मुक्त्वैकां योषितं देवि तस्मात्त्वं विनिपातय
फक्त स्त्री वगळता, देवी, म्हणून तू त्याचा नाश कर.
अहं तं सूदयिष्यामि समये पर्युपस्थिते 7.3.36.
योग्य वेळ आल्यावर मी त्याचा वध करीन.
देवी तत्रैव संहृष्टा स्थिता पर्वतरोधसि
ती देवी आनंदाने त्या पर्वताच्या उतारावर राहिली.
तत्र देवीं च संदृष्ट्वा तीर्थयात्रापरायणः
तिथे, देवीला पाहून, तीर्थयात्रेला समर्पित,
तत्र दृष्ट्वा मुनिं प्राप्तं प्रणम्य महिषासुरः
तिथे, ऋषी आलेला पाहून, महिषासुराने त्याला वंदन केले.
ततस्तं पूजयामास मधुपर्कार्घविष्टरैः
मग त्याने त्याचे मधुपर्क आणि अर्घ्याने विधिपूर्वक पूजन केले.
कुतो भवानितः प्राप्तः किमर्थं मुनिसत्तम
तुम्ही कुठून आलात आणि कशासाठी आलात, हे श्रेष्ठ ऋषी?
अहं भृत्यसमायुक्तः किमनेन द्विजोत्तम
मी माझ्या सेवकांसह आलो आहे; हे तुला कशाला हवं आहे, हे श्रेष्ठ द्विज?
अभिनंदामि ते सर्वमेतत्त्वय्युपपद्यते । निःस्पृहा हि वयं नित्यं मुनिधर्मं समाश्रिताः
तू जे काही सांगितलंस, ते मी मान्य करतो; ते तुझ्यासाठी योग्य आहे. आम्ही नेहमीच इच्छाशून्य राहतो, कारण आम्ही ऋषींच्या धर्माचे पालन करतो.
कौतूहलादिह प्राप्तश्चिरात्ते दर्शनं गतः
मला उत्सुकता वाटली म्हणून मी इथे आलो आहे; तुला पाहून खूप दिवस झाले होते.
दैवं वा मानुषं वापि दानवा लंभिता विभो
हे प्रभो, दैवाने किंवा मानवी प्रयत्नाने, दानव पकडले गेले आहेत.
यत्र दृष्टं क्वचित्पूर्वं त्रैलोक्ये सचराचरे ॥ 7.3.36.
तीनही लोकांत, जिथे जिथे पूर्वी काही पाहिलं गेलं, चालणार्या आणि न चालणार्या सर्वांमध्ये.
अस्त्यर्बुद इति ख्यातः पर्वतो धरणीतले
धरणीवर अर्बुद नावाचा एक पर्वत प्रसिद्ध आहे.
बकुलैश्चंपकैश्चाम्रैरशोकैः कर्णिकारकैः
तो बकुळ, चंपक, आंबा, अशोक आणि कर्णिकार या झाडांनी शोभलेला आहे.
सरलैः पनसैर्वृक्षैस्तिंदुकैः करवीरकैः
त्यावर साल, फणस, तिंदूळ आणि करवीराचीही झाडं आहेत.
पुष्पजातिविशेषैश्च सुगंधैरप्यनेककैः
तिथे अनेक प्रकारच्या सुगंधी फुलांच्या खास जाती आहेत.
न स वृक्षो न सा वल्ली नौषधी सा धरातले
त्या भूमीवर असं एकही झाड, वेल किंवा औषधी नाही जी तिथे नाही.
पक्षिणो मधुरारावाश्चकोरशिखिचातकाः
तिथे चकोर, मोर, चातक अशा गोड आवाजाच्या पक्ष्यांचा वावर आहे.
येषां शब्दं समाकर्ण्य मुनयोऽपि समाहिताः
त्यांचा आवाज ऐकून ऋषीही ध्यानमग्न होतात.
निर्झराणि सुरम्याणि नद्यश्च विमलोदकाः
तिथे रम्य धबधबे आणि स्वच्छ पाण्याच्या नद्या आहेत.
पद्मपत्रविशालाक्षा मध्यक्षामाः शुचिस्मिताः
तिथे कमळाच्या पानासारख्या मोठ्या डोळ्यांच्या, सडपातळ कंबर असलेल्या आणि निर्मळ हास्य असलेल्या स्त्रिया आहेत.
किं चात्र बहुनोक्तेन यत्किंचित्तत्र पर्वते सर्वलोकोत्तरास्तत्र दृश्यंते पर्वतोत्तमे ॥ 7.3.36.
अगं, इतकं सगळं सांगण्यात काय अर्थ आहे? त्या पर्वतावर जे काही आहे, ते सर्व जगांपेक्षा श्रेष्ठ आहे; ते सर्व त्या उत्तम पर्वतावर दिसतं.
दशयोजनविस्तारो द्वाभ्यां संहितपर्वतः
तो पर्वत दहा योजन रुंद असून, दोन पर्वतांनी जोडलेला आहे.
तत्राऽहं कौतुकाविष्ट इतश्चेतश्च वीक्षयन्
तिथे मी उत्सुकतेने इकडून तिकडे पाहत होतो.
न देवी नापि गंधर्वी नासुरी न च मानुषी
ती ना तर देवी आहे, ना गंधर्वी, ना असुरी, ना माणसाची स्त्री.
रतिः प्रीतिरुमा लक्ष्मीः सावित्री च सरस्वती
ती रती नाही, प्रीती नाही, उमा नाही, लक्ष्मी नाही, सावित्री नाही आणि सरस्वतीही नाही.
अहं दृष्ट्वा तथा रूपां नारीं कामेन पीडितः
अशी सुंदर स्त्री पाहून माझ्या मनात कामभावना जागी झाली.
ततो धैर्यमवष्टभ्य मया मनसि चिंतितम्
मग मी धीर धरून मनात विचार केला.
यस्या दर्शनमात्रेण कामो मे हृदि वर्द्धितः
फक्त तिचे दर्शन झाले म्हणूनच माझ्या हृदयात कामभावना वाढली.
चिरकालं तपस्तप्तं ब्रह्मचर्येण वै मया तस्माद्गच्छामि चान्यत्र यावन्न विकृतिर्भवेत्
मी खूप काळ ब्रह्मचर्याने तप केला आहे; म्हणून मी इथेच थांबत नाही, काही विचलन होण्याआधी दुसरीकडे जातो.