यः स्नाति पुरतो देव्याः स सिद्धि लभते पराम्
जो देवीसमोर स्नान करतो, त्याला उत्तम सिद्धी प्राप्त होते.
स्नाति वै फलकुम्भेन अग्रे देव्या विधानतः
जो विधीपूर्वक देवीसमोर फळांनी भरलेल्या कलशाने स्नान करतो—
तस्य संजायते पुत्रो यथा देवः षडाननः
त्याला देवासारखा, षडाननासारखा पुत्र जन्माला येतो.
रूपसौभाग्यसंपन्नस्तत्र स्नातो भवेन्नरः
जो त्या ठिकाणी स्नान करतो, तो रूप, सौभाग्य आणि संपत्तीने युक्त होतो.
भर्ता पुरूरवा लब्धं ऐलेयोंऽसौ महीपतिः
पुरूरवा नावाच्या राजाने हे प्राप्त केले; तो इलाचा वंशज आणि तोच राजा होता.
कारणेन यथा तेन यस्मिन्काले प्रतिष्ठितम्
ज्या कारणासाठी, ज्या वेळी त्याने ते स्थापन केले—
कथं पुरूरवाश्चासौ भार्यास्तस्य वराप्सराः सर्वमेतद्यथावृत्तं वद कौतूहलं हि मे
पुरूरवा याने ती अप्सरा पत्नी म्हणून कशी मिळवली? मला सगळं खरं खरं सांग, कारण मला फारच उत्सुकता आहे.
बदरिकाश्रमस्थौ तौ तेनेन्द्रो भयमागतः 5.1.8.
दोघं बदरिकाश्रमात राहत असताना इंद्राला भीती वाटू लागली.
आदिष्टा या मघवता विघ्नार्थं च समागताः
मघवानाने ज्यांना अडथळा आणण्यासाठी बोलावलं होतं, ते सगळे एकत्र आले.
विघ्नार्थमिह आयातास्तदा देवौ जजल्पतुः
अडथळा घालण्यासाठी येथे आलेल्या त्या दोन्ही देवांनी तेव्हा आपसात बोलणं केलं.
एवं संजल्प्य च नरो नारायणमुवाच ह
असं बोलून झाल्यावर नराने नारायणाला विचारलं.
मंजर्या सहकारस्य स्त्रीमूरुभ्यां चकार ह
आंब्याच्या मंजिरीने त्याने स्त्रीसारख्या मांड्यांची एक स्त्री तयार केली.
उत्थितां प्रमदां दृष्ट्वा ज्वलनाभां वरांगनाम्
ती तेजस्वी आणि सुंदर स्त्री उभी राहिलेली पाहून,
शक्रस्तासां वचः श्रुत्वा गत्वा देवावुवाच ह
शक्राने त्यांचे बोल ऐकून देवांकडे जाऊन सांगितलं.
अहमर्थी स्त्रियाश्चास्याः प्रसादः क्रियतामिति
मला या स्त्रीची इच्छा आहे; तिचा प्रसाद मला मिळू दे.
अस्मद्वचनसामर्थ्याद्गृहाणेमां त्वमुर्वशीम्
आमच्या शब्दांच्या सामर्थ्याने, तू ही उर्वशी स्वीकार.
मंजर्या सहकारस्य तेनेयमुर्वशी स्मृता
आंब्याच्या मंजिरीमुळे हिला उर्वशी असं नाव पडलं.
गत्वा स्वर्गमथाहूय चित्रांगदमुवाच ह 5.1.8.
मग तो स्वर्गात जाऊन चित्रांगदाला बोलावून त्याच्याशी बोलला.
क्रियतामचिरादेषा यत्नमास्थाय शोभनम् वरं प्रवीणा सा जाता नृत्ये गीते च कोविदा
हे लवकरात लवकर करा, पूर्ण प्रयत्न करा; ती नृत्य आणि गाण्यात कुशल झाली.
एवं सा न्यवसत्तत्र सुरसद्मनि सुन्दरी
अशी ती सुंदर स्त्री देवांच्या महालात राहू लागली.
इलस्यपुत्रो धर्मात्मा नाम्ना चैव पुरूरवाः
इला याचा धर्मात्मा पुत्र, ज्याचं नाव पुरूरवा होतं,
नृत्यन्तीं वासवस्याग्रे उर्वशीं वीक्ष्य कामुकः
वासवाच्या समोर उर्वशी नृत्य करताना पाहून, कामाने भारावलेला पुरूरवा,
धैर्यं चित्ते समावेश्य मुहूर्तं पर्यवस्थितः
मनात धैर्य धरून, तो क्षणभर स्थिर राहिला.
तत्प्रदेशाद्विनिष्क्रम्य कामार्ता चातिविह्वला
त्या ठिकाणाहून बाहेर पडून, ती इच्छा आणि उत्कटतेने व्याकुळ झाली होती.
अथात्मानं च संवेद्य उत्थिता भूमिमण्डलात्
मग स्वतःची जाणीव परत मिळवून, तो जमिनीवरून उठला.
गतः पुरूरवा भूमिं तामेव मनसा स्मरन्
पुरूरवा त्या भूमीकडे गेला, ती भूमी मनात आठवत होता.
चित्रांगदगृहे गत्वा दूतं साथ चकार ह
तो चित्रांगदाच्या घरी गेला आणि त्याच्यासोबत एक दूत पाठवला.
उर्वश्या रहितः स्वर्गः शून्योऽप्यासीद्दिवौकसाम् 5.1.8.
उर्वशी नसल्यामुळे, देवांसाठीही स्वर्ग ओकळून गेला.
तया विरहितः सोऽपि शून्यचित्तः परिभ्रमन्
तिच्याविना तोही रिकाम्या मनाने भटकत राहिला.
परिभ्रमन्स तीर्थानि महाकालवनं गतः
भटकता भटकता, तो तीर्थस्थळे पाहून महाकाळाचं अरण्यात गेला.