ते द्वे च मम रूपे द्वे नित्ये मूर्तात्मिके मम
माझ्या दोन रूपे आहेत, ती दोन्ही कायमची आणि माझ्या स्वरूपाची आहेत.
येनास्माकं परा सिद्धिर्जायते तव दर्शनात्
ज्यांच्या दर्शनाने आम्हाला श्रेष्ठ सिद्धी मिळते.
यज्ञार्थिना मया देवः श्रीकंठः पार्वती पतिः
यज्ञासाठी मी पार्वतीचे पती श्रीकंठ यांना विनंती केली.
याचितस्तेन देवेन उक्तोऽहं परमेष्ठिना
त्या देवतेने, परमेष्ठीने मला बोलावले.
मया दत्तं तव विभो महाकालवनादृते कपर्दिना च तत्रोक्तो यास्यामो न तवांतिकम्
हे प्रभो, महाकाळवन वगळता मी तुला सर्व काही दिले; आणि तिथे कपर्दी म्हणाला, 'आम्ही तुझ्या जवळ येणार नाही.'
आरब्धो वै ततो यज्ञो नारायणपरिग्रहात्
मग नारायणाला प्रमुख मानून यज्ञ सुरू झाला.
यज्ञवाटं कपर्दीशस्ततो भिक्षार्थमागतः
कपर्दी भिक्षा मागण्यासाठी यज्ञवाटात आला.
कपर्दिना च ते तत्र उक्ता यास्याम्यहं पुनः 5.1.26.
तिथे कपर्दीने तुला सांगितले, 'मी पुन्हा येईन.'
स्नातुं नदीं ययौ शिप्रां कपर्दी परमेश्वरः
परमेश्वर कपर्दी स्नानासाठी शिप्रा नदीकडे गेला.
कथं हि क्रियते होमः कपाले सदसि स्थिते
सभेत कवटी असताना होम कसा करता येईल?
तत्कपालं सदस्येन उक्षिप्तं पाणिना स्वयम्
त्या सभासदाने स्वतःच्या हाताने ती कवटी फेकली.
एवं नांतं कपालानां प्राप्यते मुनिसत्तमाः
म्हणून, ऋषिमुनींनो, कवट्यांचा शेवट होत नाही.
ततः स दर्शनं प्रादाद्भक्त्या तुष्टो महेश्वरः
मग महेश्वर भक्तीने प्रसन्न होऊन दर्शन दिले.
वरं वरय भो ब्रह्मन्यत्ते मनसि वर्तते
ब्रह्मण, तुझ्या मनात जे आहे ते वर माग.
ब्रह्मोत्तरमिदं स्थानं मया दत्तं चतुर्मुख
चतुर्मुखा, हे ब्रह्माचे श्रेष्ठ स्थान मी तुला दिले आहे.
एवं वदंतं वरदमीशानं परमेश्वरम् ।। तथेति चोक्त्वा सदसि न मयाऽन्यो वरो वृतः
वर देणारा परमेश्वर असे बोलत असताना, मी सभेत सांगितले, 'मी दुसरा कोणताही वर मागितला नाही.'
उज्जयिनीति वै नाम कुशस्थल्या निवेशितम्
कुशस्थळीमध्ये वसवलेली वस्ती 'उज्जयिनी' या नावाने ओळखली जाते.
तत्र विप्राः कृते स्नाने सर्वपापैः प्रमुच्यते 5.1.26.
त्या ठिकाणी ब्राह्मणाने स्नान केल्यास सर्व पापांपासून मुक्ती मिळते.
सतिलास्तान्सवस्त्रांश्च सफलान्मंडकैः सह
तीळ, वस्त्रे आणि फळे, तसेच मांडका या सर्वांची एकत्रितपणे
प्रथमं च ऋग्वेदाय यजुर्वेदाय दक्षिणम्
सर्वप्रथम ऋग्वेद आणि यजुर्वेद यांना दान द्यावे.
वेदानुद्दिश्य चाप्येवं प्रीयतां मे पितामहः
अशा प्रकारे वेदांना उद्देशून, माझे पितामह प्रसन्न होवोत.
सर्वतीर्थेषु यत्पुण्यं मंदाकिन्यां तथा भवेत्
सर्व तीर्थांमध्ये जे पुण्य मिळते, तेच पुण्य मंदाकिनीमध्येही मिळते.
दानं कोटिगुणं ज्ञेयं मंदाकिन्यां न संशयः
मंदाकिनीमध्ये दान केल्यास कोटीपटीने अधिक फळ मिळते, यात शंका नाही.
घृतधेनुं च कार्तिक्यां माघ्यां तिलमयीं तथा
कार्तिक महिन्यात तुपाची गाय आणि माघ महिन्यात तीळांची गाय द्यावी.
वाचिकं मानसं पापं कर्मजं यच्च दुष्कृ तम् ।। विनश्येत्किल्बिषं सर्वं मंदाकिन्यास्तु दर्शनात्
वाणी, मन किंवा कर्मातून झालेले पाप, तसेच सर्वात मोठे दोष — मंदाकिनीचे केवळ दर्शन घेतल्याने सर्व पापे नष्ट होतात.
मंदाकिनीसमं तीर्थं पृथिव्यां नैव दृश्यते
पृथ्वीवर मंदाकिनीच्या बरोबरीचे दुसरे कोणतेही तीर्थ नाही.
मंदाकिन्यां तु यः स्नानं कृत्वा श्राद्धं प्रदास्यति
जो कोणी मंदाकिनीत स्नान करून श्राद्ध करतो,
पितामहं तु यो भक्त्या नित्यं पश्यति मानवः 5.1.26.
आणि जो मनुष्य भक्तीने नेहमी पितामहाचे दर्शन घेतो,
युज्यते नात्र संदेहः सत्यमेतत्तपोधनाः
यात काहीही शंका नाही; हे सत्य आहे, हे तपस्वींनो.
तेनैवोन्मत्तवेषेण ऊर्ध्वशेषो महेश्वरः
त्याच वेडसर रूपात महेश्वर तिथे ताठ उभा राहिला.