तारकं च तथा दैत्यं हत्वा यत्र सुरद्विषम्
आणि तिथेच, देवांचा शत्रू असलेल्या तारकासुराचा वध केला.
कथं स्कंदः समुत्पन्न एतदिच्छामि वेदितुम्
स्कंद कसा जन्मला, हे मला जाणून घ्यायचं आहे.
सनत्कुमार उवाच पुरा देवासुरे युद्धे निर्जिता दानवैः सुराः
सनत्कुमार म्हणाले: पूर्वी देव आणि दैत्यांच्या युद्धात देवांना दैत्यांनी हरवलं.
तत्र तु देव राजेन तपसोग्रेण वै मुने
तेथे, देवेंद्राने कठोर तप करून, हे मुनी,
ततस्तुष्टो महादेवः शक्रस्याभिमुखः स्थितः
मग महादेव प्रसन्न होऊन, इंद्रासमोर उभा राहिला.
महासेनापतिं देव प्रयच्छ परमेश्वर
परमेश्वरा, देवांना मोठा सेनापती दे.
सेनान्यां च महासेनं सुराणां भयहारकम्
सेनापतींमध्ये महासेन दे, जो देवांचा भयं दूर करतो.
इत्युक्त्वांतर्दधे देवः सर्वभूतपतिर्हरः
असं सांगून, सर्व भूतांचा स्वामी हर अदृश्य झाला.
देवदारुवने तस्थौ ज्ञानध्यानपरोऽभवत् 5.1.34.
तो देवदारूच्या जंगलात राहिला आणि ज्ञानध्यानात मग्न झाला.
ध्यायंति नियतात्मनः प्राणायामपरा मुने
शिस्तबद्ध मनाचे लोक ध्यान आणि प्राणायामात तल्लीन झाले, हे मुनी.
स ध्यायति किमर्थं तन्न विद्मः परमार्थिनः
तो ध्यान करत होता, पण तो नेमकं कशासाठी करतोय हे आम्हाला माहीत नव्हतं, कारण तो परमसत्यात पूर्णपणे मग्न होता.
मध्ये वयसि वर्तंती यासीद्दाक्षायणी सती
तरुण वयात दक्षाची कन्या सती राहत होती.
निमंत्रितो न मे भर्ता इति कोपं चकार या
'माझ्या पतीला निमंत्रण दिलं नाही,' असं म्हणून तिला राग आला.
भवभार्या भवित्रीति नान्यं वरमचिंतयत्
ती फक्त भवाची पत्नी व्हावी असंच मनाशी धरून, दुसऱ्या कोणत्याही पतीचा विचार केला नाही.
कथं हि शंकरो देवो मम भर्ता भविष्यति
शंकर देव माझे पती कसे होतील, असं ती मनाशी विचारू लागली.
ततः समागता देवाः कृत्वाग्रे बलसूदनम्
मग सर्व देव एकत्र आले आणि सैन्याचा संहार करणाऱ्याला पुढे ठेवले.
ते सुरास्तत्स्तुति कृत्वा वाक्यमेतत्समैरयन्
त्या देवांनी प्रथम स्तुती केली आणि मग हे शब्द उच्चारले.
ततोऽवोचत्सुरान्ब्रह्मा ज्ञातं कार्यं समाहितम्
मग ब्रह्मदेव म्हणाले, 'हे कार्य आम्हाला माहीत आहे आणि त्याचा विचार केला आहे.'
तथा यतध्वं देवेशं यथा वांछति पार्वतीम् 5.1.34.
म्हणून, हे देवाधिदेवांनो, असं काही करा की देवाधिदेव पार्वतीला इच्छितील.
ततो मेरुं समागत्य पुनर्मंत्रं प्रचक्रिरे
मग सगळे मेरू पर्वतावर एकत्र जमले आणि पुन्हा विधी केला.
प्रतिपन्नं च देवेन स्वांगात्सेना पतिं प्रति
त्या देवाने आपल्या शरीरातून सेनापती निर्माण करण्याचा निश्चय केला.
इति संचित्य देवेशः काममाहूय सत्वरम्
असं ठरवून, देवाधिदेवांनी कामदेवाला तात्काळ बोलावलं.
यथा देवो भजेद्देवीं तथा काम विधीयताम्
'हे कामदेवा, असं काही कर की देव देवीला इच्छू लागेल,' असं सांगितलं.
कामो वाक्यं हरेः श्रुत्वा प्रहस्येदमुवाच ह
हरीचे शब्द ऐकून कामदेव हसला आणि म्हणाला,
तस्मिन्क्षणेऽथ शक्रेण कामवाक्यादनंतरम्
त्या क्षणी, कामदेवाचं बोलणं झाल्यावर इंद्राने कृती केली.
लब्ध्वा कामो मधुं मित्रं प्रतस्थे भार्यया सह
मधु आणि मित्र या दोघांना घेऊन कामदेव आपल्या पत्नीसमवेत निघाला.
यत्र देवाधिदेवेशो देवदारुवने स्थितः
जिथे देवांचा देव देवदारुच्या वनात वास करत होता.
चूतवृक्षाश्रितः कामो यावद्बाणं सुमोहनम्
आंब्याच्या झाडाखाली आसरा घेऊन, कामदेवाने आपला सर्वात मोहक बाण तयार केला.
त्यक्तध्यानव्रतो देवो हृष्टश्चाह्रादचेतनः 5.1.34.
ध्यान आणि व्रत सोडून देव आनंदी झाला, पण त्याच्या मनात न आनंद होता, न जाणीव.
चूतवृक्षाश्रितं काममपश्यच्च रुषान्वितः
तो कामाला आंब्याच्या झाडाखाली पाहतो, आणि तो रागाने भरलेला होता.