स ध्यायति किमर्थं तन्न विद्मः परमार्थिनः
तो ध्यान करत होता, पण तो नेमकं कशासाठी करतोय हे आम्हाला माहीत नव्हतं, कारण तो परमसत्यात पूर्णपणे मग्न होता.
मध्ये वयसि वर्तंती यासीद्दाक्षायणी सती
तरुण वयात दक्षाची कन्या सती राहत होती.
निमंत्रितो न मे भर्ता इति कोपं चकार या
'माझ्या पतीला निमंत्रण दिलं नाही,' असं म्हणून तिला राग आला.
भवभार्या भवित्रीति नान्यं वरमचिंतयत्
ती फक्त भवाची पत्नी व्हावी असंच मनाशी धरून, दुसऱ्या कोणत्याही पतीचा विचार केला नाही.
कथं हि शंकरो देवो मम भर्ता भविष्यति
शंकर देव माझे पती कसे होतील, असं ती मनाशी विचारू लागली.
ततः समागता देवाः कृत्वाग्रे बलसूदनम्
मग सर्व देव एकत्र आले आणि सैन्याचा संहार करणाऱ्याला पुढे ठेवले.
ते सुरास्तत्स्तुति कृत्वा वाक्यमेतत्समैरयन्
त्या देवांनी प्रथम स्तुती केली आणि मग हे शब्द उच्चारले.
ततोऽवोचत्सुरान्ब्रह्मा ज्ञातं कार्यं समाहितम्
मग ब्रह्मदेव म्हणाले, 'हे कार्य आम्हाला माहीत आहे आणि त्याचा विचार केला आहे.'
तथा यतध्वं देवेशं यथा वांछति पार्वतीम् 5.1.34.
म्हणून, हे देवाधिदेवांनो, असं काही करा की देवाधिदेव पार्वतीला इच्छितील.
ततो मेरुं समागत्य पुनर्मंत्रं प्रचक्रिरे
मग सगळे मेरू पर्वतावर एकत्र जमले आणि पुन्हा विधी केला.
प्रतिपन्नं च देवेन स्वांगात्सेना पतिं प्रति
त्या देवाने आपल्या शरीरातून सेनापती निर्माण करण्याचा निश्चय केला.
इति संचित्य देवेशः काममाहूय सत्वरम्
असं ठरवून, देवाधिदेवांनी कामदेवाला तात्काळ बोलावलं.
यथा देवो भजेद्देवीं तथा काम विधीयताम्
'हे कामदेवा, असं काही कर की देव देवीला इच्छू लागेल,' असं सांगितलं.
कामो वाक्यं हरेः श्रुत्वा प्रहस्येदमुवाच ह
हरीचे शब्द ऐकून कामदेव हसला आणि म्हणाला,
तस्मिन्क्षणेऽथ शक्रेण कामवाक्यादनंतरम्
त्या क्षणी, कामदेवाचं बोलणं झाल्यावर इंद्राने कृती केली.
लब्ध्वा कामो मधुं मित्रं प्रतस्थे भार्यया सह
मधु आणि मित्र या दोघांना घेऊन कामदेव आपल्या पत्नीसमवेत निघाला.
यत्र देवाधिदेवेशो देवदारुवने स्थितः
जिथे देवांचा देव देवदारुच्या वनात वास करत होता.
चूतवृक्षाश्रितः कामो यावद्बाणं सुमोहनम्
आंब्याच्या झाडाखाली आसरा घेऊन, कामदेवाने आपला सर्वात मोहक बाण तयार केला.
त्यक्तध्यानव्रतो देवो हृष्टश्चाह्रादचेतनः 5.1.34.
ध्यान आणि व्रत सोडून देव आनंदी झाला, पण त्याच्या मनात न आनंद होता, न जाणीव.
चूतवृक्षाश्रितं काममपश्यच्च रुषान्वितः
तो कामाला आंब्याच्या झाडाखाली पाहतो, आणि तो रागाने भरलेला होता.
देवोऽप्यन्तर्दधे तस्मात्स्थानादाशु गणैः सह
तो देव आपले सर्व गणांसह त्या जागेतून लगेच अदृश्य झाला.
भस्मीकृतं पतिं दृष्ट्वा विललाप सुदुःखिता
पती राख झाल्याचे पाहून ती फार दुःखी झाली आणि रडू लागली.
आश्वासयंतीं कृपया सखीमिव सुदुः खिताम्
तीला जशी दुःखी मैत्रिणीला समजावतो, तशी करुणेने धीर देत होती.
सर्वकार्याण्यनंगोपि मित्रकार्यं विधानतः
अनंग सर्व कामांत नसला तरी, तो मित्रांचे कार्य योग्य रीतीने पूर्ण करतो.
ततः शंभोरनुध्यानात्थास्यति न संशयः
शंभूचे चिंतन केल्यावर सर्व काही नक्कीच पूर्ण होईल, यात शंका नाही.
तत्पुत्रो भविता देही प्रद्युम्नोनाम ते पतिः
तो पुत्र देहधारी होऊन जन्मेल, त्याचे नाव प्रद्युम्न असेल, तोच तुझा पती होईल.
अचिंतयत्तदा देवी उमापि हिमवद्गृहे
त्या वेळी देवी उमा हिमालयाच्या घरी हे सर्व मनात विचार करत होती.
कथं भर्त्ता भवेद्देवः कामस्योत्थापनं कथम् 5.1.34.
देव माझा पती कसा होईल? कामदेव पुन्हा कसा जन्मेल?
एवं संचिंतयित्वाथ सखीभिः सहिता ततः
असे विचार करून ती आपल्या सखींसह एकत्र आली.
वर्षास्वभ्रावकाशस्था हेमंते जलशायिनी
पावसाळ्यात ती आकाशात राहिली, हिवाळ्यात पाण्यावर झोपली.