पठति श्रद्धयोपेतो यो वा भूमिपते नरः
किंवा जो मनुष्य, भूमिपती, श्रद्धेने हे वाचतो,
यत्र नागैस्तपस्तप्तं रम्ये पर्वतरोधसि
जिथे नागांनी सुंदर पर्वताच्या उतारावर तप केला,
कद्रूशापं पुरा श्रुत्वा नागाः सर्वे भयातुराः
पूर्वी कद्रूचा शाप ऐकून सर्व नाग घाबरले होते.
मातृशापेन संतप्ता वयं पन्नगसत्तम
मातृशापामुळे आम्ही दुःखी झालो आहोत, हे नागश्रेष्ठ.
तयोक्तं ये तपोयुक्ता धर्मात्मानः सुसंयताः
ती म्हणाली: जे तपश्चर्येला वाहिलेले, धर्मपरायण आणि संयमी आहेत,
न दहिष्यति तान्वह्निर्यज्ञे पारिक्षितस्य हि
परीक्षिताच्या यज्ञात अग्नी त्यांना जाळणार नाही.
तत्र यूयं तपोयुक्ता भवध्वं सुसमाहिताः
म्हणून तुम्ही तिथे तपश्चर्येला एकाग्र व्हा.
यस्याः संकीर्त्तनेनापि नश्यंति विपदो ध्रुवम्
जिच्या केवळ नामस्मरणानेही संकटे नक्की दूर होतात.
तस्याः प्रसादतः सर्वे भविष्यथ गतज्वराः दैवो वा मानुषो वाऽपि नान्यो वो मुक्तिकारकः
तिच्या कृपेने तुम्हा सर्वांचे दुःख नाहीसे होईल; दैवी असो वा मानवी, तुमचं मुक्ती देणारा दुसरा कोणी नाही.
प्रणम्य तं ततो जग्मुरर्बुदं पर्वतं प्रति
त्यांनी त्याला वंदन करून अर्बुद पर्वताकडे प्रस्थान केले.
ते भित्त्वा धरणीपृष्ठं पर्वते तदनन्तरम् 7.3.37.
मग त्यांनी त्या पर्वतावर पृथ्वीचं पृष्ठ फोडलं.
ततो धृतव्रताः सर्वे देवी भक्तिपरायणाः
मग सर्वजण निश्चयाने व्रत पाळून, देवीच्या भक्तीत मग्न राहिले.
तस्थुस्तत्र सदा होमं कुर्वन्तो जाप्यमुत्तमम्
ते तिथे सतत राहून, हवन करत आणि श्रेष्ठ जप म्हणत होते.
दन्तोलूखलिनः केचिदश्मकुट्टास्तथा परे
काहींनी दातांनी उखळासारखं वापरलं, तर काहींनी दगडांनी कुटलं.
गीतं वाद्यं तथा चक्रुरन्ये देवाः पुरस्तदा
इतर देवांनी समोर गाणं आणि वाद्य वाजवणं केलं.
ततो देवी सुसन्तुष्टा वाक्यमेतदुवाच ह
मग देवी अत्यंत संतुष्ट होऊन अशी वाणी बोलली.
देव्युवाच परितुष्टास्मि वो वत्साः किमर्थं तप्यते तपः
देवी म्हणाली, "माझ्या लेकरांनो, मी तुमच्यावर खूष आहे. हे तप का करताय?"
नागराजसमादेशाच्छरणं त्वां समागताः
नागराजाच्या आज्ञेने आम्ही तुझ्या शरण आलो आहोत.
सा त्वं रक्ष भयात्तस्माच्छापवह्निसमुद्भवात् पारिक्षितस्य यज्ञे वः पावको भक्षयिष्यति
आम्हाला त्या शाप आणि अग्नीच्या भीतीपासून वाचव. परीक्षितच्या यज्ञात अग्नी आम्हाला भस्म करील.
संतिष्ठत विना भीत्या भोगान्भुङ्ध्वं सुपुष्कलान्
कसलाही भिती न बाळगता इथेच रहा आणि भरपूर सुख उपभोगा.
समाप्ते च क्रतौ भूयो गंतारः स्वं निकेतनम् 7.3.37.
यज्ञ पूर्ण झाल्यावर तुम्ही पुन्हा आपल्या घरी परत जाल.
नागह्रदं तु तत्तीर्थमेतद्भावि धरातले
नागह्रद हेच तीर्थ भविष्यात पृथ्वीवर प्रकट होईल.
करिष्यति नरः स्नानं तस्य नाहिकृतं भयम्
जो कोणी तिथे स्नान करील त्याला कोणत्याही संकटाची भीती राहणार नाही.
ये भोगा भूतले ख्याता ये दिव्या ये च मानुषाः
पृथ्वीवर प्रसिद्ध असलेली, दैवी किंवा मानवी सर्व सुखे,
देव्याः शरणमापन्नास्तस्थुस्तत्र नगोत्तमे
जे देवीच्या आश्रयाला आले ते त्या उत्तम पर्वतावरच राहिले.
ततः कालेन महता सत्रे पारिक्षितस्य च
मग पुष्कळ काळानंतर परीक्षितच्या यज्ञाच्या वेळी,
देव्या चैवाभ्यनुज्ञाताः प्रणिपत्य मुहुर्मुहुः
देवीने परवानगी दिल्यावर, त्यांनी वारंवार वाकून नमस्कार केला.
अद्यापि कृष्णपंचम्यां श्रावणे मासि पार्थिव
राजा, आजही श्रावण महिन्यात कृष्णपंचमीला,
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन श्राद्धं तत्र समाचरेत्
म्हणून तिथे सर्वतोपरी प्रयत्न करून श्राद्ध करावे.
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखण्डे नागोद्भवतीर्थमाहात्म्य वर्णनंनाम सप्तत्रिंशोऽध्यायः
अशी ही श्रीस्कांद महापुराणातील एक्याऐंशी हजार श्लोकांच्या संहितेतील सप्तम प्रभासखंडातील तिसऱ्या अर्बुदखंडातील नागोद्भवतीर्थ महात्म्याचे सत्तेतीसवे अध्याय संपले.