अयं नाम्ना गुप्तहरिर्देवो भुवनविश्रुतः
हा देव 'गुप्तहरी' या नावाने सर्व लोकांत प्रसिद्ध आहे.
अत्र यः प्राणिनां श्रेष्ठः पूजायज्ञजपादिकम्
इथे जो कोणी प्राणी पूजेत, यज्ञात, जपात आणि अशा कार्यात श्रेष्ठ आहे—
अत्र यः कुरुते दानं यथाशक्त्या जितेन्द्रियः
इथे जो कोणी आपल्या शक्तीनुसार दान करतो आणि ज्याने आपल्या इंद्रियांवर ताबा मिळवला आहे,
अत्र मत्प्रीतये देवाः प्राणिभिर्धर्मकांक्षिभिः
इथे, माझ्या समाधानासाठी, धर्माची इच्छा असणाऱ्या जीवांनी देवांची पूजा केली जाते.
स्वर्णशृंगी रौप्यखुरी वस्त्रद्वयसमावृता 2.8.6.
सोन्याचे शिंग असलेली, चांदीचे खुर असलेली, दोन वस्त्रांनी झाकलेली गाय,
रत्नपुच्छा दुग्धवती घंटाभरणभूषिता
रत्नांनी सजलेली शेपटी असलेली, दूध देणारी, घंटांच्या दागिन्यांनी शोभलेली,
द्विजाय वेदविज्ञाय गुणिने निर्मलात्मने
अशी गाय वेद जाणणाऱ्या, सद्गुणी आणि निर्मळ आत्मा असणाऱ्या द्विजाला द्यावी.
ब्राह्मणाय च गौर्देया सर्वत्रसुखमश्नुते
ब्राह्मणाला गाय दान केल्याने सर्वत्र सुखाची प्राप्ती होते.
मत्प्रीतयेऽत्र दातव्या निर्मलेनांतरात्मना
माझ्या समाधानासाठी, इथे शुद्ध अंतःकरणाने गाय दान करावी.
स्नातं यैश्च विशुद्ध्यर्थमत्र मद्भक्तितत्परैः
आणि जे लोक इथे स्नान करून, माझ्या भक्तीत मन लावून, स्वतःला शुद्ध करतात,
तथा चक्रहरेः पीठे मत्प्रीत्यै दानमुत्तमम्
तसेच, चक्रधारी हरिच्या पवित्र स्थानावर, माझ्या समाधानासाठी उत्तम दान द्यावे.
भवन्तोऽपि विधानेन यात्रां कुर्वंतु सत्तमाः
तुम्हीही, उत्तम लोकांनो, नियमाप्रमाणे इथे यात्रा करा.
प्रत्यग्भागे गोप्रताराद्योजनत्रयसंमिते
पूर्व दिशेला, गोप्रयागापासून तीन योजनांच्या अंतरावर,
अत्र स्नात्वा विधानेन द्रष्टव्योऽत्र प्रयत्नतः
इथे नियमाप्रमाणे स्नान करून, या ठिकाणाचे मनापासून दर्शन घ्यावे.
देवा अपि विधानेन कृत्वा यात्रां प्रयत्नतः 2.8.6.
देवसुद्धा इथे नियमाप्रमाणे, अत्यंत काळजीपूर्वक यात्रा करतात.
तदाप्रभृति विप्रेंद्र तत्स्थानं भुवि पप्रथे
त्या वेळेपासून, हे ब्राह्मणश्रेष्ठा, ते स्थान पृथ्वीवर प्रसिद्ध झाले.
विभोर्गुप्तहरेस्तत्र संगमस्नानपूर्विका स्नात्वा देवोऽर्चनीयोऽयं सर्वकामफलप्रदः
त्या संगमावर स्नान करून, गुप्त हरिची पूजा करावी; तो सर्व इच्छित फळे देणारा आहे.
तथा चक्रहरेर्यात्रा कर्त्तव्या सुप्रयत्नतः
तसेच, चक्रधारी हरिची यात्रा अत्यंत काळजीपूर्वक करावी.
एवं यः कुरुते यात्रां विष्णुलोके स मोदते
जो कोणी अशी यात्रा करतो, तो विष्णुलोकात आनंद अनुभवतो.
कृष्णद्वैपायनो व्यासः पुनराह सविस्मयः
कृष्णद्वैपायन व्यास पुन्हा आश्चर्याने बोलू लागले.
उक्तवानसि येनैतत्साश्चर्य्यं मम मानसम्
तू जे काही सांगितलेस, त्यामुळे माझ्या मनात हे अद्भुत आश्चर्य निर्माण झाले आहे.
विस्तरेण मम ब्रूहि माहात्म्यं परमाद्भुतम्
माझ्या सविस्तरपणे या अत्यंत अद्भुत महात्म्याबद्दल सांग.
शृणु संगममाहात्म्यं विप्रेंद्र परमाद्भुतम्
हे श्रेष्ठ ब्राह्मण, या संगमाचे अद्वितीय महात्म्य ऐक.
दशकोटिसहस्राणि दशकोटिशतानि च निवसंति सदा विप्र स्कन्दादवगतं मया
दहा कोटी हजार आणि दहा कोटी शंभर जीव नेहमी तिथे वास करतात, हे मला स्कंदाकडून समजले आहे.
देवतानां सुराणां च सिद्धानां योगिनां तथा 2.8.6.
तिथे देव, सुर, सिद्ध आणि योगी यांचा वास आहे.
तस्मिन्संगमसलिले नरः स्नात्वा समाहितः
जो मन लावून त्या संगमाच्या पाण्यात स्नान करतो—
हुत्वा वैष्णवमंत्रेण शुचिर्यत्फलमाप्नुयात्
शुद्ध मनाने वैष्णव मंत्राने होम केल्यावर जो फल मिळतो—
अश्वमेधसहस्रस्य वाजपेयशतस्य च
ते हजार अश्वमेध यज्ञ आणि शंभर वाजपेय यज्ञांच्या फळासारखे असते.
सुवर्णदाने यत्पुण्यमहन्यहनि तद्भवेत्
आणि रोज सोन्याचे दान केल्याने मिळणारे पुण्यही तिथे मिळते.
अमावास्यां पौर्णमास्यां द्वादश्योरुभयोरपि
अमावास्या, पौर्णिमा आणि दोन्ही द्वादशींना—