एवं संजल्प्य च नरो नारायणमुवाच ह
असं बोलून झाल्यावर नराने नारायणाला विचारलं.
मंजर्या सहकारस्य स्त्रीमूरुभ्यां चकार ह
आंब्याच्या मंजिरीने त्याने स्त्रीसारख्या मांड्यांची एक स्त्री तयार केली.
उत्थितां प्रमदां दृष्ट्वा ज्वलनाभां वरांगनाम्
ती तेजस्वी आणि सुंदर स्त्री उभी राहिलेली पाहून,
शक्रस्तासां वचः श्रुत्वा गत्वा देवावुवाच ह
शक्राने त्यांचे बोल ऐकून देवांकडे जाऊन सांगितलं.
अहमर्थी स्त्रियाश्चास्याः प्रसादः क्रियतामिति
मला या स्त्रीची इच्छा आहे; तिचा प्रसाद मला मिळू दे.
अस्मद्वचनसामर्थ्याद्गृहाणेमां त्वमुर्वशीम्
आमच्या शब्दांच्या सामर्थ्याने, तू ही उर्वशी स्वीकार.
मंजर्या सहकारस्य तेनेयमुर्वशी स्मृता
आंब्याच्या मंजिरीमुळे हिला उर्वशी असं नाव पडलं.
गत्वा स्वर्गमथाहूय चित्रांगदमुवाच ह 5.1.8.
मग तो स्वर्गात जाऊन चित्रांगदाला बोलावून त्याच्याशी बोलला.
क्रियतामचिरादेषा यत्नमास्थाय शोभनम् वरं प्रवीणा सा जाता नृत्ये गीते च कोविदा
हे लवकरात लवकर करा, पूर्ण प्रयत्न करा; ती नृत्य आणि गाण्यात कुशल झाली.
एवं सा न्यवसत्तत्र सुरसद्मनि सुन्दरी
अशी ती सुंदर स्त्री देवांच्या महालात राहू लागली.
इलस्यपुत्रो धर्मात्मा नाम्ना चैव पुरूरवाः
इला याचा धर्मात्मा पुत्र, ज्याचं नाव पुरूरवा होतं,
नृत्यन्तीं वासवस्याग्रे उर्वशीं वीक्ष्य कामुकः
वासवाच्या समोर उर्वशी नृत्य करताना पाहून, कामाने भारावलेला पुरूरवा,
धैर्यं चित्ते समावेश्य मुहूर्तं पर्यवस्थितः
मनात धैर्य धरून, तो क्षणभर स्थिर राहिला.
तत्प्रदेशाद्विनिष्क्रम्य कामार्ता चातिविह्वला
त्या ठिकाणाहून बाहेर पडून, ती इच्छा आणि उत्कटतेने व्याकुळ झाली होती.
अथात्मानं च संवेद्य उत्थिता भूमिमण्डलात्
मग स्वतःची जाणीव परत मिळवून, तो जमिनीवरून उठला.
गतः पुरूरवा भूमिं तामेव मनसा स्मरन्
पुरूरवा त्या भूमीकडे गेला, ती भूमी मनात आठवत होता.
चित्रांगदगृहे गत्वा दूतं साथ चकार ह
तो चित्रांगदाच्या घरी गेला आणि त्याच्यासोबत एक दूत पाठवला.
उर्वश्या रहितः स्वर्गः शून्योऽप्यासीद्दिवौकसाम् 5.1.8.
उर्वशी नसल्यामुळे, देवांसाठीही स्वर्ग ओकळून गेला.
तया विरहितः सोऽपि शून्यचित्तः परिभ्रमन्
तिच्याविना तोही रिकाम्या मनाने भटकत राहिला.
परिभ्रमन्स तीर्थानि महाकालवनं गतः
भटकता भटकता, तो तीर्थस्थळे पाहून महाकाळाचं अरण्यात गेला.
नापि शेते न वा स्नाति हे राजन्निति जल्पति
तो ना झोपतो, ना आंघोळ करतो, राजन, असं तो म्हणतो.
रंभा च मेनका चैव प्रम्लोचा पुंजिकस्थली
रंभा, मेनका, प्रम्लोचा आणि पुंजिकस्थळी,
सूर्यदत्ता विशालाक्षी चंद्रा चन्द्रप्रभा तथा
सूर्यदत्ता, विशालाक्षी, चंद्रा आणि चंद्रप्रभा,
किं रोदिषि वरारोहे मर्त्यहेतोः सुलोचने
सुंदर डोळ्यांची, सुंदर रूपाची, तू एका माणसासाठी का रडतेस?
सौख्यं षण्ढो न जानाति संगात्स्त्रीपुंसयोर्हि यत्
पुरुष आणि स्त्री यांच्या संगातून जे सुख मिळतं, ते शंढाला कधीच कळत नाही.
श्रुत्वा चेति वचस्तस्यास्ताः संमंत्र्य समाहिताः
हे शब्द ऐकून, त्या सर्वजणी एकत्र बसून विचार करू लागल्या.
नृपं च ददृशुस्तत्र वृक्षच्छायानिषेवितम्
तेथे त्यांनी राजाला झाडाच्या सावलीखाली बसलेला पाहिला.
दृष्ट्वा तथाविधाः सर्वाः कामार्ता सुरयोषितः 5.1.8.
त्या सर्व स्वर्गसुंदर स्त्रिया, कामाने व्याकुळ झालेल्या, त्याला पाहून,
ऐलः पुरूरवा नाम विख्यातो जगतीपतिः
ऐल नावाचा पुरूरवा, पृथ्वीचा प्रसिद्ध राजा आहे.
एवं ब्रुवन्त्यां वै तस्यामुर्वश्यामप्सरोगणः
उर्वशी असं बोलत असताना, त्या सर्व अप्सरा एकत्र झाल्या.