आत्मा च सततं पुत्र रक्षितव्यः प्रयत्नतः
माझ्या मुला, स्वतःचं रक्षण नेहमी काळजीपूर्वक करावं.
तिर्यग्भ्यः पापयोनिभ्यः सदा विचरता वने
जंगलात फिरताना नेहमी प्राणी आणि वाईट जन्माला आलेल्यांपासून सावध राहा.
अस्माकं प्रतिवाचं च शृणु शोकविनाशिनीम् विश्रान्तश्च पुनर्याति तद्वद्भूतसमागमः
आमचं उत्तर ऐक, जे दु:ख दूर करतं; जसं विश्रांती घेतलेला परत येतो, तसंच जीवांचं भेटणं होतं.
स्वमातरं सखीवर्गं ततो द्रष्टुं समागता
ते सर्व आपल्या आईला आणि मैत्रिणींना भेटायला तिथे एकत्र आले.
अब्रवीच्च ततो वाक्यं पुत्रशोकेन दुःखिता
मग पुत्राच्या दु:खाने व्याकुळ झालेली तिने हे शब्द सांगितले.
अनाथमबलं दीनं फेनपं मम पुत्रकम्
माझा मुलगा फेनप हा अनाथ, दुर्बल आणि दुःखी आहे.
भाविनीनामयं पुत्रः सांप्रतं च विशेषतः
हा मुलगा भविष्यासाठी आहे आणि सध्या तर विशेषच आहे.
चरंतं विषमे स्थाने चरंतं परगोकुले 7.3.29.
तो धोक्याच्या जागी फिरतो, दुसऱ्यांच्या कळपातही जातो.
क्षमध्वं च महाभागा यास्येऽहं सत्यसंश्रयात्
माझ्या सन्माननीय मैत्रिणींनो, मला क्षमा करा; मी सत्यावर आधार ठेवून निघते.
सर्वास्ता वचनं श्रुत्वा तस्याः शोकसमन्विताः
तिचं बोलणं ऐकून त्या सर्व स्त्रिया दु:खाने भरून गेल्या.
कपिले नैव गंतव्यं न ते दोषो भविष्यति
तुला कपिलाकडे जाऊ नये; असं केल्यास तुझी काहीही चूक होणार नाही.
अत्र गाथा पुरा गीता मुनिभिर्धर्मवादिभिः
इथे पूर्वी धर्म सांगणाऱ्या ऋषींनी एक गाथा गायली होती.
कपिलोवाच नात्मार्थमुपयुञ्जामि स्वल्पमप्यनृतं क्वचित्
कपिल म्हणाली, मी कधीच, अगदी थोडंसुद्धा, स्वतःच्या फायद्यासाठी खोटं बोलत नाही.
अश्वमेधसहस्रं तु सत्यं च तुलया धृतम्
हजार अश्वमेध यज्ञ आणि सत्य, हे दोन्ही जर एकाच तराजूत ठेवले,
तस्मान्नानृतमात्मानं करिष्ये जीविताशया
म्हणूनच, मी स्वतःचं जीवन वाचवण्यासाठी कधीही खोटं बोलणार नाही.
यत्त्वं परमसत्येन प्राणांस्त्यजसि दुस्त्यजान्
तू जेव्हा सर्वोच्च सत्यासाठी, हे कठीण असतानाही, आपलं प्राण सोडतोस—
अवश्यं न च ते भावी मृत्युः सत्यात्कथंचन
सत्यामुळे तुझ्यावर कधीच, कोणत्याही प्रकारे, मृत्यू येणार नाही, हे नक्की.
अथासौ कपिलां दृष्ट्वा विस्मयोत्फुल्ललोचनः 7.3.29.
तेव्हा कपिलेला पाहून त्याचे डोळे आश्चर्याने मोठे झाले.
नहि सत्यवतां किंचिदशुभं विद्यते क्वचित्
सत्याला धरून राहणाऱ्यांना कधीच काही वाईट घडत नाही.
त्वयोक्तं कपिले पूर्वं शपथैरागमाय च
कपिला, तू याआधी शपथेने आणि वचनासाठी बोलली आहेस.
तस्माद्गच्छ मया मुक्ता यत्राऽसौ तनयस्तव
म्हणून, मी तुला मुक्त केलं आहे, आता आपल्या मुलाकडे जा.
पुलस्त्य उवाच एतस्मिन्नेव काले तु स राजा प्रकृतिं गतः ततोऽब्रवीत्प्रहृष्टात्मा कपिलां सत्यवादिनीम्
पुलस्त्य म्हणाले, त्याच वेळी राजा आपली पूर्वस्थिती गाठला; मग आनंदाने त्याने सत्य बोलणाऱ्या कपिलेला विचारले.
किं ते प्रियं करोम्यद्य धेनुके ब्रूहि सत्वरम्
गायी, आज मी तुझ्यासाठी काय करावं सांग, लवकर सांग.
पिपासा बाधतेत्यर्थं सांप्रतं जलमानयम्
ती म्हणाली, 'मला तहान लागली आहे; म्हणून लगेच पाणी आण.'
नैवानृतं विजानीहि सत्यमेतन्मयोदितम्
हे जाणून ठेव, मी कधीच खोटं बोलत नाही; मी जे सांगितलं तेच खरं आहे.
सज्यं कृत्वा शरं गृह्य जघान धरणीतलम्
त्याने धनुष्याला बाण लावला, निशाणा साधला आणि पृथ्वीला मारलं.
ततः सलिलमुत्तस्थौ निर्मलं शीतलं शुभम्
मग तिथे शुद्ध, थंड आणि शुभ पाणी बाहेर आलं.
एतस्मिन्नन्तरे धर्मः स्वयं तत्र समागतः 7.3.29.
त्याच वेळी तिथे धर्म स्वतः प्रकट झाला.
तव सत्येन तुष्टोऽहं नास्ति ते सदृशी क्वचित्
तुझ्या सत्यामुळे मी तृप्त झालो आहे; तुझ्यासारखा दुसरा कोणीही नाही.
सुप्रभेण पदं दिव्यं जरामरणवर्जितम्
तुझ्या तेजामुळे तुला जिथे वयोमरण नाही, असं दिव्य स्थान मिळेल.