काये वाऽनुगतो नित्यं तथा ते लक्ष्मणोऽनुजः
तुझा भाऊ लक्ष्मण नेहमीप्रमाणे तुझ्या सोबत आहे ना?
तथा प्राणसमाऽभीष्टा सीता तव प्रभो
प्रभु, जी सीता तुला प्राणासमान प्रिय आहे, ती सुखरूप आहे ना?
वाष्पपूर्णेक्षणो भूत्वा सर्वं तेषां न्यवेदयत्
डोळ्यांत अश्रू भरून त्याने सर्व काही त्यांना सांगितले.
अथ सीता परित्यक्ता तथा भ्राता स लक्ष्मणः
नंतर सीतेचा त्याग केला गेला आणि त्याचप्रमाणे त्याचा भाऊ लक्ष्मण हाही.
तच्छ्रुत्वा वानराः सर्वे सुग्रीवप्रमुखास्ततः
हे ऐकून, सुग्रीवसह सर्व वानर—
एवं चिरं प्रलप्योच्चैस्ततः प्रोचू रघूत्तमम्
अशी बराच वेळ मोठ्याने हंबरडा फोडून ते रघुकुळातील श्रेष्ठ रामाला म्हणाले—
धन्या वयं धरापृष्ठे येषां त्वं रघुसत्तम ६.१००.
रघुकुळातील श्रेष्ठा, आम्ही या पृथ्वीवर धन्य आहोत, कारण तू आमच्यासाठी येथे आहेस.
प्रातर्लंकां गमिष्यामि यत्रास्ते स विभीषणः
उद्या सकाळी मी लंका येथे जाईन, जिथे विभीषण आहे.
प्रधानामात्ययुक्तेन त्वयापि कपिसत्तम
वानरांमध्ये श्रेष्ठा, तूही तुझ्या मुख्य मंत्र्यांसह यावे.
उपास्यमानः सर्वैस्तैः सद्भक्त्या वानरोत्तमैः
त्या सर्व श्रेष्ठ वानरांनी खरी भक्ती दाखवत त्याचा मान केला.
ततः प्रभाते विमले प्रोद्गते रविमण्डले
मग सकाळी, जेव्हा सूर्याचा तेजस्वी कडा वर आला—
सुग्रीवेण सुषेणेन तारेण कुमुदेन च
सुग्रीव, सुसेण, तारा आणि कुमुद यांच्या सोबत,
गवाक्षेण नलेनेव तथा जांबवतापि च
गवाक्ष, नल आणि जांबवंत यांच्यासह,
ततः संप्रस्थितः काले लंकामुद्दिश्य राघवः
मग योग्य वेळी राघव लंकेकडे निघाला.
संप्राप्तस्तत्क्षणादेव लंकाख्यां च महापुरीम्
तो त्या क्षणीच लंका नावाच्या महानगरात पोहोचला.
ततो विभीषणो दृष्ट्वा प्रोद्द्योतं पुष्पकोद्भवम् मंत्रिभिः सकलैः सार्धं तथा भृत्यैः सुतैरपि
मग विभीषणाने तेजस्वी पुष्पक उड्डाण करताना पाहिले आणि सर्व मंत्री, नोकर आणि पुत्रांसह तो आला.
अथ दृष्ट्वा सुदूरात्तं रामदेवं विभीषणः
तेव्हा, रामदेव दूरवर दिसताच, विभीषण त्याच्याकडे गेला.
तथागतं परिष्वज्य सादरं स विभीषणम्
विभीषण जवळ आल्यावर, त्याला आदराने आणि प्रेमाने मिठी मारली.
विभीषणगृहं प्राप्य तत्र सिंहासने शुभे ६.१०१.
विभीषणाच्या घरी पोहोचल्यानंतर, शुभ सिंहासनावर बसला.
ततो निवेदयामास तस्मै सर्वं विभीषणः
मग विभीषणाने त्याला सर्व काही सांगितले.
ततः प्रोवाच विनयात्कृतांजलिपुटः स्थितः
मग हात जोडून नम्रपणे उभा राहून तो बोलू लागला.
वाष्पपूरप्रतिच्छन्नवक्त्रो भूयो विनिःश्वसन्
त्याचे तोंड अश्रूंनी भरलेले होते आणि तो पुन्हा खोल श्वास घेत होता.
ततः प्रोवाच सत्यार्थं विभीषणकृते हितम्
मग त्याने विभीषणासाठी हिताचे आणि सत्याचे बोल सांगितले.
अहं राज्यं परित्यज्य सांप्रतं राक्षसोत्तम
मी हे राज्य सोडले आहे, राक्षसांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या विभीषण.
न तेन रहितो मर्त्ये मुहूर्तमपि चोत्सहे
त्याशिवाय, मी माणसांत एक क्षणही राहू शकत नाही.
अहं शिक्षापणार्थाय तव प्राप्तो विभीषण
मी तुझ्याकडे शिकण्यासाठी आणि योग्य मार्गदर्शनासाठी आलो आहे, विभीषण.
एषा राज्योद्भवा लक्ष्मीर्मदं संजनयेन्नृणाम्
राज्यामुळे मिळणारी ही संपत्ती माणसांमध्ये गर्व निर्माण करते.
शक्राद्या अमराः सर्वे त्वया पूज्याः सदैव हि ॥ मान्याश्च येन ते राज्यं जायते शाश्वतं सदा । ६.१०१.
शक्रपासून सर्व अमर देवांना तू नेहमीच मान दे. ज्यांना तू सन्मान देतोस, त्यांच्यामुळे तुझे राज्य कायम टिकते.
मम सत्यं भवेद्वाक्य मेतस्मादहमागतः
माझे शब्द खरे ठरावेत; ह्याच कारणासाठी मी आलो आहे.
विनाशं सहसा प्राप्तस्तस्मान्मान्याः सुराः सदा मत्काय एव द्रष्टव्यः सर्वैरेव निशाचरैः
अचानक विनाश ओढवला आहे, म्हणून देवांना नेहमीच मान द्यावा. माझे शरीर सर्व निशाचरांनी एकटेच समजावे.