यस्य दर्शनमात्रेण पुत्रवाञ्जायते नरः
ज्याचे केवळ दर्शन घेतल्याने पुरुषाला पुत्रप्राप्ती होते.
समुद्राः संति चत्वारः क्षारक्षीरदधीक्षवः
चार समुद्र आहेत — खारट, दूध, दही आणि गोड.
कथय त्वं मुनिश्रेष्ठ सुद्युम्नेन प्रतिष्ठिताः
मुनिश्रेष्ठा, सुद्युम्नाने कोणते स्थापन केले ते मला सांग.
लक्षयोजनपर्यंतं जंबुद्वीपं सुशोभनम्
शोभिवंत जांबूद्वीप शंभर हजार योजनांपर्यंत पसरलेला आहे.
शाकद्वीपे द्विलक्षे तु क्षीराब्धिः संप्रतिष्ठितः शाल्मले त्विक्षुजलधिर्ह्यष्टलक्षः प्रतिष्ठितः
शाकद्वीपावर दोन लाख योजनांवर क्षीरसागर आहे, तर शाल्मलीद्वीपावर आठ लाख योजनांवर ऊसाचा समुद्र आहे.
चत्वारस्ते समाख्याताः समुद्रा भूमिमंडले
हे चारही समुद्र पृथ्वीवर वर्णन केले आहेत.
तस्य पत्नी वरारोहा नाम्ना ख्याता सुदर्शना
त्याची पत्नी सुंदर रूपाची आणि प्रसिद्ध नावाची, म्हणजेच सुदर्शन आहे.
मुनिं दाल्भ्यं च सा दृष्ट्वा पप्रच्छ सुतकाम्यया
ती सुदर्शन मुनि दाल्भ्यांना पुत्रप्राप्तीच्या इच्छेने विचारते.
सर्वलक्षणसंपूर्णः पुत्रो लभ्यो मया कथम्
सर्व गुणांनी युक्त असा पुत्र मला कसा मिळेल?
स्वयंभुवेन देवेन ब्रह्मणा लोककारिणा ।। 5.1.14.
स्वयंभू देव ब्रह्मा, जो सृष्टीचा कर्ता आहे.
तेषु राज्ञा कृते स्नाने तव पुत्रो भविष्यति
त्या समुद्रांत राजांनी स्नान केल्यावर तुझा पुत्र जन्माला येईल.
दाल्भ्यस्यैव तु वाक्येन विचित्राख्यानकेन च
दाल्भ्य मुनिंच्या वचनाने आणि त्यांच्या अद्भुत कथेमुळे.
स गत्वा तोषयामास शंकरं गंधमादने
त्याने गंधमादन पर्वतावर जाऊन शंकराला संतुष्ट केले.
अवंतीं गच्छ राजेद्र पुत्रं प्राप्स्यसि शोभनम्
राजाधिराज, तू अवंतीला जा; तिथे तुला एक तेजस्वी पुत्र मिळेल.
मेरुरूपे स्थले राजन्समीपे शंकरस्य च अभ्यर्थितास्त्वया तत्र स्थास्यंति कलया सदा
राजा, मेरूसारख्या भूमीवर, शंकराच्या जवळ, तुझ्या विनंतीवरून ते नेहमीच कौशल्याने तिथे राहतील.
एवमुक्त्वा महादेवो जगामादर्शनं विभुः
असं सांगून, महादेव अदृश्य झाले.
आगतस्तु कुशस्थल्यां समुद्रांश्च ददर्श ह
तो कुशस्थळीला पोहोचल्यावर त्याने समुद्र पाहिले.
स वव्रे मनसा पुत्रं सर्वलक्षणसंयुतम् तावदत्रैव स्थातव्यं राजस्थलसमीपतः
त्याने मनोमन सर्व गुणांनी युक्त असा पुत्र मागितला; आणि तेवढा काळ राजाच्या परिसरातच राहावे लागेल.
भविष्यति च ते पुत्रः सर्वलक्षणसंयुतः
तुझा पुत्र सर्व शुभ लक्षणांनी युक्त असेल.
स्थले चात्र शुभे राजन्स्थास्यामः कलया सह
राजा, या शुभ भूमीवर आपण सर्वजण एकत्र कौशल्याने राहू.
कुरुते तेषु यो यात्रां तस्य पुण्यफलं शृणु
जो त्यात यात्रा करतो, त्याला मिळणारे पुण्यफल ऐक.
कुर्याच्छाद्धं ततो व्यास पितॄणां भक्तितत्परः
मग, व्यास, पितरांप्रती भक्ती असलेल्या व्यक्तीने तिथे श्राद्ध करावे.
मंडकांश्च ततो दद्याद्ब्राह्मणे वेदपारगे
नंतर, वेदपारंगत ब्राह्मणाला मांडके द्यावीत.
सहिरण्यं च दातव्यं ब्राह्मणे वेदपारगे
वेदपारंगत ब्राह्मणाला सोनेही द्यावे.
सदक्षिणं फलैर्युक्तमर्घ्यं दद्यात्प्रयत्नतः
योग्य दक्षिणा आणि फळांसह, मनापासून अर्घ्य द्यावे.
क्षीरं तत्र प्रदातव्यं ताम्रपात्रेण पूरितम्
तिथे तांब्याच्या पेल्यात दूध भरून द्यावे.
इक्ष्वब्धौ च तथा कृत्वा दद्याद्विप्रे गुडं शुभम्
इक्ष्वाब्धीवरही, तिथे ब्राह्मणाला उत्तम गूळ द्यावा.
भव्यां हि लभते लक्ष्मीं पुत्रांश्चापि मनोरमान् ।। 5.1.14.
तो उत्तम लक्ष्मी आणि मनोहारी पुत्र मिळवतो.
मृते स्वर्गमवाप्नोति यावदिंद्राश्चतुर्दश
मृत्यूनंतर, तो चौदा इंद्रांच्या काळापर्यंत स्वर्गात राहतो.
क्रीडमानेन देवेन निर्मितं तीर्थमुत्तमम्
खेळकर देवाने ते श्रेष्ठ तीर्थ निर्माण केले.