असकृत्स मृकण्डेन यावत्पृष्टो द्विजोत्तमः
मृकंडाने वारंवार विचारल्यावर त्या श्रेष्ठ ब्राह्मणाने उत्तरे दिली.
अस्य बालस्य चिह्नानि यानि काये द्विजोत्तम
हे द्विजश्रेष्ठ, या मुलाच्या अंगावर कोणती चिन्हे आहेत, ते सांगा.
षण्मासेनास्य बालस्य नूनं मृत्युर्भविष्यति अनृतं नोक्तपूर्वं मे वैरिष्वपि कदाचन
या मुलाचा मृत्यू नक्कीच सहा महिन्यांत येईल; मी कधीच खोटं बोललो नाही, अगदी शत्रूंनाही नाही.
मृकंडेनाभ्यनुज्ञात इष्टं देशं जगाम ह ॥ 7.3.41.
मृकंडाने परवानगी दिल्यावर तो हव्या त्या ठिकाणी गेला.
मृकंडोपि सुतं ज्ञात्वा ततः क्षीणायुषं नृप
राजा, मृकंडाने आपल्या मुलाचं आयुष्य कमी आहे हे समजून घेतलं.
श्रुताध्ययनसंपन्नं यंयं पश्यसि चाग्रतः
तू ज्या ज्या लोकांना पाहतोस, जे वेदाध्ययनात पारंगत आहेत—
ततश्चक्रे ब्रह्मचारी पितुर्वाक्यं विशेषतः
मग त्या ब्रह्मचारी मुलाने वडिलांच्या आज्ञेचं विशेष पालन केलं.
बालं वृद्धं युवानं च यंयं पश्यति चक्षुषा
तो ज्या कुणाला पाहायचा—मुलगा असो, वृद्ध असो, किंवा तरुण असो—
कस्यचित्त्वथ कालस्य तस्याश्रमसमीपतः
काही काळानंतर, त्याच्या आश्रमाजवळ—
अथ तान्सत्वरं गत्वा वंदयामास पार्थिव
मग तो लगेच त्यांच्या जवळ गेला आणि त्यांना वंदन केलं, राजन.
दीर्घायुर्भव तैरुक्तः स बालस्तुष्टितत्परैः
त्यांनी त्याला 'दीर्घायुषी हो' असं आशीर्वाद दिलं आणि त्या भक्तीने तो मुलगा आनंदी झाला.
तेषां मध्येंऽगिरानाम दिव्यज्ञानसमन्वितः
त्यांच्यात अंगिरा नावाचा, दिव्य ज्ञान असलेला एक ऋषी होता.
अथ तानब्रवीत्सर्वान्मुनीन्किंचित्सविस्मयः
मग त्या मुलाने थोड्या आश्चर्याने सर्व ऋषींना विचारलं.
गमिष्यति कुमारोऽयं निधनं पंचमे दिने 7.3.41.
हा मुलगा पाचव्या दिवशी मृत्यू पावेल.
यथाऽयं चिरजीवी स्यात्तथा नीतिर्विधीयताम्
हा मुलगा दीर्घायुषी व्हावा यासाठी काही उपाय शोधा.
बालकं तं समादाय ब्रह्मलोकं गतास्तदा
मग त्यांनी त्या मुलाला घेऊन ब्रह्मलोकात नेलं.
तेषामनंतरं तेन बालके नाभिवादितः
त्यांच्या लगेचच, त्या मुलाने त्याला वंदन केलं नाही.
ततः सप्तर्षयो हृष्टाः स्वचित्ते नृपसत्तम
मग सात ऋषी आपल्या मनात अत्यंत आनंदित झाले, राजश्रेष्ठ.
अर्बुदं पर्वतं नाम तस्य तीर्थेषु वै गताः
अर्बुद नावाच्या पर्वतावर जी लोकं तिथल्या पवित्र स्थळी गेले,
अथागत्य द्रुतं दूराद्बालेनानेन वंदिताः पंचमे दिवसेऽस्यापि मृत्युर्देव भविष्यति
मग, लांबून पटकन येऊन, या मुलाने त्यांचा सन्मान केला; पाचव्या दिवशी, देवा, त्याचाही मृत्यू होईल.
यथा वयं त्वया सार्द्धमसत्या न चतुर्मुख
जसं आपण तुझ्यासोबत असतो आणि कधीही असत्य बोलत नाही, हे चतुर्मुखा,
अथ ब्रह्मा प्रहृष्टात्मा दृष्ट्वा तं मुनिदारकम्
मग ब्रह्मदेव, त्या ऋषिकुमाराला पाहून, मनापासून आनंदित झाला.
ततस्ते मुनयो हृष्टास्तमादाय गृहं प्रति 7.3.41.
नंतर ते आनंदी ऋषी त्याला घेऊन आपल्या घरी निघाले.
अथ तस्य पिता तत्र मृकंडो मुनिसत्तमः
मग तिथे त्याचे वडील, श्रेष्ठ ऋषी मृकंडू, उपस्थित होते.
हा पुत्रपुत्र करुणं रुदित्वा धर्मवत्सलः
अरे बाळा, माझ्या मुला! असं दुःखाने रडत, धर्मनिष्ठ वडील म्हणाले.
अकृत्वापि क्रियाः कार्याः कथं मृत्युवशं गतः
आवश्यक विधी न करता तो मृत्यूच्या अधीन कसा गेला?
एवं विलपतस्तस्य बहुधा नृपसत्तम
असं अनेक प्रकारे शोक करत असताना, हे श्रेष्ठ राजन,
अथासौ प्रययौ बालः प्रहृष्टेनांतरात्मना
मग तो मुलगा, आनंदाने भरलेल्या मनाने, निघून गेला.
पप्रच्छांकं समारोप्य चिरागमन कारणम् दर्शनं ब्रह्मलोकस्य पद्मयोनेर्वरं तथा
त्याला मांडीवर बसवून, त्याच्या उशिरा येण्याचं कारण आणि कमळातून जन्मलेल्या ब्रह्मदेवाचं लोक पाहण्याचा वर मागितला.
तस्मात्सत्यं मदर्थे ते व्येत्वसौ मानसो ज्वरः
म्हणून, माझ्यासाठी सत्य सांग, म्हणजे माझ्या मनातील दुःख कमी होईल.