इलस्यपुत्रो धर्मात्मा नाम्ना चैव पुरूरवाः
इला याचा धर्मात्मा पुत्र, ज्याचं नाव पुरूरवा होतं,
नृत्यन्तीं वासवस्याग्रे उर्वशीं वीक्ष्य कामुकः
वासवाच्या समोर उर्वशी नृत्य करताना पाहून, कामाने भारावलेला पुरूरवा,
धैर्यं चित्ते समावेश्य मुहूर्तं पर्यवस्थितः
मनात धैर्य धरून, तो क्षणभर स्थिर राहिला.
तत्प्रदेशाद्विनिष्क्रम्य कामार्ता चातिविह्वला
त्या ठिकाणाहून बाहेर पडून, ती इच्छा आणि उत्कटतेने व्याकुळ झाली होती.
अथात्मानं च संवेद्य उत्थिता भूमिमण्डलात्
मग स्वतःची जाणीव परत मिळवून, तो जमिनीवरून उठला.
गतः पुरूरवा भूमिं तामेव मनसा स्मरन्
पुरूरवा त्या भूमीकडे गेला, ती भूमी मनात आठवत होता.
चित्रांगदगृहे गत्वा दूतं साथ चकार ह
तो चित्रांगदाच्या घरी गेला आणि त्याच्यासोबत एक दूत पाठवला.
उर्वश्या रहितः स्वर्गः शून्योऽप्यासीद्दिवौकसाम् 5.1.8.
उर्वशी नसल्यामुळे, देवांसाठीही स्वर्ग ओकळून गेला.
तया विरहितः सोऽपि शून्यचित्तः परिभ्रमन्
तिच्याविना तोही रिकाम्या मनाने भटकत राहिला.
परिभ्रमन्स तीर्थानि महाकालवनं गतः
भटकता भटकता, तो तीर्थस्थळे पाहून महाकाळाचं अरण्यात गेला.
नापि शेते न वा स्नाति हे राजन्निति जल्पति
तो ना झोपतो, ना आंघोळ करतो, राजन, असं तो म्हणतो.
रंभा च मेनका चैव प्रम्लोचा पुंजिकस्थली
रंभा, मेनका, प्रम्लोचा आणि पुंजिकस्थळी,
सूर्यदत्ता विशालाक्षी चंद्रा चन्द्रप्रभा तथा
सूर्यदत्ता, विशालाक्षी, चंद्रा आणि चंद्रप्रभा,
किं रोदिषि वरारोहे मर्त्यहेतोः सुलोचने
सुंदर डोळ्यांची, सुंदर रूपाची, तू एका माणसासाठी का रडतेस?
सौख्यं षण्ढो न जानाति संगात्स्त्रीपुंसयोर्हि यत्
पुरुष आणि स्त्री यांच्या संगातून जे सुख मिळतं, ते शंढाला कधीच कळत नाही.
श्रुत्वा चेति वचस्तस्यास्ताः संमंत्र्य समाहिताः
हे शब्द ऐकून, त्या सर्वजणी एकत्र बसून विचार करू लागल्या.
नृपं च ददृशुस्तत्र वृक्षच्छायानिषेवितम्
तेथे त्यांनी राजाला झाडाच्या सावलीखाली बसलेला पाहिला.
दृष्ट्वा तथाविधाः सर्वाः कामार्ता सुरयोषितः 5.1.8.
त्या सर्व स्वर्गसुंदर स्त्रिया, कामाने व्याकुळ झालेल्या, त्याला पाहून,
ऐलः पुरूरवा नाम विख्यातो जगतीपतिः
ऐल नावाचा पुरूरवा, पृथ्वीचा प्रसिद्ध राजा आहे.
एवं ब्रुवन्त्यां वै तस्यामुर्वश्यामप्सरोगणः
उर्वशी असं बोलत असताना, त्या सर्व अप्सरा एकत्र झाल्या.
एतस्मिन्नन्तरे प्रायाद्भगवांस्तत्र नारदः
इतक्यात, भगवंत नारद तिथे आले.
संप्रेक्ष्य च ततः प्राह कि यूयमिह निस्वनाः
त्यांनी पाहून विचारलं, 'तुम्ही सगळ्या इथे एवढा गोंधळ का घालताय?'
वरं च व्रियतां शीघ्रं वियोगो न भवि ष्यति
लवकरच वर मागा; वेगळेपणा होणार नाही.
अस्मिन्हि दुर्भगा तीर्थे स्नात्वा स्त्री पुरुषोऽपि वा
या दुर्दैवी तीर्थात स्नान केल्यावर, स्त्री असो वा पुरुष,
आत्मानं तोलयेद्यस्तु तिलैर्वा लवणेन वा
जो कोणी स्वतःचे वजन तीळ किंवा मीठ याने करतो,
गुडेन मधुना वापि देवीमुद्दिस्य पार्वतीम्
किंवा गूळ किंवा मध याने, देवी पार्वतीस अर्पण करतो,
द्रव्यवृद्धिः शर्करया गुडेनांगेषु पूर्णता
साखरेने द्रव्याची वाढ होते आणि गुळाने अंगावर पूर्णत्व येते.
द्वादशैव तु युग्मानि देव्या देवस्य भोजयेत् 5.1.8.
बारा जोड्या देवी आणि देवाला नैवेद्य म्हणून द्याव्यात.
वेत्रजां कंचुकीं चैव वस्त्रे कौसुंभके तथा
वेत्राची कमरपट्टा, अंगरखा आणि रेशमी वस्त्र,
आषाढे श्रावणे वापि मासि भाद्रपदे तथा
आषाढ, श्रावण किंवा भाद्रपद या महिन्यांत,