पुरा ब्रह्मादयो देवास्तत्र सर्वे समाहिताः
पूर्वी ब्रह्मा आणि इतर सर्व देव एकाग्र मनाने तिथे एकत्र जमले होते.
अचलेश्वरयात्रायां सुभक्त्या भाविता नृप
राजा, अचलेश्वराच्या यात्रेत सर्वजण भक्तिभावाने भरलेले होते.
उपवासैश्च निर्विण्णा वयं सर्वे पितामह
पितामह, उपवासामुळे आम्हा सर्वांना थकवा आला आहे.
तस्मात्सदुपदेशं त्वं किंचिद्दातुमिहार्हसि
म्हणून येथे तू आम्हाला काही चांगला उपदेश द्यावा.
अयाचितोपचारैश्च जपहोमैः सुदुष्करैः
कोणी मागितले नाही तरी आम्ही अर्पण केले, आणि कठीण जप-होम केले,
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा तदा देवः कृपान्वितः
त्यांची ही वचने ऐकून देवाला दया आली.
ततः स्वकं पदं त्यक्त्वा रम्ये पर्वतरोधसि
मग त्याने आपल्या पावलाचा ठसा त्या सुंदर पर्वताच्या उतारावर ठेवला.
स्पृशंतु ऋषयः सर्वे ततो यास्यथ सद्गतिम्
सर्व ऋषींनी तो ठसा स्पर्शावा, मग तुम्हा सर्वांना उत्तम गति मिळेल.
विना स्नानेन दानेन व्रतहोमजपादिभिः 7.3.53.
स्नान, दान, व्रत, होम, जप वगैरे काहीही न करता,
अस्मिन्पदे मया न्यस्ते यांति लोकाः सहस्रशः
या पावलाचं ठिकाण मी ठेवल्यावर, हजारो लोक त्या ठिकाणी पोहोचतात.
एकैवात्र प्रकर्त्तव्या श्रद्धा वाऽव्यभिचारिणी
इथे फक्त एकच गोष्ट करावी लागते — ती म्हणजे अढळ श्रद्धा.
पूजयिष्यति संप्राप्ते कार्तिके पूर्णिमादिने
जो कोणी कार्तिक महिन्यात पौर्णिमेच्या दिवशी पूजा करतो,
ब्राह्मणान्भोजयित्वा तु मिष्टान्नेन स्वशक्तितः
आपल्या सामर्थ्यानुसार ब्राह्मणांना गोड पदार्थांनी जेवू घालतो,
पूजयित्वा पदं तत्र ब्रह्मलोकं समागताः
आणि त्या पावलाची तिथे पूजा करतो, तो ब्रह्मलोकात पोहोचतो.
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पदं पूज्यं नरोत्तम
म्हणून, हे श्रेष्ठ पुरुषा, या पावलाची सर्वतोपरी भक्तीपूर्वक पूजा करावी.
अन्यत्कौतूहलं राजन्महद्दृष्टं महाद्भुतम्
राजा, आणखी एक मोठं आणि अद्भुत असं दृश्य पाहिलं गेलं आहे.
आयामविस्तरेणाऽपि प्राप्ते कृतयुगे नृप
कृतयुगात, राजा, ते पूर्ण लांबी आणि रुंदीने प्रकट झालं होतं.
ततस्त्रेतायुगे प्राप्ते रक्तवर्णं प्रदृश्यते
मग, त्रेतायुगात ते लाल रंगात दिसलं.
द्वापरे कपिलं तच्च लघुमात्रं प्रदृश्यते 7.3.53.
द्वापरयुगात ते पिवळसर आणि लहान आकाराचं दिसलं.
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे तृतीयेऽर्बुदखंडे ब्रह्मपदोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रिपञ्चाशत्तमोऽध्यायः
अशा प्रकारे, एक्याऐंशी हजार श्लोकांच्या श्रीस्कांद महापुराणाच्या सप्तम प्रभासखंडातील तिसऱ्या अर्बुदखंडात 'ब्रह्मपदाची उत्पत्ती आणि महिमा' या अध्यायाचा त्रेपन्नावा अध्याय संपला.
ब्रह्मणा तत्समानीतं पर्वतेऽर्बुदसंज्ञके
ते ब्रह्मदेवाने अर्बुद नावाच्या पर्वतावर आणले.
वसिष्ठस्य पुरा सत्रे वर्त्तमाने नराधिप
पूर्वी वसिष्ठांच्या यज्ञकाळात, हे नराधिप,
प्रतिज्ञातं महाराज ब्रह्मणाऽव्यक्तजन्मना वंदयिष्यामि संप्राप्ते संध्याकाले समाहितः
ब्रह्मदेव, ज्यांचा जन्म अदृश्य आहे, त्यांनी वचन दिलं होतं — 'संध्याकाळी मी एकाग्र मनाने पूजा करीन.'
एतस्मिन्नेव काले तु प्रस्थितः पुष्करं प्रति
त्याच वेळी ते पुष्कराकडे निघाले.
स विना न त्वया देव सिद्धिं यास्यति कर्हिचित्
देवा, तुझ्याशिवाय त्यांना कधीच सिद्धी मिळणार नाही.
तस्मादानय चात्रैव पद्मयोने त्रिपुष्करम् ब्रह्मत्वं कुरु देवेश सत्रे चास्मिन्दयानिधे
म्हणून, हे पद्मयोनी, त्यांना इथे त्रिपुष्करात आण आणि, हे देवाधिदेव, या यज्ञात त्यांना ब्रह्मपद दे, दयासागर.
एवमुक्तो वसिष्ठेन ब्रह्मा लोक पितामहः पुष्करत्रितयं चागात्सुपुण्ये सलिलाशये
वसिष्ठांनी असे सांगितल्यावर, ब्रह्मा — जगांचा पितामह — अतिशय पवित्र अशा जलाशय असलेल्या तीन पुष्करांमध्ये आले.
ततःप्रभृति संजातमर्बुदेऽस्मिंस्त्रिपुष्करम्
त्यावेळेपासून इथे अर्बुदात तीन पुष्करांची निर्मिती झाली.
तत्र यः कार्तिके मासि पौर्णमास्यां समाहितः
तेथे, जो कोणी कार्तिक महिन्यात पौर्णिमेच्या दिवशी एकाग्रतेने राहतो,
तस्य चोत्तरदिग्भागे सावित्रीकुण्डमुत्तमम् 7.3.54.
त्या ठिकाणाच्या उत्तरेकडे उत्तम सावित्रीकुंड आहे.