न पुत्रे पितृ वित्तं च विद्या वापि भविष्यति
त्यांच्याकडे ना मुले राहतील, ना वडिलांचे धन, ना विद्या टिकेल.
रौद्रां भिक्षां तु भिक्षंतः परपिंडोपजीविनः
ते दुसऱ्यांच्या अन्नावर जगत, रौद्रपणे भिक्षा मागतील.
यैश्च तत्र कृता विप्रैर्हन्यमाने कृपा मयि
आणि ज्या ब्राह्मणांनी मला मारताना माझ्यावर दया दाखवली,
कुलोत्पन्नाश्च वै नार्यो भविष्यंति वरान्मम
सज्जन घरात जन्मलेल्या स्त्रिया माझ्या आवडत्या होतील.
ततो द्विजा गते देवे मत्वा तं शंकरं विभुम्
मग ते द्विज, त्या प्रभूला शंकर समजून, निघून गेले.
स्नात्वा सरसि रुद्रस्य जपतः शतरुद्रियम्
रुद्राच्या सरोवरात स्नान करून, त्यांनी शतरुद्रिय पठण केले.
अनृतं न मया प्रोक्तं स्वैरेष्वेपि कुतः सुखम्
मी कधीही असत्य बोललो नाही; मनमानी करणाऱ्यांनाही सुख मिळू शकत नाही.
शांता दांताश्च ये विप्रा भक्तिमंतो मयि स्थिताः 5.1.26.
जे ब्राह्मण शांत, संयमी आणि माझ्यावर भक्ती ठेवतात,
अग्निहोत्ररता ये च भक्तिमंतो जनार्दने
आणि जे जनार्दनावर भक्ती ठेवून अग्निहोत्रात रमलेले आहेत,
नाशुभं विद्यते तेषां येषां सख्ये स्थिता मतिः
ज्यांच्या मनात मैत्रीची भावना आहे, त्यांना कधीही अशुभ घडत नाही.
एवं शापं वरं लब्ध्वा देवदेवान्महेश्वरात्
अशा प्रकारे त्यांनी महादेवाकडून शाप आणि वर मिळवले.
विरंचिमथ ते जाप्यैस्तोषयन्तोऽग्रतः स्थिताः
मग ते सर्व विरंचीसमोर उभे राहून, जपांनी त्याला प्रसन्न करू लागले.
ब्रह्मणस्तेन वाक्येन तुष्टाः सर्वे द्विजोत्तमाः
ब्रह्मदेवांच्या त्या वचनामुळे सर्व श्रेष्ठ ब्राह्मण संतुष्ट झाले.
एके तत्राब्रुवन्विप्रा वेदान्वै वृणवामहै
तेथे काही ऋषींनी म्हटले, 'आपण वेदांची निवड करूया.'
अन्ये प्राहुः किमस्माकं धनैस्तुष्टे पितामहे
इतरांनी म्हटले, 'पितामह समाधानी असताना आपल्याला धनाचा काय उपयोग?'
शांता आढ्याश्च लोकाश्च वरदानाद्भवंतु नः
वर मिळाल्यामुळे आपल्यासाठी शांत आणि समृद्ध लोक मिळो.
परस्परं वरार्थेऽथ युद्धं कर्तुं समुद्यताः
मग वरासाठी एकमेकांशी लढायला ते सज्ज झाले.
केचिद्विप्रा उदासीनाः केचिद्वै मौनमास्थिताः 5.1.26.
काही ब्राह्मण तटस्थ राहिले, तर काहींनी मौन धारण केले.
तीर्थानां प्रवरं तीर्थं क्षेत्राणामपि चोत्तमम् 5.1.26.
तीर्थांमध्ये ते श्रेष्ठ आहे आणि क्षेत्रांमध्येही ते सर्वोच्च आहे.
एवं प्रजल्प्याथ मुनिप्रधानस्तत्रैव वासं सहसा चकार 5.1.26.
अशी चर्चा झाल्यावर त्या ऋषींच्या प्रमुखाने तिथेच लगेच वास्तव्य केले.
ययोर्दर्शनमात्रेण यमलोकं न पश्यति
ज्यांना पाहिल्यानेच यमलोक दिसत नाही.
न पश्येद्यमलोकं स यद्यपि ब्रह्महा भवेत्
कोणी ब्रह्महत्याही केला असला, तरी त्याला यमलोक दिसत नाही.
अवतीर्णौ यदोर्वंशे दिव्यरूपौ महाद्युतौ
ते दोघे यदुवंशात अवतरले, दिव्य रूप आणि तेज घेऊन आले.
कंसं हत्वा सचाणूरमुग्रसेनं नराधिपम्
कंस आणि चाणूराचा वध करून त्यांनी उग्रसेनाला राजा केले.
किं कार्यं ते मया ब्रूहि कर्तव्यं ते सुते हते
तुझ्या मुलाचा वध झाल्यावर मी तुझ्यासाठी काय करावे, ते सांग.
सर्वं संपत्स्यते कृष्ण भवतो हि न दुर्लभम्
कृष्णा, तुझ्यासाठी काहीच अशक्य नाही, सर्व काही साध्य होईल.
गच्छेतमुज्जयिन्यां वै कृतविद्यौ भविष्यथ
उज्जयिनीला जा, तिथे तुम्ही विद्या संपादन कराल.
कण्ठस्थांश्चक्रतुर्वेदानाचारमखिलं च तौ
त्यांनी वेद आणि सर्व आचार त्यांच्या ओठांवर ठेवले, म्हणजेच पूर्णपणे आत्मसात केले.
अहोरात्रैश्चतुःषष्ट्या तदद्भुतमभूद्द्विज
चौसष्ट दिवस-रात्रींमध्ये, हे अद्भुत कार्य घडून आले, हे ऋषी.
विचिंत्य तौ तदा मेने प्राप्तौ चंद्र दिवाकरौ 5.1.27.
तेव्हा विचार करून त्याने त्यांना एकत्र आलेला चंद्र आणि सूर्यच मानले.