करालदशनाधरम्
ती काळी, काळाच्या शेवटासारखी, भयंकर दात आणि ओठ असलेली होती.
घोरघर्घरनिर्घोषस्फीतफेत्कारविस्वरम्
ती भीषण गर्जना करणारी, प्रचंड आवाजात ओरडणारी आणि घाबरवणारी होती.
तस्मिन्मुखे कपालाग्रं निधाय रुषितानना
त्या तोंडावर कवटीचे टोक ठेवून, तिचा चेहरा रागाने लाल झाला.
तया पिबंत्या दैत्येंद्रः शरीरे कृशतां गतः
ती पित असताना, दैत्यांचा राजा अत्यंत कृश झाला.
इत्थं निर्वीर्यदेहोऽसौ बभूवांध कदानवः
अशा प्रकारे त्याचे शरीर शक्तिहीन झाले आणि तो दानव आंधळा झाला.
तीव्रं भयं समासाद्य प्राणत्राणपरायणः
तीव्र भीतीने ग्रासलेला, तो फक्त प्राण वाचविण्याचा प्रयत्न करू लागला.
कृतांजलिपुटो भूत्वा रोमांचितशरीरकः
त्याने हात जोडले, अंगावर रोमांच उभे राहिले.
लोकानां कारणं देवं विबुधाधि पतिं प्रभुम्
त्याने सर्व जगाचा कारणीभूत असलेल्या, देवांचा स्वामी आणि प्रभूचे स्तवन केले.
श्लाघ्यं शिवं च तुष्टाव देवं चंद्रार्धशेखरम् ।। 5.1.38.
त्याने वंदनीय शिवाचे, चंद्रकोरी धारण करणाऱ्या देवाचे गुणगान केले.
संसारहेतुरपि यः पुनरंतकाले तं शंकरं शरणदं शरणं व्रजामि
जो संसाराचा कारण आहे, पण शेवटी आश्रय देतो, त्या शंकराच्या मी शरण जातो.
यं योगिनो विगतमोहतमोरजस्का भक्त्यैकतानमनसो विनिवृत्तकामाः
ज्याला योगी मोह आणि अज्ञान हरवून, एकनिष्ठ भक्तीने आणि इच्छारहित मनाने प्राप्त करतात.
यश्चंद्रखंडममलं विलसन्मयूखं बद्ध्वा सदा सुरसरिच्छिरसा बिभर्ति
जो नेहमी शुद्ध चंद्रकोर, तेजस्वी किरणांनी युक्त, आणि गंगेला डोक्यावर बांधतो.
यः सिद्धचारणनिषेवितपादपद्मो गंगां महोर्मिविषमां गगनात्पतंतीम्
ज्याच्या पायांना सिद्ध आणि चारण सेवा करतात, जो आकाशातून पडणाऱ्या, मोठ्या लाटा असलेल्या गंगेला धारण करतो.
कैलासशैलशिखरं प्रविकंप्यमानं कैलासशृंगसदृशेन दशाननेन
कैलास पर्वताची शिखरं, रावणाच्या दहा डोक्यांमुळे, कैलासाच्या शिखरासारखी हलली होती.
दक्षाध्वरे च नयने च तथा भगस्य पूष्णस्तथा दशनपंक्तिमशातयद्यः
ज्यांनी दक्षाच्या यज्ञात डोळा फोडला, तसेच भग आणि पूष्ण यांचे डोळेही काढले, आणि पूष्णाच्या दातांची पंक्ती मोडली.
येनासकृद्दितिसुताश्च दनोः सुताश्च विद्याधरोरगगणाश्च वरैः समग्रैः
ज्यांनी पुन्हा पुन्हा दितीचे आणि दनुचे पुत्र, तसेच विद्याधर आणि सर्प यांच्या समूहांना पूर्ण वर देऊन जिंकले.
एवं कृतेपि विषयेष्वपि सक्तभावा ज्ञानेन च श्रुतगुणैरपि तेन युक्ताः
असे असूनही, जे लोक संसारातील कामांत गुंतलेले असतात, पण ज्यांच्याकडे ज्ञान आणि वेदशास्त्राचे गुण आहेत, ते त्याच्याशी एकरूप होतात.
ब्रह्मेंद्रविष्णुमरुतां च सषण्मुखानां योऽदाद्वरान्सुबहुशो भगवान्महेशः
ज्यांनी ब्रह्मा, इंद्र, विष्णू, मरुत आणि षडानन यांना अनेक वेळा वर दिले, ते भगवंत महेश्वर.
आराधितस्तु तपसा हिमवन्निकुंजे धूम्रव्रतेन तपसा च परैरगम्यः 5.1.38.
त्यांची हिमालयाच्या कुंजात धूम्रव्रत आणि कठोर तपाने इतरांना अप्राप्य अशी उपासना करण्यात आली.
क्रीडार्थमेव भगवान्भुवनानि सप्त नानानदीविहगपादपमंडितानि
भगवंतांनी केवळ खेळासाठी विविध नद्या, पक्षी आणि वृक्षांनी सुशोभित अशी सातही लोकांची निर्मिती केली.
यः सव्यपाणिकमलाग्रनखेन देवस्तत्पंचमं प्रसभमेव करालरंध्रम्
ज्यांनी डाव्या हातातील कमळाच्या नखाने पाचव्या छिद्राला जोरात भेदले, तो देव.
ये त्वां सुरोत्तमगुरुं पुरुषा विमूढा जानंति नास्य जगतः सचराचरस्य
जे मूढ पुरुष तुला श्रेष्ठ गुरु म्हणून ओळखत नाहीत, त्यांना या चराचर जगाचे खरे स्वरूप समजत नाही.