देवतानां तु रक्षार्थं श्रूयतामत्र कारणम्
देवतांच्या रक्षणासाठी येथे कारण ऐका.
असुरो द्रोहणोनाम बलवान्योगमायिकः
द्रोहण नावाचा एक बलाढ्य आणि मायावी असुर आहे.
तस्य दैत्यस्य बलिनो दैत्याः परपुरंजयाः
त्या बलाढ्य दैत्याचे अनुयायी हे दैत्य होते, जे शत्रूंच्या नगरांवर विजय मिळवत असत.
सेंद्रान्निहंतुमिच्छंतो माया प्रच्छन्नचारकाः समुद्ययुः सुरान्हंतुमुद्यता उद्यतायुधाः
इंद्र आणि देवतांना मारण्याची इच्छा बाळगून, मायावी आणि गुप्तपणे वावरणारे, शस्त्रांनी सज्ज होऊन, ते युद्धासाठी उभे राहिले.
तेषां कपालपातेन भूमिनिष्कंपनेन च 5.1.6.
त्यांच्या कवटी पडण्याने आणि पृथ्वी हलण्याने,
लोकस्थितिविनाशाथ तेषामासीत्समुद्यमः
जगातील स्थैर्य आणि व्यवस्था नष्ट करण्याचा त्यांच्यात प्रयत्न निर्माण झाला.
देवानुग्रहकर्ता त्वं गुणस्मृतिनिषेवितः
तू देवतांना कृपा करणारा आहेस, गुणांची आठवण ठेवून पूजिला जातोस.
दिव्यदृष्टिभिरत्यर्थं यशोऽर्थं भीम नंदिताः
दिव्य दृष्टीने, तुझ्या कीर्ती आणि सामर्थ्याबद्दल, हे भयंकरा, तुला अत्यंत गौरव मिळतो.
ध्यानसाधननिष्पन्नं यदन्येषां न विद्यते
ध्यानाच्या साधनेमुळे जे मिळते, ते इतर कुणालाही मिळत नाही.
मनोवाक्कायभावेन दुष्करं दुश्चरं तपः
मन, वाणी आणि शरीर यांच्या द्वारे, जे कठीण आणि अवघड तप केले जाते.
महता तनुसाध्येन बहुकालार्जितेन वः
ते तुम्ही मोठ्या प्रयत्नाने, शरीर संयमित ठेवून आणि दीर्घ काळ साधना करून प्राप्त केले आहे.
ऊचुरुन्नाम्य वक्त्राणि स्थिता जानुभिरीश्वरम्
त्यांनी आपली तोंडे खाली झुकवली आणि गुडघ्यावर बसून प्रभूला वंदन केले.
तदस्माकं प्रवृत्तानां मानुषाणां वरप्रद
वर देणारा, आम्हा माणसांसाठी, जे पुढे आलो आहोत,
रक्षां कुरुष्व देवेश भक्तानामभयंकर
देवतांचे स्वामी, भक्तांना निर्भयता देणारा, आम्हाला संरक्षण दे.
सुदुर्लभान्यपि पुनर्दास्यामि वो वरान्बहून् ।। 5.1.6.
अतिशय दुर्मिळ असलेले अनेक वर मी पुन्हा तुम्हाला देईन.
एवमुक्ते भगवता ब्रह्मा वचनमब्रवीत्
भगवंताने असे म्हटल्यावर, ब्रह्मदेवाने हे शब्द सांगितले.
प्राप्ता वयं च भगवन्सुपर्याप्तो महावरः
भगवंत, आम्हाला मोठा वर मिळाला आहे आणि तो पुरेसा आहे.
शिव उवाच लोकेऽस्मिन्मम ये भक्ता मया विनिहताश्च ये
शिव म्हणाले: या जगात, जे माझे भक्त आहेत आणि जे मी मारले आहेत,
सार्धं तत्र जटाजूटैः शिरोभिः शूलपाणयः
त्यांच्या जटा आणि डोक्यांसह, हातात त्रिशूळ घेऊन,
येषां विनिग्रहार्थाय युष्मत्संबोधनाय च
त्यांना आवर घालण्यासाठी आणि तुम्हाला संबोधण्यासाठी,
कृतो मेऽनुग्रहस्तेषां भक्तानां भक्तिमिच्छताम्
जे भक्तीची इच्छा बाळगतात, अशा भक्तांवर मी माझी कृपा केली आहे.
महाकालवने देवा आगतस्य ममानघाः
महाकाळवनात, हे पापरहित देवांनो, देव माझ्याकडे आले होते.
नामद्वययुतं गुह्यं लोके ख्यातं भविष्यति
दोन शब्दांचे एक गुप्त नाव जगात प्रसिद्ध होईल.
कपालव्रतचर्या च मया ह्येषा प्रकीर्तिता
ही कपाळव्रताची आचारधारा मीच सांगितली आहे.
कपालपाणिः संतुष्टो भिक्षा व्रतसमन्वितः 5.1.6.
कपाळपाणी, भिक्षाव्रत अंगीकारून समाधानी असतो.
नंदितः सर्वभूतेषु प्रियाप्रियसमः सदा
सर्व जीवांमध्ये सन्मानित, तो नेहमीच आपला आणि परका यांच्यात समत्व राखतो.
जितेंद्रियोऽसर्वसंगो मृद्भस्मोदकसंग्रही
इंद्रियांवर विजय मिळवलेला, सर्वांपासून अलिप्त, माती, राख आणि पाणी गोळा करणारा.
पुण्यतीर्थाश्रमोपेतः स्वरे देवे समाहितः
पवित्र तीर्थक्षेत्रे आणि आश्रमात वास करणारा, देवावर मन एकाग्र करणारा.
कपालव्रतमास्थाय पुरा चीर्णं मया स्वयम्
कपाळव्रत स्वीकारून, मी स्वतः प्राचीन काळी ते आचरले आहे.
कपालव्रतमेतद्धि दुर्धरं परमाद्भुतम्
हे कपाळव्रत खरोखरच पाळायला कठीण आणि अत्यंत अद्भुत आहे.