स दृष्ट्वा शिवमाहात्म्यं श्रद्धां कृत्वा नृपोत्तम
शिवाचे मोठेपण पाहून, त्याच्या मनात श्रद्धा निर्माण झाली, हे राजाधिराज.
यस्मिन्दृष्टे महाराज नारी वा यदि वा नरः
राजा, जो कोणी स्त्री किंवा पुरुष त्याला पाहतो,
एवमेतन्मया ख्यातं यन्मां त्वं परिपृच्छसि
तू मला जे विचारलेस, ते मी तुला सांगितले आहे.
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे तृतीयेऽर्बुदखंडे कामेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम चत्वारिंशोऽध्यायः
अशा प्रकारे एक्याऐंशी हजार श्लोकांच्या श्रीस्कांद महापुराणातील सप्तम प्रभासखंडाच्या तिसऱ्या अर्बुदखंडातील 'कामेश्वर महात्म्य' या अध्यायाचा येथे समारोप झाला.
यत्र पूर्वं तपस्तप्तं मार्कंडेन महात्मना
जिथे पूर्वी महात्मा मार्कंडेयाने कठोर तप केला होता,
मृकण्डो ब्राह्मणोनाम पुराऽऽसीच्छंसितव्रतः
तेथे एक मृकंड नावाचा ब्राह्मण होता, जो नेहमी व्रत पाळत असे.
सर्वलक्षणसंपूर्णः शांतः सूर्यसमप्रभः
तो सर्व शुभ लक्षणांनी युक्त, शांत आणि सूर्यासारखा तेजस्वी होता.
आगतो ब्राह्मणो ज्ञानी कश्चित्सामुद्रविच्छुभः
तेथे एक विद्वान ब्राह्मण आला, जो समुद्रासारखा तेजस्वी दिसत होता.
आनासाग्रशिखाग्राभ्यां चिरं चैवावलोकितः
त्याने त्याच्याकडे नाकाच्या टोकापासून डोक्याच्या टोकापर्यंत बराच वेळ पाहिले.
अथाऽब्रवीच्चिरं दृष्टस्त्वया पुत्रो मम द्विज
मग तो म्हणाला, 'ब्राह्मण, तू माझ्या मुलाकडे खूप वेळ पाहिलेस.'
असकृत्स मृकण्डेन यावत्पृष्टो द्विजोत्तमः
मृकंडाने वारंवार विचारल्यावर त्या श्रेष्ठ ब्राह्मणाने उत्तरे दिली.
अस्य बालस्य चिह्नानि यानि काये द्विजोत्तम
हे द्विजश्रेष्ठ, या मुलाच्या अंगावर कोणती चिन्हे आहेत, ते सांगा.
षण्मासेनास्य बालस्य नूनं मृत्युर्भविष्यति अनृतं नोक्तपूर्वं मे वैरिष्वपि कदाचन
या मुलाचा मृत्यू नक्कीच सहा महिन्यांत येईल; मी कधीच खोटं बोललो नाही, अगदी शत्रूंनाही नाही.
मृकंडेनाभ्यनुज्ञात इष्टं देशं जगाम ह ॥ 7.3.41.
मृकंडाने परवानगी दिल्यावर तो हव्या त्या ठिकाणी गेला.
मृकंडोपि सुतं ज्ञात्वा ततः क्षीणायुषं नृप
राजा, मृकंडाने आपल्या मुलाचं आयुष्य कमी आहे हे समजून घेतलं.
श्रुताध्ययनसंपन्नं यंयं पश्यसि चाग्रतः
तू ज्या ज्या लोकांना पाहतोस, जे वेदाध्ययनात पारंगत आहेत—
ततश्चक्रे ब्रह्मचारी पितुर्वाक्यं विशेषतः
मग त्या ब्रह्मचारी मुलाने वडिलांच्या आज्ञेचं विशेष पालन केलं.
बालं वृद्धं युवानं च यंयं पश्यति चक्षुषा
तो ज्या कुणाला पाहायचा—मुलगा असो, वृद्ध असो, किंवा तरुण असो—
कस्यचित्त्वथ कालस्य तस्याश्रमसमीपतः
काही काळानंतर, त्याच्या आश्रमाजवळ—
अथ तान्सत्वरं गत्वा वंदयामास पार्थिव
मग तो लगेच त्यांच्या जवळ गेला आणि त्यांना वंदन केलं, राजन.
दीर्घायुर्भव तैरुक्तः स बालस्तुष्टितत्परैः
त्यांनी त्याला 'दीर्घायुषी हो' असं आशीर्वाद दिलं आणि त्या भक्तीने तो मुलगा आनंदी झाला.
तेषां मध्येंऽगिरानाम दिव्यज्ञानसमन्वितः
त्यांच्यात अंगिरा नावाचा, दिव्य ज्ञान असलेला एक ऋषी होता.
अथ तानब्रवीत्सर्वान्मुनीन्किंचित्सविस्मयः
मग त्या मुलाने थोड्या आश्चर्याने सर्व ऋषींना विचारलं.
गमिष्यति कुमारोऽयं निधनं पंचमे दिने 7.3.41.
हा मुलगा पाचव्या दिवशी मृत्यू पावेल.
यथाऽयं चिरजीवी स्यात्तथा नीतिर्विधीयताम्
हा मुलगा दीर्घायुषी व्हावा यासाठी काही उपाय शोधा.
बालकं तं समादाय ब्रह्मलोकं गतास्तदा
मग त्यांनी त्या मुलाला घेऊन ब्रह्मलोकात नेलं.
तेषामनंतरं तेन बालके नाभिवादितः
त्यांच्या लगेचच, त्या मुलाने त्याला वंदन केलं नाही.
ततः सप्तर्षयो हृष्टाः स्वचित्ते नृपसत्तम
मग सात ऋषी आपल्या मनात अत्यंत आनंदित झाले, राजश्रेष्ठ.
अर्बुदं पर्वतं नाम तस्य तीर्थेषु वै गताः
अर्बुद नावाच्या पर्वतावर जी लोकं तिथल्या पवित्र स्थळी गेले,
अथागत्य द्रुतं दूराद्बालेनानेन वंदिताः पंचमे दिवसेऽस्यापि मृत्युर्देव भविष्यति
मग, लांबून पटकन येऊन, या मुलाने त्यांचा सन्मान केला; पाचव्या दिवशी, देवा, त्याचाही मृत्यू होईल.