वामो बाहुश्च नेत्रं च मुहुः स्फुरति चास्य वै
त्याचा डावा हात आणि डोळा वारंवार उडत होता.
शिरोहीनां तथा छायां गगने भास्करद्वयम् ६.७९.
त्याने आकाशात शिरोहीन सावली आणि दोन सूर्य पाहिले.
न च मंदं न चाकाशे संस्थितां स्वर्धुनीं हरिः
आणि आकाशात स्थिर असलेली मंद वाहणारी स्वर्गगंगा हरिला दिसली नाही.
मुक्तकेशीं विवस्त्रां च कृष्णदंतां भयानकाम्
त्याने मोकळे केस, विवस्त्र, काळे दात असलेली, भीषण स्त्री पाहिली.
पप्रच्छ भयसंत्रस्तः किमेतदिति मे गुरो
भयाने घाबरून त्याने विचारले, 'हे गुरुजी, हे काय आहे?'
किं मे भविष्यति प्राज्ञ विनाशः सांप्रतं वद
'माझे पुढे काय होणार? ज्ञानी, माझा विनाश होणार आहे का ते आत्ता सांगा.'
उल्लंघिताः स्थिता मार्गे गोष्पदं तर्त्तुमिच्छवः
जे मार्गावर उभे राहून, गायीच्या पावलातील पाणी ओलांडायचे ठरवतात,
तैरेवाथर्वणैर्मंत्रैस्त्वकृतेऽस्ति शचीपते
त्या अथर्वण मंत्रांनीच, हे शचीपती, तुझ्यासाठी काही होणार नाही.
युष्माकं सुविनाशाय सर्वदेवाधिनायकः
सर्व देवतांचा अधिपती तुमच्या संपूर्ण नाशासाठी प्रयत्न करत आहे.
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सहस्राक्षो भयान्वितः
ती वचने ऐकून सहस्रनेत्र इंद्र घाबरून गेला.
अस्मन्नाशाय मुनिभिर्वालखिल्यैः प्रजापते
प्रजापती, आमच्या नाशासाठी वाळखिल्य ऋषी प्रयत्न करत आहेत.
तान्वारय स्वयं गत्वा यावन्नो जायते परः ६.७९.
तुम्ही स्वतः जाऊन त्यांना थांबवा, दुसरा कोणी जन्म घेण्याआधीच.
अथ दक्षो द्रुतं गत्वा शक्राद्यैरमरैर्वृतः
मग दक्ष इंद्र व इतर अमरांसह लवकरच तिथे गेला.
किमेतत्क्रियते विप्राः कर्म रौद्रतमं महत्
"हे विप्रांनो, हे भयंकर आणि मोठे कर्म तुम्ही का करत आहात?"
अथ ते दक्षमालोक्य समायातं स्वमाश्रयम्
आपला आश्रयदाता दक्ष आला आहे हे पाहून,
अर्घ्यं दत्त्वा यथान्यायं पूजां कृत्वाथ भक्तितः
त्यांनी त्याला योग्य रीतीने अर्घ्य दिले, पूजा केली आणि भक्ती दाखवली.
आदेशो दीयतां शीघ्रं यदर्थमिह चागतः
"तुम्ही कोणत्या कारणासाठी आलात ते लगेच सांगा."
दक्ष उवाच एतद्रौद्रतमं कर्म सर्वदेवभयावहम्
दक्ष म्हणाला: "हे अत्यंत भयंकर कर्म आहे, ज्यामुळे सर्व देवांना भीती वाटते."
उल्लंघिता मदोद्रेकात्कृत्वा हास्यं मुहुर्मुहुः
"त्याने गर्वाने वारंवार माझा उपहास केला आहे."
शक्रोच्छेदाय चास्माभिः शकोऽन्यो वीर्यमंत्रतः
"इंद्राचा नाश करण्यासाठी आम्ही मंत्रशक्तीने दुसऱ्याला सामर्थ्य दिले आहे."
तत्कथं मंत्रवीर्यं तत्क्रियते मोघमित्यहो
"मग मंत्राची शक्ती व्यर्थ कशी होते आहे?"
त्वमेव यदि शक्तः स्यादन्यथा कर्तुमेव हि ६.७९.
"तुम्ही खरेच समर्थ असाल तर वेगळे काही करा."
नान्यथा शक्यते कर्तुं वेदमन्त्रोद्भवं बलम्
"नाहीतर वेद-मंत्रांनी उत्पन्न झालेले बळ कोणीही बदलू शकत नाही."
तद्य एष कृतो होमो युष्माभिर्वेदमंत्रतः
"हे वेद-मंत्रांनी केलेले यज्ञ—"
सोऽयं मद्वचनाद्राजा भविष्यति पतत्रिणाम्
"माझ्या आज्ञेने तो पक्ष्यांचा राजा होईल."
एतस्य देवराजस्य क्षंतव्यं मम वाक्यतः
"या देवराजासाठी माझ्या शब्दांनुसार क्षमा करावी."
एवमुक्त्वाथ तेषां तं सहस्राक्षं भयातुरम्
असं म्हणून त्यांनी पाहिलं की सहस्रदृष्टी इंद्र भीतीने ग्रासलेला आहे.
तेऽपि दृष्ट्वा सहस्राक्षं वेपमानं कृतांजलिम्
त्यांनीसुद्धा हात जोडून थरथरत असलेला इंद्र पाहिला.
भूयो यदि दिवेशानामाधिपत्यं प्रवांछसि नावज्ञेयो बुधैः क्वापि लोकद्वय मभीप्सुभिः
जर तुला पुन्हा देवांचा अधिपत्य हवं असेल, तर ज्ञानी लोकांनी, विशेषतः दोन्ही लोकांची इच्छा असणाऱ्यांनी, तुला कधीही दुर्लक्ष करू नये.
तत्क्षंतव्यं द्विजैः सर्वैर्विशेषाद्दक्ष वाक्यतः
म्हणून सर्व ब्राह्मणांनी, विशेषतः दक्षाच्या शब्दांनुसार, तुला माफ करावं.