अभिप्रायोऽस्ति मे कश्चिज्जलाश्रयव्रतोद्भवः
माझ्या मनात एक संकल्प आहे, जो पाण्याशी संबंधित व्रतामुळे उत्पन्न झाला.
तत्राहं जलमध्यस्थः स्थास्यामि जलतत्परः
तिथे मी पाण्यातच राहीन, आणि पाण्यातच मन लावीन.
स्वच्छोदकसमाकीर्णं सुतीर्थं सुसुखावहम्
स्वच्छ पाण्याने भरलेले, ते सुंदर तीर्थ आहे आणि मोठे सुख देणारे आहे.
व्रतव्याजेन देवेशो विवेश तदनन्तरम्
व्रताच्या निमित्ताने देवांचा स्वामी लगेच तिथे गेला.
सा ध्याता तत्क्षणात्तत्र शिवेन सह संगता
ती ध्यान करताच, त्या क्षणीच ती शंकरांसोबत एकरूप झाली.
व्रतव्याजेन राजेन्द्र न तु गौरी व्यजानत कैवल्यज्ञानसंपन्नस्तत्रायातः परिभ्रमन्
राजा, व्रताच्या निमित्ताने गौरीने त्याला ओळखले नाही; मोक्षज्ञान लाभलेला तो तिथे फिरत फिरत आला.
स तु दृष्ट्वा महादेवं जलस्थं व्रतधारिणम्
त्याने पाण्यात उभा असलेला, व्रत पाळणारा महादेव पाहिला.
वक्त्रनेत्रविकारोऽयं किमस्य व्रतधारिणः
या व्रतीच्या चेहऱ्यावर आणि डोळ्यांत असा बदल कसा आला आहे?
अथाऽपश्यद्ध्यानदृष्ट्या गंगासक्तं महेश्वरम्
मग ध्यानदृष्टीने त्याने गंगेत मग्न असलेला महेश्वर पाहिला.
तदा स कथयामास सर्वं हरविचेष्टितम् ॥ 7.3.38.
तेव्हा त्याने हराच्या सर्व कृती सांगितल्या.
ततो देवी त्वरायुक्ता ययौ यत्र महेश्वरः
नंतर देवी घाईने ज्या ठिकाणी महेश्वर होते तिथे गेली.
तां दृष्ट्वा कोपसंयुक्तां समायातां महेश्वरीम्
रागाने भरलेली, समोर येणारी महेश्वरी पाहून—
आवयोः संगमे देवी नारदेन निवेदिता
आपल्या भेटीची बातमी नारदाने देवीला सांगितली.
अत्यर्थं मानिनी ह्येषा साम्ना च वशवर्तिनी
ही फार अभिमानी आहे, पण गोड बोलण्याने ती वश होते.
तत्क्षणाज्जायते साध्वी तस्मात्सामपरा भव
त्या क्षणीच ती सती होते; म्हणून तू तिला शांतपणे समजाव.
एवमुक्ता च रुद्रेण जाह्नवी नृपसत्तम
रुद्राने असे सांगितल्यावर, राजांमध्ये श्रेष्ठा, जाह्नवी—
प्रत्युद्ययौ सलज्जा च कृतांजलिपुरःसरा
ती लाजत, हात जोडून पुढे आली.
पुराऽहं तव कांतेन निपतन्ती नभस्तलात्
पूर्वी तुझ्या प्रियजनाच्या आज्ञेने मी आकाशातून खाली पडले.
भगीरथाभिधानस्य ततः स्नेहो व्यवर्धत
मग भागीरथ नावाच्या त्या राजावर माझे प्रेम वाढले.
अधुना तव वाक्येन जानेऽहं न सुरेश्वरि 7.3.38.
आता, तुझ्या बोलण्यामुळे, हे सुरेश्वरी, मला कळले.
त्रैलोक्यस्य प्रभुरयं तन्निष्क्रम्य कथञ्चन
हा त्रैलोक्याचा स्वामी आहे; तो कसा काय तिथून जाऊ शकेल?
प्रोवाच मधुरं वाक्यं सत्यमेतत्त्व योदितम्
त्याने गोड शब्दांत सांगितले: 'तू जे बोललीस ते खरे आहे.'
तस्माद्वरय भद्रं ते वरं मत्तो यथेप्सितम्
म्हणून, शुभेच्छा असलेल्या तु, माझ्याकडून तुला जे हवे आहे ते वर माग.
तस्मादेकं दिनं देहि क्रीडनार्थमनेन तु
म्हणून, मला त्याच्यासोबत खेळण्यासाठी एक दिवस दे.
चैत्रशुक्लत्रयोदश्यामहोरात्रं सुरेश्वरि
देवांच्या राणी, चैत्र महिन्याच्या शुद्ध त्रयोदशीला, त्या दिवशी आणि रात्री मला मिळू दे.
शिवगंगाभिधानं च तस्मात्कुण्डं धरातले
म्हणून, पृथ्वीवर त्या कुंडाला 'शिवगंगा' असे नाव पडले.
ततो विसर्जयामास तामालिंग्य मुहुर्मुहुः
मग त्याने तिला पुन्हा पुन्हा मिठी मारून निरोप दिला.
गतायामथ गंगायामधोवक्त्रं सुलज्जितम्
गंगा निघून गेल्यावर, तिने लाजून आपले तोंड खाली केले.
एवमेतत्पुरावृत्तं तस्मिन्कुण्डे नराधिप
राजा, त्या कुंडाजवळ पूर्वी असेच घडले होते.
शुक्लायां चैत्रमासे तु स्नानं तत्र समाचरेत् 7.3.38.
चैत्र महिन्याच्या शुद्ध पक्षात, तिथे स्नान करावे.