तद्दृष्ट्वा विस्मयाविष्टः क एते पुरुषास्त्रयः
ते पाहून तो आश्चर्यचकित झाला आणि मनात विचार केला, 'हे तिघे पुरुष कोण आहेत?'
व्यावृत्य स्वगृहं गच्छ स्व भार्यासहितो द्विज
आपल्या बायकोसह परत आपल्या घरी जा, द्विजा.
मुण्डीरस्वामिनं दृष्ट्वा तथाऽन्यं कालवल्लभम्
मुंडीरस्वामी आणि कालवल्लभ यांना पाहून—
मूलस्थानं च कर्तव्यं ततः सस्यप्रभक्षणम् भक्षयामि तथा सस्यं तेन त्यक्ष्यामि जीवितम्॥ ६.७६.
मुळस्थान तयार करावे लागेल, मग पिके नष्ट करावीत; मी ती पिके खाईन आणि त्याने आपले प्राण सोडीन.
त्वद्भक्त्याकृष्टमनसो ब्रूहि किं करवामहे
आमचे मन तुझ्या भक्तीने ओढले गेले आहे, सांग, आम्ही काय करावे?
ब्राह्मण उवाच यदि यूयं समायाताः स्वयमेव ममांतिकम्
ब्राह्मण म्हणाला— जर तुम्ही स्वतःहून माझ्याकडे आला असाल—
तथाऽत्रैव सदा स्थेयं क्षेत्रे युष्माभिरेव हि
तर तुम्ही नेहमी या शेतातच राहा.
त्वं चापि रोगनिर्मुक्तः सुखं प्राप्स्यस्यनुत्तमम्
आणि तूही रोगमुक्त होशील आणि श्रेष्ठ सुख मिळवशील.
प्रासादत्रितयं तस्मादस्मदर्थं निरूपय
म्हणून आमच्या साठी तीन मंदिरे बांध.
एवमुक्त्वा तु ते सर्वे गताश्चाद्दर्शनं ततः
असे म्हणून ते सर्व अदृश्य झाले.
द्वादशार्क प्रतीकाशं सर्वलक्षणलक्षितम्
द्वादश सूर्यांसारखे तेजस्वी, सर्व शुभ चिन्हांनी युक्त—
पश्य त्वं सुभ्रूर्मे गात्रं यादृग्रूपं पुनः स्थितम्
सुंदर भुवई असलेल्या सखी, माझे शरीर पुन्हा जसे होते तसे पाह.
सोऽहमत्र स्थितो नित्यं पूजयिष्यामि भास्करम्
मी येथेच सदैव राहीन आणि सूर्याची पूजा करीन.
त्रयाणामपि तेषां तु साध्वर्चाः शास्त्रसूचिताः
त्या तिघांची पूजा शास्त्रानुसार केली तर ती शुभ आहे.
ततस्ताः पुष्पधूपाद्यैः समभ्यर्च्य चिरं द्विजः
मग त्या ब्राह्मणाने पुष्प, धूप इत्यादींनी त्यांची दीर्घ काळ पूजा केली.
भास्करा भक्तलोकस्य सर्वव्याधिविनाशकाः
सूर्यभक्त लोकांसाठी सूर्य सर्व रोगांचा नाश करतात.
यस्तान्पश्यति काले स्वे यथोक्ते सूरर्यवासरे
जो त्या योग्य वेळी, सूर्य आणि चंद्र यांच्या शुभ दिवशी, त्यांना पाहतो,
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये मुंडीरकालप्रियमूलस्थानप्रतिष्ठावर्णनंनाम षट्सप्ततितमोऽध्यायः
श्रीस्कांद महापुराणाच्या ऐंशी एक हजार श्लोकांच्या संहितेतील सहाव्या नागरखंडातील हाटकेश्वर क्षेत्राच्या माहात्म्यात मुंडीरेकाळप्रियमूल स्थापनावर्णन नावाचा हा शहात्तरावा अध्याय येथे संपला.
उमामहेश्वरौ सूत हरिश्चन्द्रेण भूभुजा
सूताजी, उमादेवी आणि महेश्वर यांना पृथ्वीच्या राजाने, हरिश्चंद्राने भेट दिली.
कृतौ कथयसीत्येवं वेदिमध्यं समाश्रितौ
त्याने म्हणाले, 'मला सांग,' आणि ते दोघे वेदीच्या मध्यभागी बसले.
वेदिमध्यगतौ नित्यं पार्वतीपरमेश्वरौ ओषधिप्रस्थमासाद्य पुरं हिम वतः प्रियम्
पार्वती आणि परमेश्वर, नेहमी वेदीच्या मध्यभागी असतात, त्यांनी हिमालयाच्या पायथ्याशी असलेल्या औषधिप्रस्थ या प्रिय नगरीत प्रवेश केला.
अत्र नः संशयो जातः श्रद्धेयमपि ते वचः
इथे आम्हाला शंका आली आहे, जरी तुझे बोलणे विश्वासार्ह आहे.
परं यत्कारणं कृत्स्नं तद्ब्रवीमि निबोध्यताम्
या सर्वांचा जो श्रेष्ठ हेतू आहे, तो मी तुला पूर्णपणे सांगतो; नीट ऐक.
य एष ओषधिप्रस्थे विवाहः प्रागभू त्तयोः
औषधिप्रस्थ येथे या दोघांचा विवाह पूर्वी घडून गेला आहे.
वैवस्वतेऽन्तरे पूर्वं संजातो द्विजसत्तमाः
हे सर्व वैवस्वत मन्वंतराच्या पूर्वी, श्रेष्ठ द्विजांनो, घडले होते.
हाटकेश्वरजे क्षेत्रे यश्चोद्वाहस्तयोरभूत्
हाटकेश्वराच्या क्षेत्रात या दोघांचा विवाह सोहळा झाला.
पार्वतीहरयोः सूत सोऽस्माभिर्विस्तराच्छ्रुतः
सूताजी, पार्वती आणि हर यांचा त्या ठिकाणचा विवाह आम्ही सविस्तर ऐकला आहे.
हाटकेश्वरजे क्षेत्रे दक्षयज्ञे मनोहरे ६.७७.
हाटकेश्वर क्षेत्रात, मनोहारी दक्षयज्ञात हे घडले.
सोऽस्माकं कीर्तनीयश्च त्वया सूतकुलोद्वह
हे आम्ही आणि तू, सूतश्रेष्ठा, सांगायला हवे असे आहे.
विवाहसमयं सम्यग्देवदेवस्य शूलिनः
देवतांचा देव, त्रिशूळधारी याच्या विवाहाचा काळ.