यस्माच्छीघ्रं महासत्त्व सौम्यदृष्टिरिहागतः
"तू मोठ्या सामर्थ्याचा आणि सौम्य दृष्टी असलेला, इथे लवकर आला आहेस म्हणून—"
संशीतात्मा शीतरश्मिश्चंद्रमास्त्वं भविष्यसि
"थंड स्वभाव आणि शीत किरण असलेला, तू चंद्र होशील."
तरुस्थः सर्वतेजांसि तेजसाऽभिभविष्यसि
"झाडावर उभा राहून, तू तुझ्या तेजाने सगळ्या तेजांना मागे टाकशील."
इहैहीतीति शिरसि समादाय न्यवेशयत्
"इथे ये, इथे ये," असे म्हणून त्याने ते आपल्या डोक्यावर ठेवले.
स एवं रूपवानग्निरुकाराग्निः प्रतिष्ठितः 5.1.4.
अशा प्रकारे, रूप असलेला अग्नी, 'उ' या अक्षराचा अग्नी, स्थिर झाला.
भवाग्निरूपं परमं ब्रह्माणमिदमब्रवीत्
त्या अग्नीने ते रूप धारण करून, ब्रह्माला हे श्रेष्ठ वचन सांगितले.
ब्रह्मा तमाह कतमं स्थानं ते रोचतेऽनल
ब्रह्मा त्याला म्हणाला, "अग्ने, तुला कोणते स्थान आवडते?"
स्थानं नैवास्ति ते भव्यं ततो ह्येवं भविष्यति
"तुझ्यासाठी योग्य असे स्थान नाही; म्हणून असेच होईल."
लोके नित्यं समाचार लोकसंस्थितिहेतुकः
"जगात तू नेहमीच लोकांच्या सुव्यवस्थेचे कारण म्हणून वागशील."
यदिह त्वं महाज्वालाभाभिः कलितशोभनः न ह्येष धर्मश्चैवाद्यो मायामोहितकाम्यया
"जर तू येथे मोठ्या ज्वाळांनी शोभून दिसत असलास आणि हा आद्य धर्म नसलास, तर ती माया आणि इच्छेच्या भ्रमामुळे आहे."
इत्युक्ते ब्रह्मणा सोऽग्निः प्रजज्वाल सहस्रशः
ब्रह्माने असे म्हटल्यावर, तो अग्नी हजारो वेळा प्रज्वलित झाला.
अकारेकार ऊकारो ब्रह्मा तमथ दृष्टवान्
‘अ’, ‘इ’ आणि ‘उ’ ही अक्षरे—मग ब्रह्माने ती पाहिली.
व्याप्तं भवाग्निना सर्वं तिर्यगूर्ध्वमधस्तथा
संपूर्ण जग, वर, खाली आणि सर्व बाजूंनी, या जन्ममरणाच्या आगीत व्यापून गेले होते.
चिंतयंतं तु ब्रह्माणं भीतं चैव विशेषतः
ब्रह्मदेव विशेषतः घाबरलेला होता आणि खोल विचार करत होता.
तेजोनिधिं च सर्वेशं ज्ञातुमिच्छन्प्रजापतिः 5.1.4.
सर्व तेजाचा खजिना असलेल्या सर्वांच्या स्वामीला जाणून घेण्याची इच्छा प्रजापतीच्या मनात आली.
अद्भुतानां प्रतिश्रोत्रे तेजसा निधये नमः
त्या अद्भुत गोष्टी ऐकणाऱ्या तेजस्वी परमेश्वराला माझा नमस्कार असो.
बीजं यो विश्वभावानां संमोहनविमोहनम्
जो सर्व सृष्टीचा मूळ बीज आहे, मोह निर्माण करणारा आणि मोह दूर करणारा आहे.
ऊर्ध्ववक्त्र नमस्तेस्तु सत्त्वात्मक धरात्मक
ज्याचे मुख वर आहे, जो सत्त्वाचा आणि पृथ्वीचा आधार आहे, त्याला नमस्कार.
जलजोत्फुल्लपत्राक्ष जलदेव हुताशन
कमळासारख्या फुललेल्या पानांसारखे डोळे असलेला, मेघांचा देव, अग्नीचा देव, तुला नमस्कार.
यज्ञाहुतिसमाचार यज्ञरूप नमोनमः
यज्ञस्वरूपा, यज्ञातील आहुती घेणारा, तुला पुन्हा पुन्हा नमस्कार.
तमोहार महाहार स्वाप्रिय तमोहर
अंधकार दूर करणारा, महान भार वाहणारा, आपल्या भक्तांना प्रिय, अंधकार नष्ट करणारा.
वैश्वानरानलोदग्र ऊर्ध्वपावक सर्वग?? विभावसो महाभाग कृष्णवर्त्मन्नमोनमः
तेजस्वी वैश्वानर अग्नी, वरती ज्वाळा धरणारा, सर्वत्र व्यापणारा, महान भाग्यशाली, काळ्या मार्गाचा स्वामी— तुला नमस्कार, नमस्कार.
तुष्टोऽहं भवतो ब्रह्मन्भावकर्म प्रसिध्यति
मी तुझ्यावर संतुष्ट आहे, हे ब्रह्मन्; तुझे सृजनकार्य यशस्वी होईल.
एवमुक्तस्तदा ब्रह्मा नमस्कृत्याब्रवीत्पुनः
असे ऐकून, ब्रह्मदेव नमस्कार करून पुन्हा बोलला.
अब्रवीत्सोऽथ ब्रह्माणं पुरुष स्त्वं प्रजापतिः 5.1.4.
मग त्याने ब्रह्मदेवाला सांगितले: 'तू पुरुष आहेस, सर्व सृष्टीचा स्वामी आहेस.'
अथापश्यत्स दिव्येन भगवंतं सनातनम्
मग त्याने दिव्य दृष्टीने त्या सनातन भगवंताचे दर्शन घेतले.
ज्वलनं गगनं भूमिं दृश्यादृश्यं परं पदम् सदैव कुरुते देवो भुंक्ते सर्वं यतः प्रभुः
तो देव नेहमी अग्नी, आकाश, पृथ्वी, दृश्य-अदृश्य आणि परमपद निर्माण करतो व अनुभवतो, कारण तो सर्वांचा स्वामी आहे.
अतिसंभूतिभव्येन स्तोत्रेणाथ प्रजापतिः
मग प्रजापतीने अत्यंत शुभ अशा स्तोत्राने—
ततोऽतिरक्तवर्णं च दृष्ट्वा देवः प्रजापतिः
तेव्हा प्रजापतीने अत्यंत लाल वर्णाचा देव पाहिला.
व्यक्ताव्यक्तप्रणेतारं प्रणमञ्छिरसा स्वयम्
ज्याने प्रकट आणि अप्रकट जगाचा आरंभ केला, त्या परमेश्वराला स्वतःच्या मस्तकाने वाकून प्रजापतीने नमस्कार केला.