अजापालेन भूपेन तत्सर्वं विफलीकृतम्
मेंढ्यांचा राखणारा राजा हे सर्व निष्फळ करतो.
नाधयो व्याधयस्तत्र न पापानि महीतले
तेथे ना दुःख, ना आजार, ना पाप पृथ्वीवर उरतात.
तस्मात्कुरु सुरश्रेष्ठ पुनरेव यथा पुरा
म्हणून, देवांमध्ये श्रेष्ठा, पूर्वीप्रमाणे पुन्हा तेच कर.
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा ब्रह्मा लोकपितामहः
त्याचं बोलणं ऐकून ब्रह्मा, जगाचा पितामह,
अथाब्रवीत्प्रहस्योच्चैस्त्रिनेत्रश्चतुराननम्
मग मोठ्याने हसत त्रिनेत्रीने चतुर्मुखाला बोललं.
कथं निवारणं तत्र क्रियते कश्च निग्रहः
तेथे रोख कसा लावला जातो आणि नियंत्रणाचं साधन काय?
तस्मात्तेन महीपेन यस्मान्मार्गः प्रदर्शितः ६.९५.
म्हणून त्या राजाने योग्य मार्ग दाखवला.
तन्मयापि यथा चास्य प्रसादः सुरसत्तम
आणि मीही, हे देवश्रेष्ठ, त्याला कृपा दिली.
एवमुक्त्वा चतुर्वक्त्रं यमं प्राह ततः शिवः येन तत्समये प्राप्ते तं नयामि निजालयम्
असं सांगून, शिवाने चतुर्मुख ब्रह्मा आणि यम यांना म्हटलं, 'त्या वेळी मी त्याला माझ्या निवासस्थानी घेऊन जाईन.'
यम उवाच पञ्चवर्षसहस्राणि तस्यातीतानि चायुषः
यम म्हणाला, 'त्याचं पाच हजार वर्षांचं आयुष्य संपलं आहे.'
यावत्कालं सुरश्रेष्ठ शून्ये जाते स्व आश्रये
देवांमध्ये श्रेष्ठ, त्याच्या स्वतःच्या आश्रयात रिकामेपणा येईपर्यंत—
एवमुक्ते यमेनाथ तं विसृज्य गृहं प्रति
यमाने असं सांगितल्यावर, त्याला सोडून तो घरी गेला.
यत्र संस्थो महीपः स प्रजापालनतत्परः
जिथे तो राजा प्रजेला रक्षण करण्यासाठी कटिबद्ध होता, तिथे तो स्थिर होता.
अजास्तास्तं च संवीक्ष्य व्याघ्रं रौद्रवपुर्द्धरम्
त्या बकर्यांनी त्याला, वाघासारखी भयंकर रूप धारण केलेला, पाहिलं.
तस्य यत्नपरस्यापि रक्षमाणस्य भूपतेः
राजा कितीही प्रयत्न करून त्यांना वाचवत असला,
अजानां कदनं दृष्ट्वा ततः स पृथिवीपतिः
पण बकर्यांची कत्तल पाहून, पृथ्वीचा तो स्वामी—
यत्तस्य तुष्टया दत्तं चंडं चंडार्चिषा समम् शनैःशनैः प्रजग्राह स्ववक्त्रेण महेश्वरः ६.९५.
तिच्या समाधानाने जे मिळालं आणि ती प्रचंड ज्वाळा, ते सर्व महेश्वराने हळूहळू आपल्या तोंडात घेतलं.
अस्त्राभावात्ततस्तूर्णं ध्रियमाणेऽपि कांतया
शस्त्र नसल्यामुळे, जरी तिच्या प्रियकराने तिला पटकन आवरलं,
ततस्तस्यांगसंस्पर्शान्मुक्त्वा व्याघ्रतनुं च ताम्
मग तिच्या शरीराचा स्पर्श होताच, त्याने वाघाचं रूप आणि तिलाही मुक्त केलं.
रुंडमालावरां दिव्यां सखट्वांगां सपन्नगाम्
ती दिव्य कवटींच्या माळेने, गदेसह आणि सर्पांनी सुशोभित होती.
प्रोवाचाथ स्तुतिं कृत्वा विनयावनतः स्थितः
मग स्तुती करून, तो विनयाने वाकून उभा राहिला.
तिरस्कारस्तथा दत्तस्तत्सर्वं क्षम्यतां विभो
जो अपमान केला गेला, तो सर्व क्षमा करावा, प्रभो.
परितुष्टेन ते कर्म दृष्ट्वा चैवातिमानुषम्
मानवतेपलीकडचं तुझं कृत्य पाहून मी अत्यंत संतुष्ट झालो.
यथा कृतं त्वया राज्यं प्रजाः संरक्षिता नृप
राजा, जसं तू राज्य केलंस आणि प्रजेला जपलंस—
तस्माद्गच्छ मया सार्धं पाताले पार्थिवोत्तम
म्हणून, राजांमध्ये श्रेष्ठा, तू माझ्यासोबत पाताळात चल.
नातः परं त्वया स्थेयं मर्त्यलोके कथंचन
आता पुढे तुला मर्त्य लोकात कोणत्याही प्रकारे राहता येणार नाही.
पुत्रं राज्ये प्रतिष्ठाप्य मंत्रिणां संनिवेद्य च ॥ ६.९५.
आपल्या मुलाला राज्यावर बसव आणि मंत्र्यांना हे सांग.
तथाहं देव देव्या च प्रोक्तः संतुष्टया पुरा
अशीच एकदा संतुष्ट झालेल्या देवीने मला हे सांगितले होते.
यदा त्वं त्यजसि प्राज्ञ मर्त्यलोकं सुदुस्त्यजम्
हे बुद्धिमान राजा, जेव्हा तू हे सोडायला कठीण असलेलं मर्त्य लोक सोडशील,
तानि चार्पय मे भूयो येनानृण्यं व्रजाम्यहम्
तेव्हा मला पुन्हा ती सर्व वस्तू दे, ज्यामुळे मी कोणाचं देणं लागणार नाही.