पट्टबंधं महेशस्य स विपाप्मा दिवं व्रजेत्
जो महेशासाठी वस्त्र बांधतो, तो पापरहित होऊन स्वर्गात जातो.
कर्पूरं कुङ्कुमं चैव मृगनाभि सचन्दनम्
कर्पूर, कुंकू, मृगनाभ आणि चंदन —
स्वरूपं चैव विप्रेन्द्र सभार्यं भोजयेद्द्विजम्
हे विप्रश्रेष्ठा, स्वतःचे रूपही अर्पण करावे आणि ब्राह्मणास त्याच्या पत्नीसमवेत जेवू घालावे.
इति श्रीस्कांदे महापुराणएकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डेऽवन्तीक्षेत्रमाहात्म्ये कुटुम्बिकेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम दशमोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीस्कांद महापुराणाच्या पंचम अवंत्यखंडातील अवंती क्षेत्र महात्म्याच्या दहाव्या अध्यायात कुटुंबीकेश्वर महात्म्याचे वर्णन पूर्ण झाले.
अथातः संप्रवक्ष्यामि तीर्थं विद्याधरस्य तु
आता मी विद्ध्याधराचे तीर्थ सांगणार आहे.
प्रसादाद्ब्रूहि मे ब्रह्मञ्छ्रोतुमिच्छामि सांप्रतम्
तुमच्या कृपेने मला सांगा, ब्राह्मणहो, मला ते ऐकायचे आहे.
ग्रथिता पारिजातस्य माला तेन मनोरमा
त्याने पारिजाताच्या फुलांची एक सुंदर माळ विणली.
गृहीत्वा च स तां मालां गतो वासववेश्मनि
ती माळ घेऊन तो वासवाच्या घरात गेला.
दत्ता तस्यै तदा तेन सा माला नृत्यमाश्रितः ।। सा मेनकास्तुताऽस्थाने मालया मोहिता भवत्
त्या वेळी त्याने ती माळ मेनकेला दिली. नृत्य करत असताना, माळ घालून मेनका सभेत सर्वांच्या कौतुकास पात्र झाली आणि ती मंत्रमुग्ध झाली.
कोपाविष्टेन शक्रेण शप्तो विद्याधरस्तदा
शक्राला राग आल्यामुळे त्याने त्या विद्याधराला शाप दिला.
विद्याधरपदं त्यक्त्वा मम शापाच्च सांप्रतम्
माझ्या शापामुळे त्याने विद्याधरपद सोडले आणि आता तो या अवस्थेत आहे.
अजानता मया नाथ अपराधः कृतोऽधुना
नाथा, मी अज्ञानात चूक केली आहे.
एवमुक्तः स शक्रो वै विद्याधरमुवाच ह
असं ऐकून शक्राने त्या विद्याधराशी बोलले.
तस्याश्चोत्तरभागे तु विद्यते तीर्थमुत्तमम् 5.1.11.
त्या ठिकाणाच्या उत्तरेला एक उत्तम तीर्थ आहे.
भक्त्या तत्र कृते स्नाने विद्याधरपतिर्भवेत्
तेथे भक्तीने स्नान केल्यास विद्याधरांचा स्वामी होता येतो.
एवमुक्तः स शक्रेण आगतोऽवंतिमंडले
शक्राने असे सांगितल्यावर तो अवंती प्रदेशात पोहोचला.
प्रभावात्तस्य तीर्थस्य पुनः प्राप्तं पदं स्वकम्
त्या तीर्थाच्या प्रभावामुळे त्याला पुन्हा आपले स्थान मिळाले.
तत्र पुष्पाणि यो दद्याच्चंदनं च विलेपनम्
जो कोणी तिथे फुले आणि चंदन अर्पण करतो—
सनत्कुमार उवाच तत्र तीर्थं च विख्यातं सर्वकामप्रदायकम्
सनत्कुमार म्हणाले: तिथे ते तीर्थ प्रसिद्ध आहे, सर्व इच्छा पूर्ण करणारे.
तस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा गोशतस्य फलं लभेत्
त्या तीर्थात स्नान केल्याने मनुष्याला शंभर गायींचे फळ मिळते.
मापेन मापितान्कृत्वा मसूरांस्तत्र कुट्टयेत्
तेथे डाळ मोजून, ती बारीक करावी.
ये पश्यंति नरा भक्त्या शीतलां दुरितापहाम्
जे लोक भक्तीने सर्व दुःख दूर करणाऱ्या शीतलादेवीचे दर्शन घेतात—
न च रोगभयं तेषां ग्रहपीडा तथैव च
त्यांना रोगाचे भय राहत नाही आणि ग्रहांचा त्रासही होत नाही.
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां आवंत्यखण्डेऽवन्तीक्षेत्रमाहात्म्ये शीतला माहात्म्यवर्णनंनाम द्वादशोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीस्कांद महापुराणाच्या अवंतीखंडातील अवंती क्षेत्र माहात्म्य या विभागातील 'शीतला माहात्म्यवर्णन' नावाचा बारावा अध्याय संपला.
श्राद्धं तत्रैव कुर्वीत पितॄनुद्दिश्य भक्तितः
तेथेच श्रद्धा विधी भक्तीने करून पितरांसाठी अर्पण करावे.
पितॄंश्च स नरो व्यास तारयेदात्मना सह
त्या माणसामुळे, व्यास, तो स्वतःसह आपल्या पितरांनाही तारतो.
भैरवस्याग्रतो देवी पूर्वे तिष्ठति चांबिका
भैरवाच्या समोर, पूर्व दिशेला अंबिका देवी उभी आहे.
महानवम्यां पुरुषः कृत्वा बस्तमयं बलिम् भक्त्या निवेद्य देव्यै तु सर्वासिद्धिमवाप्नुयात्
महानवमीच्या दिवशी, पुरुषाने मडक्याचा नैवेद्य करून, भक्तीने तो देवीला अर्पण केला तर सर्व सिद्धी मिळतात.
तत्र स्नात्वा नरो भक्त्या पूजां कृत्वा महेश्वरे
तेथे स्नान करून, भक्तीने पुरुष महेश्वराची पूजा करतो.
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवंत्यखण्डेऽवन्तीक्षेत्रमाहात्म्ये स्वर्गद्वारमाहात्म्य वर्णनंनाम त्रयोदशोध्यायः
अशी श्रीस्कांद महापुराणाच्या पंचम अवंतीखंडातील अवंतीक्षेत्रमाहात्म्य या एक्याऐंशी हजार श्लोकांच्या संहितेतील 'स्वर्गद्वारमाहात्म्याचे वर्णन' नावाचा त्रयोदश अध्याय समाप्त.