कुरुष्व च यथेदं स्यात्सांप्रतं चौर्ध्वदैहिकम्
आता योग्य ते कर आणि सध्याच्या वेळी जसे करावे तसे अंत्यसंस्कार कर.
नष्टं मृतमतीतं च ये शोचन्ति कुबुद्धयः
जे मूर्ख असतात तेच गेलेल्या, मरण पावलेल्या किंवा भूतकाळातील गोष्टींचे दुःख करतात.
एवं ते मन्त्रिणः प्रोच्य ततस्तस्य कलेवरम्
मंत्र्यांनी असे सांगितल्यावर त्यांनी त्याचे शरीर उचलले.
कर्पूरागुरुमिश्रैश्च तथान्यैः सुसुगन्धिभिः
कर्पूर, अगर आणि इतर सुवासिक द्रव्यांनी,
चन्दनागुरुकाष्ठैश्च चितिं कृत्वा सुविस्तराम्
चंदन आणि अगरच्या लाकडांनी मोठी चिता तयार केली.
एतस्मिन्नंतरे जातं तत्राश्चर्यं द्विजोत्तमाः
त्या वेळी, द्विजश्रेष्ठांनो, तिथे एक अद्भुत घटना घडली.
यावत्तेंऽतः समारोप्य चितां तस्य कलेवरम्
त्याचे शरीर चितेवर ठेवले,
एतस्मिन्नंतरे वाणी निर्गता गगनांगणात् ६.१००.
त्याच क्षणी आकाशातून एक वाणी उमटली.
रामराम महाबाहो मा त्वं शोकपरो भव
राम, महाबाहू, तू दुःखात बुडू नकोस.
ब्रह्मज्ञानप्रयुक्तस्य संन्यस्तस्य विशेषतः
ब्रह्मज्ञानाने युक्त आणि विशेषतः संन्यास घेतलेल्या व्यक्तीसाठी,
तवायं बांधवो राम ब्रह्मणः सदनं गतः। ब्रह्मद्वारेण चात्मानं निष्क्रम्य सुमहायशाः
राम, तुझा हा नातेवाईक मोठ्या कीर्तीने ब्रह्माच्या निवासस्थानी गेला आहे, ब्रह्माच्या द्वारातून स्वतःला सोडून.
अथ ते मंत्रिणः प्रोचुस्तच्छ्रुत्वाऽऽकाशगं वचः लक्ष्मणो गम्यतां शीघ्रं तस्मात्स्वभवने विभो
तेव्हा आकाशातून आलेले ते शब्द ऐकून तुझे मंत्री म्हणाले, 'लक्ष्मण, तू लवकर तिथून आपल्या घरी जा, प्रभु.'
चिन्त्यन्तां राजकार्याणि तथा यच्चौर्ध्वदैहिकम्
राज्याची कामे आणि मृत्यूनंतरचे विधी यांचा विचार करा.
नाहं गृहं गमिष्यामि लक्ष्मणेन विनाऽधुना
लक्ष्मणाशिवाय मी आता घरी जाणार नाही.
एष पुत्रो मया दत्तः कुशाख्यो मम संमतः
हा कुश नावाचा माझा मुलगा, जो मला मान्य आहे, मी दिला आहे.
एवमुक्त्वा ततो रामो गन्तुकामो दिवालयम्
असे म्हणून, नंतर राम दिव्य निवासात जाण्यास इच्छुक झाला.
मया तस्य तदा दत्तं लंकायां राज्यमक्षयम्
त्या वेळी मी त्याला लंकेचे शाश्वत राज्य दिले.
अतिक्रूरतरा जाती राक्षसानां यतः स्मृता ६.१००.
राक्षसांची जात फारच क्रूर म्हणून ओळखली जाते.
तच्चेद्राक्षसभावेन स महात्मा विभीषणः
तो महान आत्मा विभीषण जर राक्षसांच्या स्वभावाने वागला,
तं देवाः सूदयिष्यंति उपायैः सामपूर्वकैः
तर देवता प्रथम सामाने प्रयत्न करून, मग उपायांनी त्याचा नाश करतील.
ततो मे स्यान्मृषा वाणी तस्माद्गत्वा तदंतिकम्
नाहीतर माझे शब्द खोटे ठरतील, म्हणून त्याच्याकडे जा.
तथा मे परमं मित्रं द्वितीयं वानरः स्थितः
त्याचप्रमाणे माझा दुसरा श्रेष्ठ मित्र म्हणजे तो वानर आहे, जो तिथे आहे.
सभृत्यो वायुपुत्रश्च वालिपुत्रसमन्वितः
वायुपुत्र आणि वालिपुत्र आपल्या सेवकांसह आहेत.
तस्मात्तानपि संभाष्य सर्वान्संमंत्र्य सादरम्
म्हणून सर्वांशी आदराने बोलून, त्यांचा सल्ला घ्या.
एवं संचिन्त्य सुचिरं समाहूय च पुष्पकम्
असे बराच वेळ विचार करून, पुष्पकाला बोलावले.
अथ ते वानरा दृष्ट्वा प्रोद्द्योतं पुष्पकोद्भवम्
मग वानरांनी तेजस्वी पुष्पक उडताना पाहिले.
ततः प्रणम्य ते दूराज्जानुभ्यामवनिं गताः
ते सर्व दूरून वाकून, गुडघ्यांनी पृथ्वीला स्पर्श करून नमस्कार करू लागले.
ततस्तेनैव संयुक्ताः किष्किन्धां तां महापुरीम् ६.१००.६० अथोत्तीर्य विमानाग्र्यात्सुग्रीवभवने शुभे
मग त्याच्यासोबत एकत्र होऊन, ते सर्वजण त्या उत्तम विमानातून उतरून, किष्किंधाच्या महान नगरीत सुग्रीवाच्या सुंदर घरात गेले.
तत्र रामं निविष्टं ते विश्रांतं वीक्ष्य वानराः
तेथे रामाला स्थिर बसलेला आणि विश्रांती घेतलेला पाहून सर्व वानर त्याच्याकडे पाहू लागले.
कृशोऽस्यतीव चोद्विग्नः कच्चित्क्षेमं गृहे तव
तो फारच कृश आणि खूपच चिंतेत दिसतो—तुझ्या घरी सर्व काही ठीक आहे ना?