किमर्थं हि परित्यक्तः कोऽपराधः कृतो मया
मला का सोडून दिलं? मी काय अपराध केला आहे?
रामं ततोऽब्रवीत्सीता किमर्थं लक्ष्मणस्त्वया
मग सीतेने रामाला विचारलं, 'लक्ष्मणाला तू का...?
राघवस्त्वब्रवीत्सीतां नाहं त्यक्ष्यामि लक्ष्मणम्
राघव म्हणाला, 'मी लक्ष्मणाला सोडणार नाही.'
श्रुतपूर्वं तु सुश्रोणि क्षेत्रस्यास्य विचेष्टितम्
सुंदर नितंब असलेल्या सीते, याआधी या क्षेत्रात गडबड झाली आहे असं ऐकलं आहे.
परस्परं न मन्यंते स्वार्थनिष्ठैकहेतवः
स्वतःच्या फायद्यासाठीच वागणारे एकमेकांना विचारत नाहीत.
न च शिष्यो गुरोर्वाक्यं गुरुर्वा शिष्यकर्म च
शिष्य गुरुचं ऐकत नाही, आणि गुरुही शिष्याचं वागणं पाहत नाही.
एवमुक्त्वा ययौ रामो लक्ष्मणो जानकी तथा
असं सांगून राम, लक्ष्मण आणि जानकी तिथून निघाले.
रामतीर्थे नरः स्नात्वा दृष्ट्वा रामेश्वरं शिवम्
रामतीर्थावर स्नान करून आणि रामेश्वर शिवाचं दर्शन घेऊन...
सर्वपापविनिर्मुक्तः सौभाग्यं परमं लभेत् ।। 5.1.31.
सर्व पापांपासून मुक्त झाल्यावर, मनुष्याला उत्तम भाग्य मिळते.
घृततीर्थे नरः स्नात्वा घृतेन स्नापयेच्छिवम्
तुपाच्या तीर्थावर स्नान करून, मनुष्याने शिवाचे तुपाने अभिषेक करावा.
देवीं योगीश्वरीं पूज्य सुरासुरनमस्कृताम्
योगाची अधिष्ठात्री आणि देव-दानवांनी वंदन केलेली देवीची पूजा करावी.
शंखावर्ते नरः स्नात्वा सर्वपापविवर्जितः
शंखावर्त येथे स्नान करणारा मनुष्य सर्व पापांपासून मुक्त होतो.
सुधोदके चतुर्दश्यां मुक्त्यर्थं स्नापयेन्नरः
चौदाव्या दिवशी शुद्ध पाण्यात मुक्तीसाठी स्नान करावे.
तथान्य त्संप्रवक्ष्यामि तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम्
आता मी तुला आणखी एक त्रैलोक्यात प्रसिद्ध असलेले तीर्थ सांगतो.
पूर्वं त्रेतायुगे व्यास सुनेत्रो नाम वै द्विजः
पूर्वी त्रेतायुगात, सुनेत्र नावाचा एक ब्राह्मण होता, हे व्यास.
यवक्रीतस्य शापेन स्वपिता तेन घातितः
यवक्रीताच्या शापामुळे त्याने आपल्या वडिलांचा वध केला.
तीर्थे किंपुनके स्नात्वा धारातीर्थे गतो द्विजः
किंपुनक तीर्थात स्नान करून, तो ब्राह्मण धारातीर्थाकडे गेला.
कथं मे पतिता धारा अनृता वा श्रुतिस्तथा
"माझी धारा कशी पतित झाली, किंवा माझे श्रवण कसे असत्य झाले?"
अत्र तीर्थे पुनः स्नाति यावद्वाणीं ततोऽशृणोत् 5.1.31.
त्या तीर्थात पुन्हा स्नान करत असताना त्याने एक वाणी ऐकली.
न तेऽस्ति ब्रह्महत्या वै तीर्थस्नानेन नाशिता
"तुला ब्रह्महत्या नाही, ती तीर्थस्नानाने नाहीशी झाली आहे."
तत्र स्थित्वा महेशेन पुनः पत्तनमीक्षितम्
तेथे थांबून, महेश्वराने पुन्हा त्या नगराकडे पाहिले.
पत्तनेश्वर इत्याख्यो देवदेवो महेश्वरः
त्या ठिकाणी देवांचा देव महेश्वर 'पट्टनेश्वर' या नावाने ओळखला जातो.
भावयुक्तो नरो व्यास पूजयेद्विधिवत्सदा
हे व्यास, श्रद्धेने युक्त मनुष्याने नेहमी योग्य रीतीने त्याची पूजा करावी.
हंसयुक्तेन यानेन शिवलोकं स गच्छति
हंसांनी युक्त अशा वाहनाने तो शिवलोकात जातो.
दुर्धर्षमिति विख्यातं ब्रह्महत्याविमोचनम्
हे तीर्थ 'दुर्धर्ष' म्हणून प्रसिद्ध आहे, कारण ते ब्रह्महत्येपासून मुक्त करते.
तीर्थमासीन्नदीतीरे विख्यातं सूर्यसंस्कृतम्
नदीच्या काठी असलेले हे तीर्थ सूर्याने शुद्ध केलेले म्हणून प्रसिद्ध आहे.
सप्तम्यामथवाष्टम्यां संक्रातौ रविवासरे
सप्तमी किंवा अष्टमीला, किंवा सूर्य संक्रमणाच्या दिवशी, रविवारी,
दृष्ट्वा महेश्वरं तत्र शिप्राकूले व्यवस्थितम्
शिप्रा नदीच्या काठी स्थिर असलेला महेश्वर पाहिला,
पितृमातृकुलं सर्वं समुद्धृत्य शिवं व्रजेत् 5.1.31.
आपल्या सर्व पितरांना व मातृकुळाला उध्दरून, तो शिवाकडे जावा.
तावत्तदक्षयं लोके यावच्चंद्रदिवाकरौ
चंद्र व सूर्य असतील तोपर्यंत हे पुण्य या जगात अक्षय राहते.