संपूजितानि रक्षोभिश्चतुर्वक्त्राणि राक्षस
राक्षसांनो, जेव्हा चार मुखांची चिन्हं राक्षसांनी योग्य रीतीने पूजली, तेव्हा
तत्क्षणान्नाशमायाति एतद्दृष्टं मया स्वयम् तैः स्थितैर्भूतले लिंगैः स्थिताः सर्वे निशाचराः
त्याच क्षणी त्यांचा नाश होतो; हे मी स्वतः पाहिलं आहे. ती चिन्हं पृथ्वीवर असताना, सर्व रात्री हिंडणारे राक्षस बांधलेले राहतात.
रामेश्वरमतिक्रम्य न गतव्यं धरातले
रामेश्वराचं उल्लंघन करून पृथ्वीवर कुणीही जाऊ नये.
अन्यच्च कारणं दूत प्रोक्तमत्र मनीषिभिः
दूतांनो, यासाठी आणखी एक कारण विद्वानांनी इथे सांगितलं आहे.
तत्कथं तत्र गत्वाऽथ लिंगभेदं करोम्यहम्
मग मी तिथे जाऊन ते चिन्ह कसं फोडू शकतो?
तस्मात्प्रसादनीयस्ते मद्वाक्यात्स नराधिपः
म्हणून, माझ्या सांगण्यावरून त्या राजाला तू प्रसन्न करावंस.
एवमुक्त्वाथ तं दूतं रत्नैः सागरसंभवैः ६.१०४.
असं म्हणून त्याने त्या दूताचा समुद्रातून मिळालेल्या रत्नांनी सन्मान केला.
अथ ते राक्षसास्तेन शप्ताः प्रोचुः सुदुःखिताः
मग त्याने शाप दिल्यावर ते राक्षस फार दुःखी होऊन बोलले.
नाहं करोमि भूयोऽपि युष्माकं राक्षसाधमाः
राक्षसांनो, मी पुन्हा कधीही तुमच्यासाठी काही करणार नाही.
तस्मात्सोऽपि रघुश्रेष्ठः प्रसादं वः करिष्यति
म्हणूनच, तो रघुकुळातील श्रेष्ठही तुम्हाला कृपा करील.
एवमुक्त्वाऽथ रक्षेन्द्रः प्रेषयामास सत्वरम्
असं म्हणून राक्षसांचा राजा त्याला ताबडतोब पाठवू लागला.
गत्वा ब्रूहि कुशं भूपं सत्वरं वचनान्मम अनुग्रहं कुरु विभो दीनानां भोजनाय वै
जाऊन माझ्या वतीने कुश राजाला लवकर सांग, 'प्रभो, दीन लोकांच्या अन्नासाठी कृपा करा.'
एवमुक्तस्ततस्तेन इतो दूतेन संयुतः
असं सांगितल्यावर तो त्या दूतासोबत निघाला.
ततो गत्वा द्रुतं दूतः कुशं प्रोवाच सादरम्
मग दूत लवकर गेला आणि आदराने कुशाला म्हणाला.
विभीषणो मया दृष्टो देवे रामेश्वरे विभो
प्रभो, मी रामेश्वर येथे विभीषणाला पाहिलं.
प्रोक्तो मया भवद्वाक्यमशेषं रघुनन्दन
रघुनंदना, मी तुझं सर्व सांगणं त्याला सांगितलं.
अजानतः प्रभो तस्य राक्षसैः सुदुरात्मभिः ६.१०४.
प्रभो, त्याला न कळता, त्या फार वाईट राक्षसांनी त्याच्यावर अन्याय केला.
तच्छ्रुत्वा मन्मुखात्तेन सर्वेषां निग्रहः कृतः कृतास्ते व्यन्तरा सर्वे पापाहारविहारिणः
मी सांगितल्यावर त्याने त्यांना सर्वांना वश केले; ते सर्व पापी, मांसाहारी भूत बांधले गेले.
भविष्यथ तथा यूयं क्षुत्पिपासानिपीडिताः
आता पुढे तुम्हा सर्वांना भूक आणि तहान यांचा त्रास होईल.
शप्ताः सर्वे वयं तावत्प्रसादं कुरु तद्विभो
आम्हा सर्वांना शाप मिळाला आहे; प्रभो, आम्हांवर कृपा कर.
अनुग्रहं करिष्यामि न दास्यामि च भोजनम्
मी तुमच्यावर दया दाखवीन, पण अन्न देणार नाही.
निगृहीताः स युष्माकं प्रसादं प्रकरिष्यति
जो तुम्हाला आवर घालेल, तोच तुम्हांवर कृपा करील.
रक्षसा तेन यद्युक्तमखिलं तत्त्वमाचर भक्तिशक्तिसमोपेतो यथा ते स विभीषणः
जो राक्षस भक्ती आणि शक्तीने युक्त होऊन, विभीषणाने जसे केले तसे, सर्व सत्याप्रमाणे वागेल—
अद्यप्रभृति नो भूमौ विचरिष्यंति राक्षसाः
आजपासून राक्षस पृथ्वीवर फिरतील.
लिंगानां च कृते राजन्विज्ञप्तं तेन रक्षसा रामदेवस्य वाक्येन जंबुद्वीपे न मे गतिः
राजा, त्या राक्षसाने लिंगांसाठी विनंती केली म्हणून, रामदेवाच्या वचनामुळे मला जंबुद्वीपावर प्रवेश नाही.
अत्र स्थितस्य यत्कृत्यं दैवं वा मानुषं च वा । तवादेशं करिष्यामि यद्यपि स्यात्सुदुष्करम्
इथे असताना जे काही दैवी किंवा मानवी काम करायचे असेल, ते तुझे आदेश मी अवश्य पाळीन, जरी ते फार कठीण असले तरीही.
तस्मात्तेन महाराज रामेश्वरप्रपूजकः ६.१०४.
म्हणून, महाराज, तो रामेश्वराची पूजा करणारा झाला.
अथ तस्य समादेशाड्ढौकनीयैः पृथग्विधैः
नंतर त्याच्या आज्ञेप्रमाणे, विविध प्रकारच्या भांड्यांनी—
धात्रीफलप्रमाणानां तेन प्रस्थास्त्रयोदश
त्याने धात्रीफळाएवढ्या मापाचे तेरा माप आणले.
वैडूर्याणां मरकतानां मणीनां च द्विजोत्तमाः
वैडूर्य, पाचू आणि रत्नांची, हे श्रेष्ठ ब्राह्मणहो—