किं तस्य जीवितेनार्थः किं धनैः किं जपैर्नृप
राजा, अशा जीवनाचा, धनाचा किंवा जपाचा काय उपयोग—
अपि कीटपतंगा ये पशवः पक्षिणो मृगाः
—जिथे अगदी कीटक, पतंग, पशु, पक्षी आणि हरिण देखील—
तस्मिन्मृता महाराज निष्कामाः कामतोऽपि वा
—तेथे मरतात, राजा, इच्छा असो वा नसो—
यश्चैतच्छुणुयान्नित्यं पुराणं श्रद्धयान्वितः
आणि जो कोणी श्रद्धेने रोज हे पुराण ऐकतो—
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन यात्रां तत्र समाचरेत्
—म्हणून सर्व प्रयत्नांनी तिथे यात्रा करावी.
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखंडेऽर्बुदखण्डमाहात्म्यफलश्रुतिवर्णनंनाम त्रिषष्टितमोऽध्यायः
या प्रकारे, एक्याऐंशी हजार श्लोकांच्या श्रीस्कांद महापुराणातील सातव्या प्रभासखंडाच्या तिसऱ्या अर्बुदखंडातील 'अर्बुद महात्म्य ऐकण्याचे फल' या त्रिसष्टाव्या अध्यायाचा समाप्ती झाली.
श्रीजगदंबायै नमः अथावन्त्यखण्डेऽवन्तीक्षेत्रमाहात्म्यं प्रारभ्यते व्यास उवाच स्रष्टारोऽपि प्रजानां प्रबलभवभयाद्यं नमस्यंति देवा यो ह्यव्यक्ते प्रविष्टः प्रविहितमनसां ध्यानयुक्तात्मनां च
श्री जगदंबेला नमस्कार. आता अवंत्याखंडात अवंती क्षेत्राचे महात्म्य सांगायला सुरुवात होते. व्यास म्हणाले: सृष्टीचे निर्माते देखील, संसाराच्या मोठ्या भीतीने, त्या परमेश्वराला वंदन करतात, जो अव्यक्तात प्रवेशलेला आहे आणि ज्याचे ध्यान मन लावून करणाऱ्यांना प्राप्त होतो.
कथ्यंतां तानि यत्नेन श्रद्धा येषु प्रजायते
ज्या कर्मांमुळे श्रद्धा उत्पन्न होते, ती प्रयत्नपूर्वक सांगावीत.
ईश्वर उवाच अस्ति लोकेषु विख्याता गंगा त्रिपथगा नदी
ईश्वर म्हणाले: या जगात तिन्ही मार्गांनी वाहणारी, प्रसिद्ध अशी गंगा नदी आहे.
तपनस्य सुता देवी यमुना लोकपावनी
सूर्याची कन्या, जगाला पावन करणारी देवी यमुना प्रसिद्ध आहे.
चन्द्रभागा वितस्ता च नर्मदाऽमरकण्टके
चंद्रभागा, वितस्ता आणि अमरकंटक येथील नर्मदा या नद्या देखील आहेत.
केदारं पुष्करं चैव तथा कायावरोहणम्
केदार, पुष्कर आणि तसेच कायावरोहण ही ठिकाणे देखील आहेत.
यत्रास्ते श्रीमहाकालः पापेन्धनहुताशनः
जिथे श्रीमहाकाळ वास करतात, जो पापांचा नाश करणारा अग्नी आहे.
भुक्तिदं मुक्तिदं क्षेत्रं कलिक ल्मषनाशनम्
ते क्षेत्र भोग आणि मोक्ष देणारे असून, कलियुगातील दोषांचा नाश करते.
यानि तीर्थानि विद्यन्ते यानि लिंगानि संति वै
जितकी तीर्थस्थाने आहेत, जितकी लिंगे आहेत,
तान्यहं श्रोतुमिच्छामि परं कौतूहलं हि मे ।। 5.1.1.
ती सर्व मला ऐकायची आहेत; माझी उत्सुकता खूप मोठी आहे.
क्षेत्रमाद्यं महादेवि सर्वपापप्रणाशनम्
हे महादेवी, ते क्षेत्र सर्व पापांचा नाश करणारे आणि सर्वात श्रेष्ठ आहे.
श्रीमेरोः संनिधाने च शिखरं रत्नचिह्नितम्
श्रीमेरू पर्वताच्या परिसरात रत्नांनी सजलेले एक शिखर आहे.
विचित्रधातुभिश्चित्रं स्वच्छस्फटिकवेदिकम्
ते विविध धातूंनी सुंदर सजलेले असून, स्वच्छ स्फटिकाच्या वेदीने शोभलेले आहे.
मृगनागेन्द्रसंयुक्तं गजयूथसमाकुलम्
तेथे हरणे, सिंह आणि गजराजांच्या कळपांनी भरलेले आहे.
वाताहततरुव्रातप्रसूनास्थानचित्रितम्
वाऱ्याने हलणाऱ्या झाडांच्या गटांनी आणि फुलांनी सजलेली भूमी आहे.
लतागृहरतिस्थानं सिद्धविद्याधराश्रयम्
तेथे वेलींनी वेढलेली घरटी, रमणीय स्थान आणि सिद्ध, विद्याधरांसाठी निवासस्थाने आहेत.
तस्मिन्वने महारम्ये शोभिताशेष भूमिकम्
त्या अत्यंत रम्य वनात संपूर्ण भूमी उजळून निघाली आहे.
तत्र दिव्यांगनागीतमधुरध्वनिनादिता
तेथे दिव्य अप्सरांचे गाणे गोड आवाजात घुमत असते.
बहुवाद्यसमुन्नद्धमहास्वननिनादिता
अनेक वाद्यांच्या मोठ्या गजराने ते ठिकाण निनादित असते.
विन्यस्ता कोटिभिः स्तंभैर्निर्मलादर्शशोभिता 5.1.1.
तेथे कोट्यवधी स्तंभांनी सजलेले, निर्मळ आरशासारखे तेजस्वी आहे.
अप्सरोनृत्यविन्यासविलासोल्लासशोभिता
अप्सरा नृत्याच्या मोहक हालचालींनी आणि त्यांच्या आनंदी लयींनी हे स्थान शोभून गेले आहे.
ऋषिसंघसमाकीर्णा मुनिवृन्दनिषेविता
तेथे ऋषींच्या समूहांनी हे स्थान भरून गेले असून, अनेक मुनि तिथे वावरतात.
तस्यां निविष्टं वागीशं शंकराराधने रतम्
त्या ठिकाणी वाणीचे अधिपती, शंकराच्या भक्तीत मग्न होऊन, स्थिर झाले होते.
मुनिमध्यात्समुत्थाय कृष्णद्वैपायनो मुनिः
मुनिंच्या मध्ये कृष्णद्वैपायन मुनि उठून उभे राहिले.