प्राग्दिग्वधूतिलकभासुरकर्णपूर मंदाकिनीदयितनाथ जगत्प्रदीप
पूर्व दिशेच्या वधूच्या कानातील तेजस्वी अलंकार, मंदाकिनीच्या प्रिय नाथा, जगाचा दीप—
ब्रह्मैव सत्य शुभमंगल लोकनाथ व्योमांगणेश मुनिसंस्तुत विश्वमूर्ते
तूच ब्रह्म आहेस, सत्य आहेस, शुभ आहेस, विश्वाचा स्वामी आहेस, आकाशाचा अधिपती आहेस, ऋषी ज्याची स्तुती करतात, विश्वरूप आहेस—
कृत्वांजलिं शिरसि पंकजकुड्मलाभं यत्संस्तुतस्त्वमिह देव मयाद्य भक्त्या
कमळाच्या कळीप्रमाणे हात जोडून, मी आज येथे तुला भक्तीने स्तुती केली आहे, हे देवा.
नमः सवित्रे जगदेकचक्षुषे जगत्प्रसूतिस्थितिनाशहे तवे
सावित्रीस वंदन असो, जो जगाचा एकमेव डोळा आहेस, जगाच्या उत्पत्ती, स्थिती आणि संहाराचे कारण आहेस.
वरं दास्यामि यत्नेन यत्ते मनसि वर्तते
मी तुझ्या मनात जे आहे ते पूर्ण करीन, ज्या इच्छेने तू मागशील तो वर मी तुला नक्की देईन.
मद्दर्शनं हि विफलं न कदाचित्प्रजायते
माझे दर्शन कधीही व्यर्थ जात नाही.
अर्जुन उवाच एष एव वरो मह्यं वराणामुत्तमोत्तमः
अर्जुन म्हणाला: मला हाच वर सर्वात श्रेष्ठ आहे.
ये च त्वां मानवा भक्त्या स्तो ष्यंति प्रणताः सदा 5.1.32.
जे माणसे नेहमी भक्तीने तुला वंदन करतात, स्तुती करतात—
मनसश्चेप्सितं सर्व दातव्यं हि वरो मम आदित्यो ऽस्मै वरं दत्त्वा ह्युवाच वचनं शुभम्
त्यांच्या मनातील सर्व इच्छांची पूर्तता करावी, हा माझा वर आहे. आदित्याने हा वर देऊन त्याला शुभ शब्द सांगितले.
यस्त्वत्कृतेन स्तोत्रेण मां स्तोष्यति नरोत्तमः
हे श्रेष्ठ पुरुषा, जो तुझ्या रचलेल्या स्तोत्राने मला स्तुती करील—
सनत्कुमार उवाच नारायणोऽपि संस्थाप्य शंखं दध्मौ प्रयत्नतः
सनत्कुमार म्हणाले: नारायणाने शंख ठेवून तो काळजीपूर्वक फुंकला.
दिवाकरं दिवानाथं तपनं तपतां वरम्
तो दिवस उजळवणारा, देवांचा स्वामी, तेजस्वी, ताप करणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठ—
वरेण्यं वरदं विष्णुमनघं वासवानुजम्
वरदायक, वर देणारा, विष्णु, निष्पाप, इंद्राचा धाकटा भाऊ—
मयूखमालिनं विश्वं मार्तंडं चंडरोचिषम्
किरणांनी सजलेला, विश्वरूप, सूर्य, प्रखर तेज असलेला—
देवदेवमहिर्बुध्न्यं धाम्नां निधिमनुत्तमम्
देवतांचा देव, अथांग जलाचा स्वामी, तेजाचा अनमोल खजिना—
जगत्प्रबोधजनकं जगद्बीजं जगत्प्रभुम्
संपूर्ण जगाला जागृत करणारा, जगाचा मूळ कारण, जगाचा स्वामी—
इनं प्रभाविणं पुण्यं पतंगं पवगेश्वरम्
प्रभावशाली, पावन, तेजस्वी, वायुपुत्रांचा स्वामी—
गृहं गृहकरं हंसं हरिदश्वं हुताशनम्
गृह, गृह निर्माण करणारा, हंस, हिरव्या घोड्यांचा स्वामी, हविर्भुज—
भवसंभावित भावं भूतभव्यभवात्मकम्
संपूर्ण सृष्टीने सन्मानित, भूत, भविष्य आणि वर्तमानाचा आधार—
त्रैलोक्यतिलकं तीर्थं तरणिं सर्वतोमुखम् 5.1.33.
तीन लोकांचे भूषण, पवित्र तीर्थ, सर्वदिशांना उजळवणारा सूर्य—
कल्पं कल्पानलं कालं कालचक्रं क्रतुप्रियम्
कल्प, प्रलयाचा अग्नी, काळ, काळचक्र, यज्ञप्रिय—
त्वष्टारं विष्टरं विश्वं सदसत्कर्मसाक्षिकम्
सृष्टीकर्ता, विस्तार करणारा, विश्वरूप, सर्व शुभ-अशुभ कर्मांचा साक्षीदार—
ब्रह्माणं वासरारंभे रक्तवर्णं महाद्युतिम्
दिवसाच्या प्रारंभाला ब्रह्मा तेजस्वी आणि लाल रंगाचा प्रकट झाला.
नाम्नामष्टशतं दिव्यं विष्णुना समुदाहृतम्
विष्णूंनी दिव्य अशी आठशे नावे उच्चारली.
न तस्य विपदः क्वापि सर्वत्रापि शुभा गतिः
त्याला कुठेही संकट येत नाही; त्याचा मार्ग सर्वत्र शुभच असतो.
तेजः प्रज्ञां परं लाभं ज्ञानं च लभते गतिम्
तो उत्तम तेज, बुद्धी, मोठा लाभ, ज्ञान आणि सर्वोच्च अवस्था मिळवतो.
केशवार्कमुखं दृष्ट्वा पद्मरागसमप्रभम्
केशवाचं सूर्यासारखं आणि पद्मराग मण्यासारखं तेजस्वी मुख पाहून,
केशवार्कसमीपे तु रेणुतीर्थं प्रचक्षते
केशव आणि सूर्याजवळचं ते स्थान रेणूतीर्थ म्हणून ओळखलं जातं.
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवंत्यखण्डेऽ वन्तीक्षेत्रमाहात्म्ये केशवादित्यमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रयस्त्रिंशोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीस्कांद महापुराणाच्या एक्याऐंशी हजार संहितेतील पाचव्या अवंतीखंडातील अवंतीक्षेत्र महात्म्यातील केशवादित्य महात्म्य वर्णन करणारा त्र्यतीसवा अध्याय समाप्त झाला.
स्कंदस्य च जटाभद्रं चक्रे यत्र पुरा शिवः
याच ठिकाणी शंकरांनी एकदा स्कंदाच्या जटांना मंगल रूप दिलं.