अस्मन्नाशाय मुनिभिर्वालखिल्यैः प्रजापते
प्रजापती, आमच्या नाशासाठी वाळखिल्य ऋषी प्रयत्न करत आहेत.
तान्वारय स्वयं गत्वा यावन्नो जायते परः ६.७९.
तुम्ही स्वतः जाऊन त्यांना थांबवा, दुसरा कोणी जन्म घेण्याआधीच.
अथ दक्षो द्रुतं गत्वा शक्राद्यैरमरैर्वृतः
मग दक्ष इंद्र व इतर अमरांसह लवकरच तिथे गेला.
किमेतत्क्रियते विप्राः कर्म रौद्रतमं महत्
"हे विप्रांनो, हे भयंकर आणि मोठे कर्म तुम्ही का करत आहात?"
अथ ते दक्षमालोक्य समायातं स्वमाश्रयम्
आपला आश्रयदाता दक्ष आला आहे हे पाहून,
अर्घ्यं दत्त्वा यथान्यायं पूजां कृत्वाथ भक्तितः
त्यांनी त्याला योग्य रीतीने अर्घ्य दिले, पूजा केली आणि भक्ती दाखवली.
आदेशो दीयतां शीघ्रं यदर्थमिह चागतः
"तुम्ही कोणत्या कारणासाठी आलात ते लगेच सांगा."
दक्ष उवाच एतद्रौद्रतमं कर्म सर्वदेवभयावहम्
दक्ष म्हणाला: "हे अत्यंत भयंकर कर्म आहे, ज्यामुळे सर्व देवांना भीती वाटते."
उल्लंघिता मदोद्रेकात्कृत्वा हास्यं मुहुर्मुहुः
"त्याने गर्वाने वारंवार माझा उपहास केला आहे."
शक्रोच्छेदाय चास्माभिः शकोऽन्यो वीर्यमंत्रतः
"इंद्राचा नाश करण्यासाठी आम्ही मंत्रशक्तीने दुसऱ्याला सामर्थ्य दिले आहे."
तत्कथं मंत्रवीर्यं तत्क्रियते मोघमित्यहो
"मग मंत्राची शक्ती व्यर्थ कशी होते आहे?"
त्वमेव यदि शक्तः स्यादन्यथा कर्तुमेव हि ६.७९.
"तुम्ही खरेच समर्थ असाल तर वेगळे काही करा."
नान्यथा शक्यते कर्तुं वेदमन्त्रोद्भवं बलम्
"नाहीतर वेद-मंत्रांनी उत्पन्न झालेले बळ कोणीही बदलू शकत नाही."
तद्य एष कृतो होमो युष्माभिर्वेदमंत्रतः
"हे वेद-मंत्रांनी केलेले यज्ञ—"
सोऽयं मद्वचनाद्राजा भविष्यति पतत्रिणाम्
"माझ्या आज्ञेने तो पक्ष्यांचा राजा होईल."
एतस्य देवराजस्य क्षंतव्यं मम वाक्यतः
"या देवराजासाठी माझ्या शब्दांनुसार क्षमा करावी."
एवमुक्त्वाथ तेषां तं सहस्राक्षं भयातुरम्
असं म्हणून त्यांनी पाहिलं की सहस्रदृष्टी इंद्र भीतीने ग्रासलेला आहे.
तेऽपि दृष्ट्वा सहस्राक्षं वेपमानं कृतांजलिम्
त्यांनीसुद्धा हात जोडून थरथरत असलेला इंद्र पाहिला.
भूयो यदि दिवेशानामाधिपत्यं प्रवांछसि नावज्ञेयो बुधैः क्वापि लोकद्वय मभीप्सुभिः
जर तुला पुन्हा देवांचा अधिपत्य हवं असेल, तर ज्ञानी लोकांनी, विशेषतः दोन्ही लोकांची इच्छा असणाऱ्यांनी, तुला कधीही दुर्लक्ष करू नये.
तत्क्षंतव्यं द्विजैः सर्वैर्विशेषाद्दक्ष वाक्यतः
म्हणून सर्व ब्राह्मणांनी, विशेषतः दक्षाच्या शब्दांनुसार, तुला माफ करावं.
प्रगृह्यतां वरोऽस्माकं यः सदा वर्तते हृदि
आमच्या हृदयात नेहमी असणारा वर तुला मिळो.
एतल्लिंगं समभ्यर्च्य तस्याऽस्तु हृदि वांछितम् ॥ ६.७९.
हे लिंग भक्तीने पूजल्याने, तुझ्या हृदयातील इच्छा पूर्ण होवो.
कुंडेऽत्र वांछितं सद्यः सफलं स हि लप्स्यते
या कुंडात जी काही इच्छा केली जाईल, ती लगेच पूर्ण होईल, कारण तो नक्कीच ती मिळवेल.
निष्कामो वाऽथ संपूज्य लिंगमेतच्छुभावहम्
किंवा, कोणतीही इच्छा न ठेवता, शुभ फल देणारं हे लिंग पूजावं.
ऐरावतं समारुह्य दक्षयज्ञे ततो गतः
इंद्राने ऐरावतावर बसून तिथून दक्षाच्या यज्ञाकडे प्रस्थान केलं.
दक्षोऽपि विधिवद्यज्ञं चकार द्विजसत्तमाः
दक्षानेसुद्धा, हे श्रेष्ठ ब्राह्मणहो, विधिपूर्वक यज्ञ केला.
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाह वालखिल्याश्रममाहात्म्यकथनंनामैकोनाशीतितमोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीस्कांद महापुराणातील एक्याऐंशी हजार श्लोकांच्या संहितेतील सहाव्या नागरखंडात हाटकेश्वर क्षेत्रातील वालखिल्य आश्रमाच्या माहात्म्याचं वर्णन असलेला एक्याऐंशीवा अध्याय संपला.
अथ सुपर्णाख्यमाहात्म्यं भविष्यंति ऋषय ऊचुः यदेतद्भवता प्रोक्तं तेजोवीर्यसमन्वितः
मग ऋषींनी विचारलं, 'हे भगवंत, आपण तेज आणि सामर्थ्य असलेल्या सुपर्णाचं भविष्यातील माहात्म्य सांगितलं.'
स कथं तत्र संभूत एतन्नो विस्तराद्वद
तो तिथे कसा जन्माला आला, ते आम्हाला सविस्तर सांगावं.
तैर्मंत्रैर्वालखिल्यैश्च महाऽमर्षसमन्वितैः
वालखिल्य ऋषींच्या मोठ्या रागाने भरलेल्या त्या मंत्रांनी,