चन्द्रसूर्योपरागे वा गोदानं नृपसत्तम
राजांनो, चंद्र किंवा सूर्यग्रहणाच्या वेळी गायीचे दान करावे.
पुलस्त्य उवाच महाविनायकं गच्छेत्ततः पार्थिवसत्तम
पुलस्त्य म्हणाले: राजांनो, त्यानंतर महाविनायकाच्या दर्शनासाठी जावे.
ययातिरुवाच कथं महत्त्वमगमत्पूर्वं तत्र विनायकः
ययाति म्हणाले: त्या ठिकाणी विनायकाला पूर्वी हे मोठेपण कसे मिळाले?
विनोदार्थं चकाराथ बालकं सुकुमारकम्
मनोरंजनासाठी त्याने एक नाजूक बालक निर्माण केले.
लेपाभावाच्छिरोहीनं शेषांगावयवं नृप
राजा, लेप नसल्यामुळे त्या बालकाचे डोके नव्हते, पण बाकी सर्व अंग होते.
लेपमानय भद्रं ते शिरोऽर्थं स्कन्द सत्वरम्
स्कंदा, डोके लावण्यासाठी पटकन लेप आण, तुझे कल्याण होवो.
ततो गौरीसमादेशाल्लेपालब्धौ नृपोत्तम
गौरीच्या आज्ञेने लेप मिळवला गेला, राजांनो.
तस्मिन्नियोजयामास गात्रे लेपसमुद्भवे
जिथे लेप उमटला, तिथे तो शरीरावर लावला.
ब्रुवंत्याश्चापि पार्वत्या मा मेति च मुहुर्मुहुः
पार्वती वारंवार म्हणू लागली, 'माझ्या जवळ येऊ नकोस.'
विशेषान्नायकत्वं च गात्रेभ्यः समजायत
त्यामुळे त्याच्या अंगांमध्ये विशेषत्वाने नेतृत्व निर्माण झाले.
त्रिगंभीरं चतुर्हस्तं सप्तरक्तं महीपते 7.3.32.
राजांनो, तो तिप्पट खोल, चार हातांचा आणि सात वेळा लाल होता.
त्रिविस्तीर्णं महाराज दृष्ट्वा गौरी सुविस्मिता
तो तिप्पट रुंद दिसला म्हणून गौरी फारच आश्चर्यचकित झाली.
स सजीवः कृतो देव्या समुत्तस्थौ च तत्क्षणात्
देवीने त्याला प्राण दिला आणि तो त्या क्षणी उभा राहिला.
तं दृष्ट्वा चाद्भुताकारं प्रोक्त्वा पुत्रं मुहुर्मुहुः
त्या अद्भुत रूप पाहून तिने पुन्हा पुन्हा त्याला 'माझा मुलगा' असे हाक मारली.
ततोऽब्रवीत्सुतं देव ममैव गात्रलेपजम्
मग देवीने आपल्या मुलाला सांगितले: 'हा माझ्या अंगावरच्या लेपातून जन्मलेला आहे.'
महत्त्विदं शिरः प्रोक्तं त्वया स्कन्देन योजितम्
हे डोके, जे स्कंदाने जोडले, ते तुझ्या मते फार मोठे आहे.
विशेषान्नायकत्वं च गात्रे चास्य यतः स्थितम्
त्यामुळे त्याच्या शरीरात नेतृत्वाचे स्थान मिळाले आहे.
गणानां चैव सर्वेषामाधिपत्यं नगात्मजे
पर्वतपुत्री, त्याला सर्व गणांचे अधिपत्य मिळाले आहे.
सर्वकार्येषु ये मर्त्याः पूर्वमेनं गणाधिपम्
सर्व कामांसाठी, कोणतंही काम सुरू करण्यापूर्वी जे माणसं या गणाधिपतीचं पूजन करतात—
ततोऽस्य प्रददौ स्कन्दः प्रक्रीडार्थं कुठारकम्
त्यावर स्कंदानं त्याला खेळण्यासाठी एक लहान कुऱ्हाड दिली.
ततो गौरी ददौ भोज्यपात्रं मोदकपूरितम् 7.3.32.
नंतर गौरीनं त्याला मोदकांनी भरलेलं एक भांडे दिलं.
तस्य भक्ष्यस्य गन्धेन निष्क्रान्तो मूषको बिलात्
त्या खाण्याच्या सुवासानं एक उंदीर बिलातून बाहेर आला.
तस्मिन्दृष्टे च यत्पुण्यं तत्त्वमेकमनाः शृणु
तो उंदीर दिसल्यावर, त्याचं पुण्य काय आहे ते एकाग्र मनानं ऐक.
बाल्ये वयसि यत्पापं वार्द्धके यौवनेऽपि यत्
बालपणी, वार्धक्यात किंवा तारुण्यात जे पाप केलं जातं—
माघमासे सिते पक्षे चतुर्थ्यां समुपोषितः तस्याग्रे सुमहत्कुण्डं स्वच्छोदकपूरितम्
माघ महिन्यात, शुद्ध पक्षातील चतुर्थीला, उपवास करून, मोठ्या आणि स्वच्छ पाण्यानं भरलेल्या कुंडासमोर—
तत्र स्नात्वा नरो भक्त्या यः पश्यति विनायकम्
तेथे भक्तीभावानं स्नान करून, जो कोणी विनायकाचं दर्शन घेतो—
गणानां त्वेति मंत्रेण कृत्वा वै त्रिः प्रदक्षिणम्
'गणांचा' हा मंत्र म्हणत, तीन वेळा प्रदक्षिणा घालावी—
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तं प्रपश्येद्विनायकम्
म्हणून सर्व प्रयत्न करून, त्या विनायकाचं दर्शन घ्यावं.
गृहस्थोऽपि च यो भक्त्या स्मरेत्कार्य उपस्थिते
गृहस्थ असला तरी, भक्तीभावानं, काम सुरू करताना जो त्याला आठवतो—
प्रातरुत्थाय यो मर्त्यः स्मरेद्देवं विनायकम्
जो माणूस सकाळी उठून देव विनायकाचं स्मरण करतो—