प्रतिपन्नं च देवेन स्वांगात्सेना पतिं प्रति
त्या देवाने आपल्या शरीरातून सेनापती निर्माण करण्याचा निश्चय केला.
इति संचित्य देवेशः काममाहूय सत्वरम्
असं ठरवून, देवाधिदेवांनी कामदेवाला तात्काळ बोलावलं.
यथा देवो भजेद्देवीं तथा काम विधीयताम्
'हे कामदेवा, असं काही कर की देव देवीला इच्छू लागेल,' असं सांगितलं.
कामो वाक्यं हरेः श्रुत्वा प्रहस्येदमुवाच ह
हरीचे शब्द ऐकून कामदेव हसला आणि म्हणाला,
तस्मिन्क्षणेऽथ शक्रेण कामवाक्यादनंतरम्
त्या क्षणी, कामदेवाचं बोलणं झाल्यावर इंद्राने कृती केली.
लब्ध्वा कामो मधुं मित्रं प्रतस्थे भार्यया सह
मधु आणि मित्र या दोघांना घेऊन कामदेव आपल्या पत्नीसमवेत निघाला.
यत्र देवाधिदेवेशो देवदारुवने स्थितः
जिथे देवांचा देव देवदारुच्या वनात वास करत होता.
चूतवृक्षाश्रितः कामो यावद्बाणं सुमोहनम्
आंब्याच्या झाडाखाली आसरा घेऊन, कामदेवाने आपला सर्वात मोहक बाण तयार केला.
त्यक्तध्यानव्रतो देवो हृष्टश्चाह्रादचेतनः 5.1.34.
ध्यान आणि व्रत सोडून देव आनंदी झाला, पण त्याच्या मनात न आनंद होता, न जाणीव.
चूतवृक्षाश्रितं काममपश्यच्च रुषान्वितः
तो कामाला आंब्याच्या झाडाखाली पाहतो, आणि तो रागाने भरलेला होता.
देवोऽप्यन्तर्दधे तस्मात्स्थानादाशु गणैः सह
तो देव आपले सर्व गणांसह त्या जागेतून लगेच अदृश्य झाला.
भस्मीकृतं पतिं दृष्ट्वा विललाप सुदुःखिता
पती राख झाल्याचे पाहून ती फार दुःखी झाली आणि रडू लागली.
आश्वासयंतीं कृपया सखीमिव सुदुः खिताम्
तीला जशी दुःखी मैत्रिणीला समजावतो, तशी करुणेने धीर देत होती.
सर्वकार्याण्यनंगोपि मित्रकार्यं विधानतः
अनंग सर्व कामांत नसला तरी, तो मित्रांचे कार्य योग्य रीतीने पूर्ण करतो.
ततः शंभोरनुध्यानात्थास्यति न संशयः
शंभूचे चिंतन केल्यावर सर्व काही नक्कीच पूर्ण होईल, यात शंका नाही.
तत्पुत्रो भविता देही प्रद्युम्नोनाम ते पतिः
तो पुत्र देहधारी होऊन जन्मेल, त्याचे नाव प्रद्युम्न असेल, तोच तुझा पती होईल.
अचिंतयत्तदा देवी उमापि हिमवद्गृहे
त्या वेळी देवी उमा हिमालयाच्या घरी हे सर्व मनात विचार करत होती.
कथं भर्त्ता भवेद्देवः कामस्योत्थापनं कथम् 5.1.34.
देव माझा पती कसा होईल? कामदेव पुन्हा कसा जन्मेल?
एवं संचिंतयित्वाथ सखीभिः सहिता ततः
असे विचार करून ती आपल्या सखींसह एकत्र आली.
वर्षास्वभ्रावकाशस्था हेमंते जलशायिनी
पावसाळ्यात ती आकाशात राहिली, हिवाळ्यात पाण्यावर झोपली.
तां दृष्ट्वा तपसोपेतां ब्रह्मचारिवया हरः
तिला तपस्विनी आणि ब्रह्मचारिणी अवस्थेत पाहून शंकराने तिला पाहिले.
कृशमध्ये कृशापांगि किमर्थं नवयौवने
कृश कंबर आणि नाजूक अंग असताना, तरुण वयात असे का?
उवाच चोत्तरं सा वै सत्यं च मधुरं तथा
तीने गोड आणि सत्य उत्तर दिले.
विचार्य च हरः श्रुत्वाऽनंदयत्कार्यमात्मनः
हराने सर्व ऐकून आणि विचार करून आपल्या हेतूवर आनंद मानला.
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा न सेहे सा गिरेः सुता स्वं वपुर्दर्शयामास त्रिनेत्रं शूलपाणिनम्
ती शब्द ऐकून, पर्वतराजाची कन्या सहन करू शकली नाही; तिने आपले खरे रूप, त्रिनेत्री आणि त्रिशूलधारी दाखवले.
लज्जिताभूद्भवानीशं दृष्ट्वा तस्थावधोमुखी पार्वतीहरणार्थाय यत्नं च प्रकरोम्यहम्
भवानीला शंकर पाहून लाज वाटली आणि ती खाली मान घालून उभी राहिली; पार्वतीला मिळवण्यासाठी मी प्रयत्न करतो.
इत्युक्त्वांतर्दधे देवो देव्यागाच्च पितुर्गृहम्
असं म्हणून देव अदृश्य झाला आणि देवी आपल्या वडिलांच्या घरी परत गेली.
प्रणेमुस्तेप्यथागम्य संस्मृताः परमेश्वरम् 5.1.34.
ते तिथे पोहोचल्यावर सर्वांनी वंदन केले आणि परमेश्वराचे स्मरण केले.
ततोऽब्रवीन्मुनीनीशः समस्तांश्च गिरेर्गृहम्
मग प्रभूने त्या पर्वतराजाच्या घरी सर्व ऋषींना संबोधून बोलले.
तथेति ते प्रतिज्ञाय संकेतं शंभुना समम्
तेव्हा सर्वांनी 'तसेच होवो' असे मान्य केले आणि शंभूसोबत ठराव केला.