ततः कश्चित्कथांते च लोमशो नाम सन्मुनिः
मग, कथेनंतर, लोमश नावाचा एक ऋषी तिथे आला—
तच्छ्रुत्वा पार्थिवो राजन्निमिः परमदुर्मनाः
हे ऐकून, राजा निमी फारच दुःखी झाला.
ततः प्रोवाच तं विप्रमस्त्युपायो द्विजोत्तम
मग त्याने त्या ब्राह्मणाला सांगितले, "द्विजश्रेष्ठ, एक उपाय आहे."
लोमश उवाच दया मे नृप सञ्जाता त्वां दृष्ट्वा दुःखितं भृशम्
लोमश म्हणाला, "राजा, तुला इतके दुःखी पाहून माझ्या मनात दया आली आहे."
अत्रैव चानयिष्यामि जंबूद्वीपोद्भवानि च
इथेच मी जांबूद्वीपावर जन्मलेली वस्तू आणीन.
स्नानं कुरु महाराज ह्येकीभूतेषु तत्र च 7.3.60.
महामहाराज, जिथे सर्व एकत्र झाले आहेत, तिथे स्नान कर.
एवमुक्त्वा स विप्रर्षिर्ध्यानं चक्रे समाहितः
असे म्हणून तो ब्राह्मण ऋषी एकाग्रचित्ताने ध्यानात मग्न झाला.
प्रत्ययार्थं च राजर्षे जंबूवृक्षो व्यजायत
राजर्षी, तुझ्या खात्रीसाठी तिथे एक जांबूचे झाड प्रकट झाले.
सदेहश्च गतः स्वर्गे तीर्थस्नानादनन्तरम्
तीर्थात स्नान केल्यावर तो देहासकट स्वर्गात गेला.
कन्यागते रवौ तत्र यः श्राद्धं कुरुते नरः
जेव्हा सूर्य कन्या राशीत प्रवेश करतो, तेव्हा जो मनुष्य तिथे श्राद्ध करतो—
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे तृतीयेऽर्बुदखण्डे जंबूतीर्थप्रभाववर्णनंनाम षष्टितमोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीस्कांद महापुराणाच्या एक्याऐंशी हजार श्लोकांच्या संहितेतील सप्तम प्रभासखंडातील तिसऱ्या अर्बुदखंडातील जांबूतीर्थ महिमा वर्णन करणारा साठवा अध्याय समाप्त.
येन गंगा धृता राजन्निपतन्ती नभस्तलात्
राजा, ज्याने गंगा आकाशातून पडताना धरली—
आहूता देव देवेन ह्यचलेश्वररूपिणा
देवतांचा देव, म्हणजेच अचलनाथ, ज्याने तिला बोलावले—
तत्र यः कुरुते स्नानमष्टम्यां च समाहितः
जो तेथे एकाग्रतेने अष्टमीला स्नान करतो—
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयऽर्बुदखण्डे गंगाधरतीर्थमाहात्म्य वर्णनंनामैकषष्टितमोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीस्कांद महापुराणाच्या एक्याऐंशी हजार श्लोकांच्या संहितेतील सप्तम प्रभासखंडातील तिसऱ्या अर्बुदखंडातील गंगाधरतीर्थ महात्म्य वर्णन करणारा एकसष्टावा अध्याय समाप्त.
तथा गंगेश्वरं चान्यद्गङ्गया निर्मितं स्वयम्
तसेच, गंगेने स्वतः निर्माण केलेले दुसरे गंगेश्वर आहे.
पुरा समभवद्युद्धमुमायाः सह गंगया
पूर्वी एकदा उमादेवी आणि गंगा यांच्यात युद्ध झाले होते.
यया संपूजितः शंभुः शीघ्रं यास्यति दर्शनम्
ज्याला तिने पूजले, तो शंभू लवकर दर्शन देतो.
एवमुक्ता ततो गंगा सत्वरैत्यात्र पर्वते
असे सांगितल्यावर गंगा ताबडतोब त्या पर्वतावर आली.
दृष्ट्वा गौर्याथ कटकं पर्वतस्य मनोहरम्
तिथे तिने पर्वतावर गौरीचे सुंदर छावणी पाहिली.
सम्यक्छ्रद्धासमोपेता ततस्तुष्टो महेश्वरः
पूर्ण श्रद्धा आणि भक्तीने युक्त झाल्यावर, महादेव प्रसन्न झाले.
तस्मात्कटेश्वराख्या च लोके चास्य भविष्यति
म्हणून या ठिकाणाला जगात 'कटेश्वर' हे नाव मिळेल.
या नारी पतिना मुक्ता सपत्नीदुःखदुःखिता सुतसौभाग्यसंपन्ना भर्तृप्राणसमा तथा
ज्या स्त्रीला पतीने मुक्त केले आहे, जी सवतांच्या दुःखाने दुःखी आहे, पण तिला मुलांचा आणि सौभाग्याचा लाभ झाला आहे, आणि जिला पती प्राणासमान प्रिय आहे—
गंगयाराधितो देव एवमेव वरं ददौ
—तिच्या प्रमाणेच, जशी गंगा देवीने देवाची पूजा केली, तशीच कृपा त्या स्त्रीवर देवाने केली.
विशेषतश्च नारीभिः सपत्नीदोषहानिदम् 7.3.62.
विशेषतः स्त्रियांसाठी, हे सवतांच्या त्रासापासून मुक्ती देते.
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखंडे कटेश्वरगंगेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विषष्टितमोऽध्यायः
या प्रकारे, एक्याऐंशी हजार श्लोकांच्या श्रीस्कांद महापुराणातील सातव्या प्रभासखंडाच्या तिसऱ्या अर्बुदखंडातील 'कटेश्वर आणि गंगेेश्वर महात्म्य' या दोनसष्टाव्या अध्यायाचा समाप्ती झाली.
अर्बुदस्य महाराज माहात्म्यं हि समासतः
राजा, आता अर्बुदाचे महात्म्य संक्षिप्तपणे सांगतो.
विस्तरेण च संख्या स्यादपि वर्षशतैरपि पदेपदे गृहाण्येव निर्मितानि महर्षिभिः
शेकडो वर्षे जरी विस्ताराने सांगितले, तरी प्रत्येक ठिकाणी महर्षींनी रचलेली ही कथा ऐकावीच.
न तत्तीर्थं न सा सिद्धिर्न स वृक्षो महीपते
राजा, असे कोणतेही तीर्थ, सिद्धी किंवा झाड नाही—
ये वसंति महाराज सुरम्येऽर्बुदपर्वते
—जे अर्बुद पर्वतावर राहणाऱ्यांसारखे आहे, हे लक्षात घ्या.