तथा नारी सुरूपाढ्यं यं पश्यति नरं क्वचित्
तसेच, जेव्हा एखादी स्त्री देखण्या पुरुषाकडे पाहते,
लिप्यते न च पापेन कथंचित्तकृतेन च ६.७८.
त्यांना कोणत्याही प्रकारे केलेल्या पापाचा दोष लागत नाही.
कस्यचित्त्वथ कालस्य तत्र राजा विदूरथः
काही काळानंतर तिथे विदूरथ नावाचा राजा होता.
तस्य भार्याऽभवत्तन्वी तरुणी वररूपधृक्
त्याची पत्नी तरुण, सडपातळ आणि अतिशय सुंदर होती.
न तस्याः स जराग्रस्तश्चित्ते वसति पार्थिवः
पण तिच्या मनात वृद्धपणाने ग्रासलेला राजा नव्हता.
पार्थिवोऽपि परिज्ञाय तस्यास्तच्च विचेष्टितम्
राजाने तिचे वर्तन ओळखले,
तत्कुण्डं पूरयामास ततः पांशूत्करैर्द्रुतम्
आणि लगेच त्या कुंडात मातीचे ढिगारे टाकून ते भरून टाकले.
यश्चैतत्पूरितं कुण्डं पांशुना निखनिष्यति
जो कोणी ही मातीने भरलेली कुंड पुन्हा खणेल,
परदारकृतं पापं तस्य संपत्स्यतेऽखिलम्
त्याच्यावर परस्त्रीसंबंधामुळे झालेले सर्व पाप येईल.
जगाम स्वगृहं पश्चात्प्रहृष्टेनांतरात्मना
नंतर तो राजा आनंदी मनाने आपल्या घरी गेला.
अथ तां विरतां ज्ञात्वा सोऽन्यचित्तां प्रियां नृपः
मग ती पत्नी विरक्त झाली असून तिचे मन दुसरीकडे आहे हे ओळखून,
अन्यस्मिन्दिवसे शस्त्रं सूक्ष्मं वेण्यां निधाय सा ६.७८.
दुसऱ्या दिवशी तिने आपल्या वेणीत एक बारीक शस्त्र ठेवले.
ततस्तेन समं हास्यं कृत्वा क्षत्रियभावजम्
त्यावेळी तिच्यासोबत त्या राजाच्या क्षत्रिय स्वभावावरून दोघांनी हसत खेळ केला.
ततो निद्रावशं प्राप्तं तं नृपं सा नृपप्रिया
नंतर ती राजाची प्रिय पत्नी पाहते की राजा गाढ झोपेत गुंतला आहे.
एवं तस्य फलं जातं सद्यस्तीर्थस्य भंगजम्
त्या पवित्र स्थानाचा भंग केल्याचा फळ त्याला लगेचच मिळाले.
अद्यापि तत्र देवेशो रुद्रशीर्षः स तिष्ठति
आजही तिथे देवांचा देव रुद्रशिरष आहेच.
यस्तस्य पुरतः स्थित्वा जपेद्रुद्रशिरः शुचिः
जो कोणी त्या रुद्रशिरषासमोर उभा राहून शुद्ध मनाने त्याचे पठण करतो,
वांछितं लभते चाशु तस्येशस्य प्रभावतः
त्याला त्या परमेश्वराच्या कृपेने हवे ते फळ लवकरच मिळते.
रुद्रशीर्षं न संदेहः स याति परमां गतिम्
रुद्रशिरषाचे पठण करणारा नक्कीच सर्वोच्च अवस्था प्राप्त करतो, यात शंका नाही.
नित्यं दिनकृतात्पापान्मुच्यते द्विजसत्तमाः
हे श्रेष्ठ द्विजांनो, जो रोज रुद्रशिरषाचे पठण करतो तो दिवसभरात केलेल्या पापांपासून मुक्त होतो.
माहात्म्यं सर्वपापानां सद्यो नाशनकारकम् रुद्रशीर्षस्य माहात्म्यं तस्माच्छ्रोतव्यमादरात्
रुद्रशिरषाच्या महात्म्यामुळे सर्व पापे त्वरित नष्ट होतात; म्हणून त्याचे महात्म्य आदराने ऐकावे.
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे श्रीहाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये रुद्रशीर्ष (जागेश्वर )माहात्म्यवर्णनंनामाष्टसप्ततितमोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीस्कांद महापुराणाच्या एक्याऐंशी हजार श्लोकांच्या संहितेतील सहाव्या नागरखंडातील श्रीहाटकेश्वर क्षेत्र महात्म्यातील रुद्रशिरष (जागेश्वर) महात्म्याचे वर्णन करणारा अठ्ठ्याहत्तरावा अध्याय संपला.
लिंगमस्ति सुविख्यातं सर्वपातकनाशनम्
तेथे एक प्रसिद्ध लिंग आहे, जे सर्व पापांचा नाश करते.
यमाराध्य च तैः पूर्वं शक्रामर्षसमन्वितैः
पूर्वी इंद्र व इतर देवतांच्या रागाने प्रेरित होऊन त्यांनी त्या लिंगाची पूजा केली.
प्रकोपो वालखिल्यानां संजज्ञे गरुडः कथम्
वालखिल्य ऋषींचा कोप कसा झाला? गरुड कसा जन्मला?
चकार विधिवद्यज्ञं संपूर्णवरदक्षिणम्
त्याने विधिपूर्वक, उत्तम दक्षिणा असलेला यज्ञ केला.
ततः शक्रादयो देवाः सहायार्थं निमंत्रिताः
नंतर इंद्रासह सर्व देवांना मदतीसाठी बोलावले गेले.
तथा वेदविदो विप्रा यज्ञकर्मविचक्षणाः
तसेच वेदज्ञ, यज्ञकर्मात निपुण असे ब्राह्मणही आमंत्रित करण्यात आले.
अथ ते वालखिल्याख्या मुनयः संशितव्रताः प्रस्थिता यज्ञवाटं तं भारार्ताः क्लेशसंयुताः
तेव्हा वालखिल्य नावाचे, कठोर व्रत पाळणारे ते ऋषी, कष्टाने थकलेले, त्या यज्ञस्थळी निघाले.
अथ तेषां समस्तानां मार्गे गोष्पदमागतम्
मग त्यांच्या सर्वांच्या वाटेवर गायीच्या खुराचे ठसे दिसले.