तीर्थानामपि तत्तीर्थं प्रविष्टोऽवंतिमंडले
ते तीर्थस्थानांमध्ये श्रेष्ठ तीर्थ आहे, जे अवंती प्रदेशात आहे.
तस्यां स्नात्वा ततो रामस्तर्पयामास पूर्वजान्
तिथे स्नान करून, रामाने आपल्या पूर्वजांना पिंड दिला.
वाण्या ततोऽशरीरिण्या देवदेवेन भाषितम्
मग देवाधिदेवाने एक देहहीन वाणी बोलली.
अत्र स्थानं मया दत्त मा विचारय राघव
"हे राघव, हे स्थान मी दिले आहे; काहीही शंका करू नकोस."
अनुगृहीताः सौमित्रे देवदेवेन शंभुना
सुमित्रानंदना, तुम्हाला शंभू देवाने कृपा केली आहे.
वाक्यं तल्लक्ष्मणः श्रुत्वा स्थापयामास शंकरम्
ते शब्द लक्ष्मणाने ऐकले आणि तिथे शंकराची स्थापना केली.
एहि लक्ष्मण शीघ्रं त्वं शिप्राया जलमानय
"लक्ष्मणा, पटकन ये आणि शिप्रानदीचे पाणी आण."
लक्ष्मणस्त्वब्रवीद्वाक्यं सीतया किं करिष्यसि
लक्ष्मण म्हणाला, "सीतेचे काय करशील?"
इयं च पुष्टा सुदृढा पीवरा च ममाग्रतः
"ही माझ्यासमोर आहे, पोसलेली, बळकट आणि सुदृढ आहे."
श्रुत्वा रामो हि तद्वाक्यं लक्ष्मणेन प्रभाषितम् 5.1.31.
लक्ष्मणाने सांगितलेले ते शब्द ऐकून, रामाने...
यदुक्तं लक्ष्मणेनाथ तच्च सीता चकार ह
लक्ष्मणाने जे सांगितलं होतं, ते सीतेने तिथे केलं.
नीत्वा विभावरीं तत्र गमनाय मनो दधे
ती रात्र तिथे घालवून, सीतेने निघायचं ठरवलं.
सौमित्रिरब्रवीद्वाक्यं नाहं गन्ता कथंचन
सौमित्र म्हणाला, 'मी काहीही झालं तरी जाणार नाही.'
नाहमग्रे वनं यामि न वायोध्यां कथं चन
मी पुढे जाऊन जंगलात जाणार नाही, आणि अयोध्येलाही कधीच जाणार नाही.
कथं पूर्वमूयोध्याया निर्गतोऽसि मया सह
तू आधी माझ्यासोबत अयोध्येतून कसा निघालास?
प्रमादः क्रियतां मह्यं नय मामपि राघव
माझ्यासाठी एक चूक समज, आणि मला पण सोबत घे, राघवा.
लक्ष्मणस्त्वब्रवीद्राम नाहं गन्ता वनं पुनः
लक्ष्मणाने रामाला सांगितलं, 'मी पुन्हा जंगलात जाणार नाही.'
मा माऽनुव्रज सौमित्रे ह्येको यास्यामि काननम्
माझ्या मागे येऊ नकोस, सौमित्रा; मी एकटाच जंगलात जाईन.
धनुः संगृह्य विमना उत्तस्थौ लक्ष्मणस्तदा 5.1.31.
त्या वेळी लक्ष्मणाने मनात खिन्नता घेऊन धनुष्य उचललं आणि उठला.
निवर्तयस्व सौमित्रे समर्पय च मे धनुः
सौमित्रा, परत जा आणि धनुष्य मला दे.
किमर्थं हि परित्यक्तः कोऽपराधः कृतो मया
मला का सोडून दिलं? मी काय अपराध केला आहे?
रामं ततोऽब्रवीत्सीता किमर्थं लक्ष्मणस्त्वया
मग सीतेने रामाला विचारलं, 'लक्ष्मणाला तू का...?
राघवस्त्वब्रवीत्सीतां नाहं त्यक्ष्यामि लक्ष्मणम्
राघव म्हणाला, 'मी लक्ष्मणाला सोडणार नाही.'
श्रुतपूर्वं तु सुश्रोणि क्षेत्रस्यास्य विचेष्टितम्
सुंदर नितंब असलेल्या सीते, याआधी या क्षेत्रात गडबड झाली आहे असं ऐकलं आहे.
परस्परं न मन्यंते स्वार्थनिष्ठैकहेतवः
स्वतःच्या फायद्यासाठीच वागणारे एकमेकांना विचारत नाहीत.
न च शिष्यो गुरोर्वाक्यं गुरुर्वा शिष्यकर्म च
शिष्य गुरुचं ऐकत नाही, आणि गुरुही शिष्याचं वागणं पाहत नाही.
एवमुक्त्वा ययौ रामो लक्ष्मणो जानकी तथा
असं सांगून राम, लक्ष्मण आणि जानकी तिथून निघाले.
रामतीर्थे नरः स्नात्वा दृष्ट्वा रामेश्वरं शिवम्
रामतीर्थावर स्नान करून आणि रामेश्वर शिवाचं दर्शन घेऊन...
सर्वपापविनिर्मुक्तः सौभाग्यं परमं लभेत् ।। 5.1.31.
सर्व पापांपासून मुक्त झाल्यावर, मनुष्याला उत्तम भाग्य मिळते.
घृततीर्थे नरः स्नात्वा घृतेन स्नापयेच्छिवम्
तुपाच्या तीर्थावर स्नान करून, मनुष्याने शिवाचे तुपाने अभिषेक करावा.