नारीनाम तपोविघ्नं पूर्वं सृष्टं स्वयंभुवा
स्वयंभूने पूर्वीच स्त्रिया तपस्येला अडथळा म्हणून निर्माण केल्या आहेत.
तावद्धैर्यं तपः सत्यं तावत्स्थैर्यं कुलत्रपा 7.3.36.
जोवर धैर्य, तप, सत्य आणि कुलाची लाज टिकून आहे, तोवरच हे सर्व राहते.
एतत्संचिंत्य बहुधा निमील्य नयने ततः
असे अनेक प्रकारे विचार करून मी डोळे मिटले.
श्रवणादपि राजेंद्र पुनः पप्रच्छ तं मुनिम्
हे राजन, हे ऐकूनही त्याने त्या ऋषींना पुन्हा विचारले.
यस्याः संदर्शनादेव भवानेव स्मरान्वितः
जिच्या केवळ दर्शनाने तुम्हीच कामाने ग्रासले गेलात, ती कोण आहे?
देवी वा मानुषी वापि यक्षिणी पन्नगी मुने
ती देवी आहे का, माणसाची स्त्री आहे का, यक्षिणी आहे का, की सर्पकन्या आहे का, हे ऋषी?
एतन्मे वर्त्तते वित्ते सा कुमारी यशस्विनी
हे धनाढ्य, माझी हीच स्थिती आहे: ती कन्या आहे, कीर्तीवान आहे.
सोऽहं यास्यामि दैत्येश ब्रह्मलोकं सनातनम्
म्हणून, हे दैत्याधिपती, मी ब्रह्मलोकात जाणार आहे.
एवमुक्त्वा ततो राजन्ब्रह्मलोकं गतो मुनिः
असे म्हणून, राजन, तो ऋषी ब्रह्मलोकात गेला.
गत्वा भवान्द्रुतं तत्र दृष्ट्वा तां च वरांगनाम्
तिथे तू लवकर पोहोचून ती श्रेष्ठ स्त्री पाहिली.
अथाऽसौ महिषादेशाद्दूतो गत्वार्बुदाचलम् 7.3.36.
मग, महिषराजाच्या आज्ञेने एक दूत अर्बुद पर्वतावर गेला.
तस्मै निवेदयामास महिषाय सविस्मयः
त्याने हे सर्व महिषाला आश्चर्याने सांगितले.
देवतेजोभवा कन्या साऽद्यापि वरवर्णिनी
ती कन्या देवतेच्या तेजातून जन्मलेली असून, आजही तिचं सौंदर्य अतुलनीय आहे.
एवं तत्र भवंती स्म पृष्टाः सर्वे तपस्विनः
त्या ठिकाणी असलेल्या सर्व तपस्वींना अशा प्रकारे विचारणा करण्यात आली.
तस्या रूपं वयः कांतिर्वर्णितुं नैव शक्यते
तिचं रूप, तारुण्य आणि तेज याचं वर्णन करणं कुणालाही शक्य नाही.
दूतं संप्रेषयामास दानवं च विचक्षणम्
त्याने एक बुद्धिमान दानव दूत म्हणून पाठवला.
विचक्षण द्रुतं गत्वा मदर्थे तां तपस्विनीम्
हे सुज्ञा, माझ्यासाठी लवकर जा आणि त्या तपस्विनीला भेट.
अथाऽसौ प्रययौ शीघ्रं प्रणिपत्य विचक्षणः प्रणम्य विनयोपेतो वाक्यमेतदुवाच ताम्
मग तो बुद्धिमान दूत तिथे पटकन गेला, नमस्कार करून नम्रतेने तिला म्हणाला—
महिषो नाम विख्यातस्त्रैलोक्याधिपतिर्बली
महिष नावाचा, तीनही लोकांचा बलाढ्य आणि प्रसिद्ध अधिपती आहे.
स त्वां वांछति कल्याणि धर्मपत्नीं स्वधर्मतः
तो तुला, शुभे, धर्मानुसार पत्नी म्हणून इच्छितो.
यदि स्यात्तव कांतोऽसौ त्वं च तस्य तथा प्रिया 7.3.36.
जर तो तुला आवडला आणि तूही त्याला प्रिय झालीस—
एवमुक्ता ततस्तेन देवी वचनमब्रवीत्
त्याने असं म्हटल्यावर, त्या देवीने पुढील शब्द सांगितले.
अवध्यः सर्वथा दूतः सर्वत्र परिकीर्तितः
दूताला सर्वत्र कोणतीही हानी करता येत नाही, असं नेहमी मानलं जातं.
गत्वा ब्रूहि दुराचारं महिषं दानवाधमम्
जा आणि त्या दुष्ट, नीच दानव महिषाला सांग—
वधार्थं ते समुद्योग एष सर्वो मया कृतः
तुझ्या वधासाठी मी हे सर्व प्रयत्न केले आहेत.
भयेन महताविष्टस्तस्या रूपेण विस्मितः तस्याश्चैव तथाऽऽलापानस्पृहत्वं च कृत्स्नशः
तिच्या रूपाने चकित होऊन, तिच्या शब्दांनी आणि भीतीने तो पूर्णपणे गोंधळला.
तच्छुत्वा महिषो राजन्कामबाणप्रपीडितः
हे राजन, हे ऐकून महिष कामाच्या बाणांनी व्याकुळ झाला.
अर्बुदे पर्वते सेनां कल्पयस्व सुदुर्धराम्
अर्बुद पर्वतावर अपराजेय अशी सेना जमव.
ततोऽसौ कल्पयामास चतुरंगां वरूथिनीम्
मग त्याने चारही अंगांनी सज्ज अशी बलाढ्य सेना उभारली.
ततो द्विपाश्च संनद्धा दृश्यंतेऽधिष्ठिता भटैः
मग शिपायांनी सज्ज केलेले हत्ती युद्धासाठी तयार दिसू लागले.